Türkçü Turancı Irkçı Otağ

TÜRKLÜK ve TÜRK DÜNYASI OTAĞI => TÜRK KÜLTÜR ve MEDENİYETİ => Konuyu başlatan: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:24:06

Başlık: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:24:06
Türk Dil Kurumunun çok yararlı bir hizmeti devam etmektedir.

Türk Dil Kurumu, sisteme abone olanlara, e posta yoluyla her gün bir yabancı kelimenin Türkçe karşılığını, ilaveten atasözü ve yazım kulalları gibi çok güzel bilgiler göndermektedir.

Düşündüm ki, Türk Dil Kurumunun bu hizmetini, günlük olarak, otağımıza asarak; Türkçemizi geliştirip, sadeleştirerek Türk Dil Kurumunun bu çalışmasından, olabildiğince, yararlanalım.

Türk demek, Türkçe demektir!

Her Türk; dünyanın en güzel ve en zengin dili olan, Türkçemizi gerek yazı ve gerekse konuşmasında özenle kullanmalı, özentiliğin ve aşağılık kopleksinin en belirgin işareti olan, yabancı kelimeler kullanmaktan kaçınmaldır.

Unutmayınız ki Türkçe ile anlatılamayan bir şey, başka hiç bir dille anlatılamaz !!!

Ağzımızda; anamızın ak sütü gibi, temiz ve helâl TÜRKÇEMİZ olsun...

TTK.

Börü Kam
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:25:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
şizofreni isim, tıp Fransızca schizophrénie Gerçeklerle olan ilişkilerin büyük ölçüde azalması, düşünce, duygu ve davranış alanlarında önemli bozulmaların ortaya çıkması vb. belirtiler gösteren bir ruh hastalığı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
fobi : Fransızca kökenli (phobie) fobi sözü “Belirli nesneler veya durumlar karşısında duyulan olağan dışı güçlü korku.” anlamındadır.
Bu söz için yılgı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fobi yerine yılgı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Hane kelimesiyle oluşturulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: çayhane, dershane, kahvehane, yazıhane.

Günün atasözü/deyimi:
korku dağları bekler (aşırır) Korku her yerde varlığını gösterir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:25:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
nisan bir isim Nisanın birinci gününde yapılan aldatma veya şaka, nisanbalığı, nisan bir şakası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
sürpriz: Fransızcadan dilimize giren sürpriz (surprise) sözü “Beklenmeyen ve insanı şaşırtarak sevindiren veya üzen olay, beklenmedik durum.” anlamında kullanılmaktadır. Bu yabancı söz için şaşırtı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sürpriz yerine şaşırtıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıktaki kelimelerin tamamı, alt başlıktaki kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.

Günün atasözü/deyimi:
kış kışlığını, kuş kuşluğunu gösterir
Her olay, her varlık özelliğini belli eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:26:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
kanser isim, tıp Fransızca cancer Bir organ veya dokudaki hücrelerin kontrolsüz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren kötü urların yol açtığı hastalık, amansız hastalık, incitmebeni, dokunmabana: "Doktorlar, kendisinde ilerlemiş bir kanser bulmuşlardır."- F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
advertorial: İngilizce advertisement (duyuru, ilan; tanıtma) ve editorial (başmakale, yazı işleri) sözlerinden oluşan advertorial, “Tanıtılacak ürünün kullanımını ve etkilerini değişik ögeler yardımıyla ayrıntılı bir biçimde anlatmak amacıyla haber biçiminde hazırlanıp sunulan reklam.” anlamında kullanılmaktadır. Bu yabancı söz için Kurumumuzca tanıtıcı reklam karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, advertorial yerine tanıtıcı reklam sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki veya daha çok kelimeden oluşmuş il, ilçe, semt vb. yer adları bitişik yazılır: Çanakkale; Şebinkarahisar; Beşiktaş.

Günün atasözü/deyimi :
çok baharın otunu yemek
Hayatı dolu dolu yaşamış olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:27:21
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ukala dümbeleği isim Aklı ermediği hâlde her konuda fikir yürüten, bilir bilmez her şeye karışan kimse:
"İyi halt etmişsin, dedim. Senin ne üstüne vazife a ukala dümbeleği, onların kendi aralarında temizlenecek hesapları varmış."- H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
inovasyon: İngilizce inovasyon (innovation) sözü “Değişen koşullara uyabilmek için toplumsal, kültürel ve yönetimsel ortamlarda yeni yöntemlerin kullanılmaya başlanması.” anlamına gelmektedir.
Bu söz için Kurumumuzca yenileşim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, inovasyon yerine yenileşim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Deyimler ayrı yazılır: akıntıya kürek çekmek, çam devirmek.

Günün atasözü/deyimi :
mart kuruluk, nisan yağmurluk
Herkes, ortam ve koşulların işine uygun olmasını bekler veya ister.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:28:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hizmete özel isim 1. Şikâyeti, isteği vb.ni ilgili makama bildirmek üzere gönderilen yazının, belgenin, raporun ve yayınların taşıdığı gizlilik derecesini bildiren terim. 2. Kurum, kuruluş vb.nde belirli işler için kullanılmak üzere ayrılmış taşıt.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
glasyolog: Fransızca glasyolog (glaciologue) sözü “Buzul bilimi uzmanı.” anlamındadır.
Bu yabancı söz için buzul bilimci karşılığı uygun görülmüştür.

Bundan sonra demek ki, glasyolog yerine buzul bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Batı kökenli alıntıların içindeki veya sonundaki g ünsüzleri olduğu gibi korunur: dogma, magma; arkeolog, monolog.

Günün atasözü/deyimi :
yağmur yemek
Yağmurda iyice ıslanmak, sırılsıklam olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:28:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
avukat isim, hukuk Fransızca avocat 1. Hak ve yasa işlerinde isteyenlere yol göstermeyi, mahkemelerde, devlet dairelerinde başkalarının hakkını aramayı, korumayı meslek edinen ve bunun için yasanın gerektirdiği şartları taşıyan kimse. 2. mecaz Gerekmediği hâlde başkasını savunan, onun adına konuşan kimse: "O mirasın ağırlığı altında ezilip susacaklarına, bir de ülkemizde insan haklarının avukatı kesilmiyorlar mı cin ifrit oluyorum."- A. İlhan. (Avukatlar günü)

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
avangart: Fransızca (avant-garde) bu söz “bir sanat ve düşünce akımını, çağına göre yeni bir görüşü başlatan kimse veya eser” anlamına gelmektedir. Bu yabancı söz için dilimizdeki öncü sözü uygun bir karşılıktır.

Bundan sonra demek ki, avangart yerine öncü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlüler düşer: bağır / bağrım, geniz / genzi; çevir- / çevril-.

Günün atasözü/deyimi :
nisan yağmuru; altın araba, gümüş tekerlek
Nisan da yağan yağmur ürünleri bereketli kılar, çiftçiyi zengin eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:30:15
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
olimpiyat isim Fransızca olympiade 1. Her dört yılda bir başka ülkede yapılan, amatörlerin ve ülkelerinde profesyonel olarak futbol, basketbol, voleybol vb. takım sporlarıyla uğraşanların katıldığı uluslararası spor yarışmaları, olimpiyat oyunları. 2. Bazı alanlarda düzenlenen yarışma: "Balkan Olimpiyatı'na birinciler gidecek dendi mi bizim ekip hava aldı demektir."- H. Taner. 3. eskimiş Yunanistan'da Zeus onuruna yapılan yarışmalar. (İlk modern olimpiyat)

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
orijinal: Fransızca orijinal (original) sözü “yalnız kendine özgü bir nitelik taşıyan” anlamına gelmektedir.
Bu söz için dilimizde özgün karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, orijinal yerine özgün sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçeri, dışarı, ileri, şura, bura, ora, yukarı, aşağı gibi sözlerin ek aldıklarında sonlarında bulunan ünlü düşmez: içerde değil içeride, dışardan değil dışarıdan, ilerde değil ileride, şurda değil şurada, burda değil burada, orda değil orada, yukarda değil yukarıda, aşağda değil aşağıda.

Günün atasözü/deyimi :
oyun bağlamak
Güreşte rakibe bir oyun uygulayıp onu sonuçlandırmadan beklemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:30:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sağlık bilgisi isim Sağlığın, hastalanmadan önce korunması ile ilgili bilimsel incelemelerle uğraşan tıp dalı, hijyen. (Dünya sağlık günü)

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
on-line: İngilizce bu söz bilişimde “bilgisayar sisteminde sunucuya bağlı ve çalışır durumda olma” anlamında kullanılmaktadır.
Bu söz için Kurumumuzca çevrim içi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, on-line yerine çevrim içi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren kelimelerden sonra virgül konur: Peki, gideriz. Hayhay, memnun oluruz. Haydi, geç kalıyoruz.

Günün atasözü/deyimi :
sağlık varlıktan yeğdir
Sağlıktan büyük zenginlik olmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:31:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
babayani sıfat (babaya:ni Türkçe baba + Farsça -āne Gösterişi ve özentisi olmayan: "Padişah bakmış, babayani, hırpani bir derviş. Ne gelir ki böylesinin elinden?"- E. Şafak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
frekans: Fransızca frekans (fréquence) sözü fizikte “ses, dalga vb.nin birim zamandaki titreşim sayısı” anlamında kullanılmaktadır. Bu söz için dilimizde sıklık karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, frekans yerine sıklık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır: Okuyor muyuz? Güler misin, ağlar mısın?

Günün atasözü/deyimi :
ayağı (ayakları) suya ermek
Bir gerçeği anlayarak aklı başına gelmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:32:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kulunç, -cu isim Arapça kulunc Şiddetli omuz ve sırt ağrısı: "Nefesi kulunca, sıtmaya, havaleye, saraya, çarpıntıya birebirmiş."- H. R. Gürpınar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
intranet: İngilizce bu söz “bilgisayar ağlarının birbirine bağlanması sonucu ortaya çıkan, sınırlaması ve yöneticisi olan, sadece kurum veya iş yeri içinde kullanılan bilgi iletişim ağı” anlamına gelmektedir.
Bu söz için Kurumumuzca yerel ağ karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, intranet yerine yerel ağ sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a / -e / -ı / -i eklerinden biri geldiğinde k ünsüzü y'ye dönüşür: kazanmak-a > kazanma-y-a, aldanmak-ı > aldanma-y-ı, sevmek-e > sevme-y-e, görmek-i > görme-y-i.

Günün atasözü/deyimi :
bir göz ağlarken öbür göz gülmez
Keder veya sıkıntı varken dostlar, akrabalar eğlenmemelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:32:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
polis isim Fransızca police 1. Şehirde kamu düzenini, huzur ve güvenliği sağlayan kuruluş, kolluk, zabıta. 2. Bu kuruluşta yer alan görevli, kollukçu: "İki gün sonra polisler eve giderek annesini götürdüler."- H. E. Adıvar. (10 nisan ilk polis teşkilatı)


Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prime time: İngilizce bu söz “televizyonun en çok izlenen saatleri” anlamındadır.
Bu yabancı söz yerine kullanılmak üzere Kurumumuzca altın saatler karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prime time yerine altın saatler sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
“İken” ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: çalışır-ken (çalışır iken), durmuş-ken (durmuş iken), olgun-ken (olgun iken).

Günün atasözü/deyimi :
ay (gün) var yılı besler, yıl var ayı (günü) beslemez
Öyle zaman olur ki bir aylık kazanç insanı bir yıl geçindirir, öyle zaman da olur ki bir yıllık kazanç bir ay geçindirmeye yetmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:33:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
lafügüzaf isim, eskimiş (la:fügüza:fı, l ince okunur) Farsça lāf + guzāf Boş söz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
virman: Fransızca (virement) bu söz ticarette “banka hesabındaki fonların belli bir miktarının başka bir hesaba aktarılması” anlamında kullanılmaktadır. Bu söz için para aktarımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, virman yerine para aktarımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
gülerken ısırmak
İyilik yapar görünüp kötülük yapmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:34:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
evren doğumu isim, felsefe Evrenin oluşumu, kökeni, doğuşu ve yaradılışı ile ilgili kuram, kozmogoni.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mesaj: Fransızca message bu söz “yazı veya sözle verilen, gönderilen bilgi” anlamındadır.
Bu söz için dilimizde ileti karşılığı bulunmaktadır.


Bundan sonra demek ki, mesaj yerine ileti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki kısa çizgi arasındaki açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz: Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi sınırları uçsuz bucaksız denilecek kadar genişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

Günün atasözü/deyimi :
ölüevinde ağlamasını, düğünevinde gülmesini bilmeli
İnsan içinde bulunduğu çevrenin durum ve koşullarına uygun biçimde davranmasını bilmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:34:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mavera isim, eskimiş (ma:vera:) Arapça māverā 1. Öte. 2. Görülen âlemin ötesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
happy-hour: İngilizce bu söz “mağaza veya barlarda günün değişik saatlerinde yapılan indirim anları” anlamındadır.
Bu söz için Kurumumuzca indirim saatleri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, happy-hour yerine indirim saatleri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: emretmek, darbetmek, dercetmek, reddetmek.

Günün atasözü/deyimi :
tilkiye “tavuk kebabı yer misin?” demişler, “adamın güleceğini getiriyorsunuz” demiş
Bir kimseye çok özlediği hâlde elde edemediği bir şeyi “ister misin?” diye sorulmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:35:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kamu yararı isim, hukuk Devletin gereksinimlerine cevap veren ve bu ihtiyaçları karşılayan, topluma yarar sağlayan değerler bütünü, menafiiumumiye.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
plaket: Fransızca plaket (plaquette) sözü “bir başarıyı veya durumu ödüllendirmek amacıyla verilen türlü biçimlerde levha” anlamında kullanılmaktadır.
Bu anlamı karşılamak üzere Kumrumuzca onurluk önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, plaket yerine onurluk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rengin tonunu belirtmek üzere renkten önce kullanılan sıfatlar ayrı yazılır: açık mavi, kara sarı, kirli beyaz, koyu yeşil.

Günün atasözü/deyimi :
laga luga etmek (veya yapmak)
Boş konuşmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:35:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
koca bebek, -ği isim Yaşından daha küçük davranışlar gösteren kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
handout: İngilizce bu söz “Bilimsel toplantılarda dinleyicilere bildiriyle ilgili dağıtılan kısa notlar.” anlamında kullanılmaya başlanmıştır.
Bu söz için el notu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, handout yerine el notu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yabancı özel adlardan türetilmiş akım adları Türkçe söylenişlerine göre yazılır: Dekartçılık, Kalvenizm, Lütercilik.

Günün atasözü/deyimi :
hanım kırarsa kaza, halayık kırarsa ceza
Buyurucu durumunda olanların yaptığı yanlışlık hoş görülür, buyruk altındakilerin yaptığı yanlışlık ise suç sayılır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:36:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tiyatro isim (tiya'tro) İtalyanca teatro 1. Dram, komedi, vodvil vb. edebiyat türlerinin oynandığı yer: "Her tiyatronun holünde ille smokinli bir müdüre rastlayacaksınız."- H. Taner. 2. Bu türleri, izleyiciler önünde sahnede oynayan grup: "O zaman tiyatronun bütün oyuncuları beni lanetleyecekler."- A. Ağaoğlu. 3. Sahnelenmek için yazılmış oyunların tümü: "Bütün bu vasıflarıyla tiyatroyu çocuk oyunlarına kıyas etmek çocukça bir şey görünür."- A. K. Tecer.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prömiyer: Fransızca (première) bu söz
“Sahneye konulan oyunun ilk temsili.” anlamındadır.
Bu söz için ilk gösteri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prömiyer yerine ilk gösteri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Çift ünsüzle başlayan Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konulmadan yazılır: grup, Hristiyan, slogan.

Günün atasözü/deyimi :
oyuna çıkmak
Tiyatro oyunu oynamak için sahneye çıkmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:36:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fırıldak, -ğı isim 1. Rüzgârla dönen, çember biçiminde çocuk oyuncağı. 2. Havalandırmak amacıyla oda veya mutfak pencerelerine takılan kanatlı araç. 3. Ocak veya soba borusunun iyi çekmesini sağlamak için tepesine takılan ve rüzgârın gittiği yöne dönebilecek biçimde yapılan şapka. 4. mecaz Dolap, düzen, hile. 5. sıfat, mecaz Düşüncesini sürekli değiştiren, sözünden dönen (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
innovator drug: İngilizce kökenli bu söz eczacılıkta “Müstahzar olarak dünyada ilk geliştirilen ve pazarlama hakkı ilgili resmî kuruluştan alınan ilaç.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu terim için TDK İlaç ve Eczacılık Terimleri Çalışma Grubunca öncü ilaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, innovator drug yerine öncü ilaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra cümle ve özel ad niteliğinde olmayan örnekler sıralandığında bunlar büyük harfle başlamaz: Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler...(Memduh Şevket Esendal)

Günün atasözü/deyimi :
köprüleri atmak
Bir işten vazgeçme veya geri dönme imkânı kalmayacak biçimde kesin bir davranışta bulunmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:37:33
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
virdizeban isim, eskimiş (vi'rdizeba:nı) Arapça vird + Farsça zebān Dile dolama, dilden düşürmeme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
factoring: İngilizce bu söz ekonomide “Vadeli satış yapan firmaların her türlü mal ve hizmet satışından doğan haklarının alacaklandırıcı adı verilen finansal kuruluşlara devredilmesi işlemi.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu yabancı terim için TDK İktisat Terimleri Çalışma Grubunca alacaklandırma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, factoring yerine alacaklandırma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört veya daha çok basamaklı sayıların kolay okunabilmesi amacıyla içinde geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri yazıyla gösterilebilir: 1 milyar 500 milyon kişi.

Günün atasözü/deyimi :
kılına halel gelmemek Hiçbir zarara uğramamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:38:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tüberküloz isim, tıp (l ince okunur) Fransızca tuberculose Verem: "Akciğer tüberkülozu. Kemik tüberkülozu."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sporadik: Batı kökenli (İng. sporadic, Fr. sporadique) bu söz tıpta “Bir bölgenin yalnız tek tük yerlerinde görülen, geniş sahalara yayılmamış olan (hastalık).” anlamında kullanılmaktadır.
Bu yabancı terim için TDK Tıp Terimleri Çalışma Grubunca azgörülen karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sporadik yerine azgörülen sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır: büsbütün, güpegündüz, sırılsıklam, yemyeşil.

Günün atasözü/deyimi :
var evi kerem evi, yok evi verem (elem) evi
Varlıklı ailenin durumu konuk ağırlamaya, gereken yerlere yardım etmeye, armağanlar vermeye elverişlidir; yoksul ailenin evinde sıkıntı ve dertten başka bir şey bulunmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:38:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
meteoroloji isim (l ince okunur) Fransızca météorologie Hava koşullarında meydana gelen değişmeleri, iklim türlerini araştırıp hava durumu tahminlerinde bulunan bilim dalı, hava bilgisi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
planetaryum: Fransızca (planétarium) bu söz “Gök olaylarını yıldızların, güneş, ay ve gezegenlerin konumlarını, hareketlerini küresel bir kubbenin iç yüzeyinde, çeşitli araçlarla gösteren yapı.” anlamındadır.
Bu yabancı söz için gökevi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, planetaryum yerine gökevi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ve ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te biçiminde yazılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
baktın kar havası, eve gel kör olası
Tehlikeli bir durum belirmeye başlayınca ondan uzaklaşmanın çaresine bakılmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:39:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
su bilgisi isim Bir bölgedeki bütün yer altı ve yer üstü sularına ait bilgi, hidrografi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
filigran: Fransızca filigran (filigrane) sözü “Bazı kâğıtların dokusunda bulunan, ışığa tutulduğunda görülebilen çizgi, resim veya yazı.” anlamındadır.
Bu söz için suyolu karşılığı uygun görülmüştür.

Bundan sonra demek ki, filigran yerine suyolu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonu sert ünsüzle biten alıntılar ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında kelime sonundaki sert ünsüzler yumuşar: bent / bendi, standart / standardı.

Günün atasözü/deyimi :
akan su yosun tutmaz
Tembel tembel oturan kimse hantallaşır, iş yapma yeteneğini yitirir; çalışan kimse ise çalıştıkça açılır, daha yararlı işler yapar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:40:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gün tün eşitliği isim, gök bilimi Gece ile gündüzün eşit olması, ılım, ekinoks: Gün tün eşitliği 21 Martta ve 21 Eylülde olmak üzere yılda iki kez olur.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
timing: İngilizce kökenli bu söz “ayarlamak, saat tutmak” gibi anlamlar taşımaktadır.
Son yıllarda "Bir iş için uygun zamanı seçmek." anlamında dilimizde kullanılmaya başlanan timing için Türkçede güzel bir karşılık vardır; zamanlama.

Bundan sonra demek ki, timing yerine zamanlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
“m” ile yapılmış ikilemeler ayrı yazılır: çocuk mocuk, kitap mitap.

Günün atasözü/deyimi :
orman gibi
Gür, çok (saç, kaş vb.).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:40:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yaşlı başlı sıfat Yaşlı, deneyimli ve görgülü, olgun: “Kontrol altına alınmayan kalabalık içinde, yaşlı başlı insanlar bile iptidai bir seviyeye inerler.”- M. Kaplan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
duayen: Fransızca duayen (doyen) sözü “Bir meslekte yaşça, kıdemce ileride ve yetenek bakımından üstün niteliğe sahip olan kimse.” anlamına gelmektedir.
Bu söz için Kurumumuzca aksakal karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, duayen yerine aksakal sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşmuş kişi adları, soyadları ve lakaplar bitişik yazılır: Birol; Adıvar, Boynueğri Mehmet Paşa.

Günün atasözü/deyimi :
gençlikte para kazan, kocalıkta kur kazan
Kişi gençliğinde çalışıp para biriktirmelidir ki ihtiyarlığında çalışamadığı zaman onunla rahat rahat geçinsin.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:41:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âyan çokluk, isim, eskimiş (a:ya:n) Arapça a‘yân 1. İleri gelenler. 2. Senato üyeleri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bienal: Fransızca bienal (biennal) sözü “Bir yıl ara ile, iki yılda bir.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu söz yerine kullanılmak üzere Kurumumuzca yılaşırı karşılığı önerilmektedir.

Bundan sonra demek ki, bienal yerine yılaşırı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
selin ağzı tutulur, elin ağzı tutulmaz
Doğal yıkımlara karşı önlem alınır ama söyledikleri yalan yanlış olanı susturmaya kimsenin gücü yetmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:42:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
görev şehidi isim Görev başında şehit olan kimse, görev kurbanı, vazife kurbanı, vazife şehidi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mortgage: İngilizce bu söz “Bir taşınmazın ipotek edilmesi yoluyla uzun vadeli krediyle satın alınması.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu söz için tutulu satış (tutsat) karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mortgage yerine tutulu satış (tutsat) sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Van Gölü..

Günün atasözü/deyimi :
dostlar şehit, biz gazi
alay Tehlikeli işleri başkalarına bırakıp kendileri sonuçtan yararlanmak için bir kenara çekilenlerin bencilliğini anlatan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:42:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
memnu sıfat, eskimiş (memnu Arapça memnû‘ Yasak: “Esasen evvelce de söylediğimiz gibi dilenmek şiddetle memnu idi.”- A. H. Çelebi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jenerasyon: Fransızca (génération) bu söz toplum biliminde “Yaklaşık yirmi beş, otuz yıllık yaş kümelerini oluşturan bireyler öbeği.” anlamında kullanılmaktadır.
Dilimizdeki kuşak sözü bu yabancı söz için uygun bir karşılıktır.

Bundan sonra demek ki, jenerasyon yerine kuşak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
“ile” ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: bulutla veya bulut ile.

Günün atasözü/deyimi :
gençliğin kıymeti ihtiyarlıkta bilinir
İnsan gençliğinde yaptığı şeylerin çoğunu yaşlandığında yapamaz ve gençliğin ne denli değerli olduğunu o zaman anlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:43:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16.03.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vicdan isim (vicda:nı) Arapça vicdân Kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerine dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
empati: Fransızca (empathie) bu söz “Kendini duygu ve düşüncede bir başkasının yerine koyabilme.” anlamına gelmektedir.
Bu yabancı söz için Türk Dil Kurumunca duygudaşlık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, empati yerine duygudaşlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimelere gelen ekler sert ünsüzle başlar: aş-çı, bas-kı, geç-tim, ipek-çi, süt-çü.

Günün atasözü/deyimi :
elini vicdanına koymak
Doğru, yansız, hakça davranmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:44:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tarih yanılgısı isim Tarihlendirmede yanılgı içinde bulunma, anakronizm.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
demo: İngilizce bu söz “bir şeyi tanıtmak amacıyla yapılan sunum” anlamına gelmektedir.
Bu söz için Kurumumuzca tanıtım gösterisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, demo yerine tanıtım gösterisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İsim durum ekleri ve iyelik ekiyle yapılan ikilemeler ayrı yazılır: omuz omuza, yan yana; günden güne, içten içe; göze göz, teke tek; boşu boşuna, peşi peşine.

Günün atasözü/deyimi :
yavru kuş, yuvada gördüğünü yapar
Aile içinde edinilen görgü, eğitimin temelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:44:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nokta turizmi isim Gezi, ziyaret ve alışveriş programı önceden belirlenen varış noktasında yapılan turistik düzenleme, destinasyon turizmi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
etimoloji: Fransızca etimoloji (étymologie) sözü “bir dildeki sözlerin kaynağını gösteren, ne zaman ortaya çıktıklarını, nereden geldiklerini, hangi evrelerden geçtiklerini araştıran; sözlerin hem biçim hem anlam tarihini ele alan dil bilimi dalı” anlamına gelmektedir.
Bu söz için dilimizde köken bilimi karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, etimoloji yerine köken bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için araya nokta konur: Tren 09.15'te kalktı. Toplantı 13.00’te başladı.

Günün atasözü/deyimi :
varsa (var mı) pulun herkes kulun; yoksa (yok mu) pulun dardır yolun
Zengin olana herkes hizmet eder, fakir olana ise kimse yüz vermez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:45:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kalem parmaklı sıfat Parmakları uzunca, düzgün ve buruşuksuz (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diyalektik: Fransızca diyalektik (dialectique) sözü “gerçekliği ve onun çelişmelerini incelemeye yarayan ve bu çelişmeleri aşmayı sağlayan yolları aramayı öngören akıl yürütme yöntemi” anlamına gelmektedir.
Bu yabancı söz için Kurumumuzca eytişim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diyalektik yerine eytişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden fazla heceli kelimelerin sonunda bulunan p, ç, t, k ünsüzleri ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşayarak b, c, d, ğ'ye dönüşür: kelep / kelebi, kazanç / kazancı, geçit / geçidi, başak / başağı.

Günün atasözü/deyimi :
yel kayadan ne koparır (alır, anlar, aparır)
Sağlam karakterli kişiler, sağlam temele dayanan işler önemsiz etkilerle sarsılmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:46:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
maraz isim, eskimiş Arapça maraz 1. Hastalık. 2. mecaz Dayanılması güç durum. 3. sıfat, mecaz Huysuzluğu ve titizliği ile can sıkan: Aman ne maraz adamsın!

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
patchwork: İngilizce bu söz “kumaş artıklarını birleştirerek örtü, yorgan yüzü vb.ni yapma işi” anlamına gelmektedir.
Dilimizde bu söz yerine kullanılabilecek kırkyama gibi güzel bir karşılık bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, patchwork yerine kırkyama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adları ve unvanlarından oluşmuş mahalle, meydan, köy vb. yer ve kuruluş adlarında, unvan kelimesi sonda ise gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır: Abidinpaşa, Ertuğrulgazi (ilçe), Necatibey (Caddesi), Gazi Osmanpaşa Üniversitesi.

Günün atasözü/deyimi :
nazire yapmak
Bir söze, bir davranışa benzeriyle karşılık vermek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:46:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kalebent, -di isim, eskimiş Arapça kal'a + Farsça bend Kale dışına çıkmamaya hüküm giyen suçlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
küratör: İngilizce (curator) kökenli bu söz "Müze, kütüphane, sergi, hayvanat bahçesi vb.ni yöneten ve etkinliklerini düzenleyen yetkili kimse." anlamındadır.
Kurumumuz, bu görevin aynı zamanda koruyucu ve kollayıcı özelliğini vurgulayarak bu söz için kollayıcı karşılığını önermektedir.

Bundan sonra demek ki, küratör yerine kollayıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yazılışları bir, anlamları ve okunuşları ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine düzeltme işareti konur: adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); şura (şu yer), şûra (danışma kurulu).

Günün atasözü/deyimi :
hasta ol benim için, öleyim senin için
Kişi kendisi için bir fedakârlıkta bulunan kimseye karşı sırası geldiğinde daha büyük fedakârlıkta bulunur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:47:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20.04.2010

Türkçe Sözlük’ten günün sözü:
kamu denetçisi isim, hukuk Parlamento tarafından görevlendirilen, vatandaşları resmî makamların keyfî ve yasa dışı davranışlarına karşı korumakla görevli kişi veya kurum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
konvertibl: Fransızca kökenli (convertible) bu söz, “Serbestçe dövize çevrilebilir para.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu yabancı söz için TDK İktisat Terimleri Çalışma Grubunca çevrilgen karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konvertibl yerine çevrilgen sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Arapça ve Farsçadan dilimize giren bazı kelimelerle özel adlarda bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a ve u ünlüleri üzerine düzeltme işareti konur: tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, kâğıt, Hakkâri, Kâzım; mahkûm, sükût.

Günün atasözü/deyimi:
(birinin) üstüne güneş doğmamak
Güneş doğmadan önce kalkmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:48:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Genel Ağ özel isim, bilişim Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanması sonucu ortaya çıkan, herhangi bir sınırlaması ve yöneticisi olmayan uluslararası bilgi iletişim ağı, İnternet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık
sidewalk sale: İngilizce sidewalk “yaya kaldırımı”, sale sözü ise “satış” anlamlarına gelmektedir.
Kurumumuz bu birleşik yapı için kaldırım satışı ve/veya mağaza önü satışı karşılıklarını önermektedir.:

Bundan sonra demek ki, sidewalk sale yerine kaldırım satışı ve/veya mağaza önü satışı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi ve yer adlarında ince l ünsüzünden sonra gelen a ve u ünlüleri düzeltme işareti ile yazılır: Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye.

Günün atasözü/deyimi :
köpek, ekmek veren (yediği) kapıyı tanır
Köpek bile kendisini besleyen yeri bilir, davranışlarıyla duygularını belli eder, insan da bundan ders almalı, gördüğü iyiliği unutmamalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:49:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çocuk, -ğu isim 1. Küçük yaştaki oğlan veya kız: “Çocuğun bir sütninesi vardı.”- R. H. Karay. 2. Soy bakımından oğul veya kız, evlat: “Anası olacak bir kadın çocuğu omuzundan yakalamış.”- B. R. Eyuboğlu. 3. Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak: “Çocuk köşeyi dönerken ana arkasından su içmeye gitti.”- B. R. Eyuboğlu. 4. Genç erkek. 5. mecaz Büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi. 6. mecaz Büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse: “Otuz yaşında ama hâlâ çocuk.” 7. mecaz Belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
teenager: İngilizce teen-ager sözü “On üç ile on dokuz yaşları arasındaki kimse.” anlamında kullanılmaktadır.
Türkçede uzun zamandan beri var olan ve kullanılan ergen sözü teenager için uygun bir karşılıktır.

Bundan sonra demek ki, teenager yerine ergen sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nispet i'sinin, belirtme durumu ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için düzeltme işareti kullanılır: (Türk) askeri ve askerî (okul), (Atatürk'ün) resmi ve resmî (kuruluşlar).

Günün atasözü/deyimi :
pencere açmak
Görüş açısı kazandırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:50:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
egemenlik, -ği isim 1. Egemen olma durumu. 2. Milletin ve onun tüzel kişiliği olan devletin yetkilerinin hepsi, hükümranlık, hâkimiyet: “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.”- Anayasa.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
efor: Fransızca kökenli efor (effort) sözü, “çaba, gayret; güç” anlamlarına gelmektedir.
Kurumumuz da dilimizde var olan çaba, gayret, güç sözlerinin efor yerine kullanılabileceği görüşündedir.

Bundan sonra demek ki, efor yerine çaba, gayret, güç sözcüklerinden birini kullanacağız.

(Batı dillerinin kısırlığına karşı, Türkçemizin zenginliğine bakın!)

Bir yazım kuralı :
Nispet i'si alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik.

Günün atasözü/deyimi :
bayram haftasını mangal tahtası anlamak
Sözü, konu ile hiçbir ilgisi olmayacak biçimde ters anlamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:50:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kuple isim, müzik Fransızca couplet Bir şarkıyı meydana getiren ve bir nakaratla sona eren bölümlerden her biri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
catering: İngilizce catering sözü, “Yiyecek tedarik etme, yemeklerin hazırlanmasını ve hizmetini üstüne alma.” anlamında kullanılmaktadır.
Sözün bu anlamı için Kurumumuzca yemek hizmeti karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, catering yerine yemek hizmeti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede a, e ünlüleri ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyişte de, yazımda da a ünlüsü ı, u; e ünlüsü i, ü olur: başlıyor (<başla-yor), izliyor (<izle-yor).

Günün atasözü/deyimi :
gel demesi kolay ama git demesi güçtür
Bir kimseyi işe almak, bir misafir çağırmak kolaydır ancak bir kimsenin işine son vermek, misafire git demek zordur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:51:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ana kucağı isim 1. Bebeği yatırmak veya uyutmak için kullanılan, kendiliğinden sallanan bir tür araç. 2. mecaz Annenin şefkati, sevecenliği.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tiraj: Fransızca tiraj (tirage) sözü, “Gazete, kitap, dergi vb.nin bir basılışındaki baskı sayısı.” anlamına gelmektedir.
Kurumumuz, baskı sayısı ifadesinin bu söz için uygun bir karşılık olduğu görüşündedir.

Bundan sonra demek ki, tiraj yerine baskı sayısı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapçadan dilimize girmiş olan ve sonunda ikiz ünsüz bulunan kelimeler yalın durumunda tek ünsüzle kullanılırken ünlüyle başlayan ek aldığında veya ünlüyle başlayan yardımcı fiil aldıklarında ikiz ünsüz ortaya çıkar: hak (hakkı), ret (reddi), tıp (tıbbı), zan (zannı); af (affetmek), his (hissetmek).

Günün atasözü/deyimi :
başın başı var, başın da başı var
Toplum içinde hiç kimse başına buyruk değildir, başta bulunan her kişinin üstünde daha büyük bir baş vardır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:52:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ayrıklık, -ğı isim 1. Ayrıklı olma durumu, ayrı tutma, ayrı tutulma, istisna. 2. gök bilimi Elips, daire, parabol, hiperbol vb. bir konik üzerinde hareket eden cismi, odağa veya merkeze birleştiren doğrunun büyük eksen ile yaptığı açı. 3. felsefe Kaplamları birbirinden ayrı olmakla birlikte aynı yakın cinsin kaplamına giren kavramlar arasındaki bağlantı: “Kedi, köpek: Memeliler.” 4. hukuk Genel kuraldan ayrılma, derogasyon. 5. mantık Önermelerin birbirine bağlanması işleminde ya ... ya ... ve ya da ile gösterilen ilişki: “Şimdi ya gündüzdür ya gece.”

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
puzzle: Özgün yazımıyla dilimizde kullanılmaya başlanan İngilizce puzzle sözü, “bilmece, muamma” temel anlamlarına gelmektedir.
Kurumumuz, sözün dilimizdeki kullanılışını göz önüne alarak bu söz için yapboz karşılığını önermektedir.

Bundan sonra demek ki, puzzle yerine yapboz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü ayrı yazılır: Babam geldi mi ki? Başkan konuşacak mı ki?

Günün atasözü/deyimi :
başını duman almak
Efkârlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:52:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
foroz isim Rumca Bir ağ atılışında çıkarılan balık miktarı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
high-tech: Batı kökenli bu söz bir kısaltma olup “Yüksek seviyede uygulanan teknoloji.” anlamındadır.
Kurumumuz, bu söz yerine yüksek teknoloji ve ileri teknoloji karşılıklarını önermektedir.

Bundan sonra demek ki, high-tech yerine yüksek teknoloji ve/veya ileri teknoloji sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime özel ad olmadıktan sonra büyük harfle başlamaz: 2005 yılında Türk Dil Kurumunun 73. yılını kutladık.

Günün atasözü/deyimi :
kapıyı büyük açmak
Çok masraflı bir işe girişmek veya hesapsız harcamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:53:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
eser miktarda zarf Belli belirsiz miktarda, çok az ölçüde.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kupür: Fransızca kupür (coupure) sözü gazete ve dergilerden kesilmiş yazılar için kullanılmaktadır.
Bu söz için Kurumumuz kesik karşılığının uygun olduğu görüşündedir.

Bundan sonra demek ki, kupür yerine kesik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: kaynana (< kayın ana), nasıl (< ne asıl), niçin (< ne için), sütlaç (< sütlü aş), birbiri (< biri biri).

Günün atasözü/deyimi :
bir yakadan baş çıkarmak
Bir çatı altında dirlik düzenlik içinde yaşamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:54:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dans isim Fransızca danse Müzik temposuna uyularak yapılan ve estetik değer taşıyan düzenli vücut hareketleri, raks: “Herkesin içinde dans öğrenmem şık olur.”- P. Safa.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ekstrem: Fransızca ekstrem (extréme) sözünün dilimizde kullanılmasına gerek yoktur.
Dilimizdeki aşırı, uç ve sıra dışı karşılıkları sözün geçtiği yere göre kullanılabilir.

Bundan sonra demek ki, ekstrem yerine aşırı, uç ve/veya sıra dışı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Takma adlar büyük harfle başlar: Tarhan (Ömer Seyfettin), Kirpi (Refik Halit Karay), Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel).

Günün atasözü/deyimi :
hayır dile komşuna, hayır gele başına
Sen başkaları için iyi şeyler dile ve yap ki başkaları da senin için iyi şeyler dilesin, yapsın.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 22 Mart 2011, 12:54:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30.04.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
madrabaz isim Farsça madarabāz 1. Hayvan, balık, sebze, meyve vb. yiyecekleri yerinden getirerek toptan satan kimse. 2. sıfat, mecaz Hile yapan, hileci.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
enterkonnekte: Batı kökenli bu söz, “Bir elektrik veya makine güçleri taşıyanlar arasında bağ kuran şebeke.” anlamına gelmektedir.
Kurumumuz bu söz için bağlaşımlı karşılığını önermektedir.

Bundan sonra demek ki, enterkonnekte yerine bağlaşımlı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İkilemeler ayrı yazılır: allak bullak, aval aval (bakmak), cır cır (ötmek), gide gide, sere serpe, tak tak (vurmak), yana yakıla.

Günün atasözü/deyimi :
el elin nesine, gülerek gider yasına
Bir kimsenin acısı, başkalarının umurunda değildir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:26:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01.05.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
işçi isim 1. Başkasının yararına bedenini, kafa gücünü veya el becerisini kullanarak ücretle çalışan kimse: “Gazetelere daha ziyade biz işçiler sahiptik.”- H. C. Yalçın. 2. hayvan bilimi Toplu olarak yaşayan böceklerde üreme yeteneği olmayan, topluluğun işlerini gören dişi veya erkek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
concrete labour: İngilizce bu söz ekonomide “Türü, yoğunluğu ve becerisi ile bir mala özgün nitelikler kazandıran ve o malın kullanım değerini belirleyen emek.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu yabancı söz için TDK İktisat Terimleri Çalışma Grubunca somut emek karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, concrete labour yerine somut emek sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki ünsüzle biten Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır: film, lüks, psikiyatr, teyp.

Günün atasözü/deyimi :
darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz
Kötü gereçle iyi iş görülemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:27:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03.05.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
basın özgürlüğü isim Görüş ve düşünceleri basın ve yayın yoluyla açıklayabilme ve yayabilme hakkı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
medya: İngilizce medya (media) sözü “Toplumda sözlü veya yazılı haber alma imkânını sağlayan teknik araçlar.” anlamına gelmektedir.
Bu yabancı söz için dilimizde iletişim araçları karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, medya yerine iletişim araçları sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
aslan kükrerse atın ayağı kösteklenir
Güçlü kimsenin korkutucu sözleri, güçsüzü kıpırdayamayacak duruma getirir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:28:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
proforma fatura isim, ticaret Bir malın satın alınmasını sağlayabilmek amacıyla ödemenin önceden yapılması için kesilen fatura:"Nalburlardan, inşaat malzemesi satan dükkânlardan, proforma faturalar alarak başhekimden yüklü avanslar çekerdi."- Ç. Altan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
resesyon: Fransızca resesyon (recéssion) sözü ekonomi alanında “Alışverişin azlığı vb. nedenlerle piyasanın durgun olması.” anlamında kullanılmaktadır.
Bu yabancı söz için TDK İktisat Terimleri Çalışma Grubunca durgunluk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, resesyon yerine durgunluk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: a-ra-ba, bi-çi-mi-ne.

Günün atasözü/deyimi :
merdiven ayak ayak (basamak basamak) çıkılır
Yüksek mevkiler yavaş yavaş elde edilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:28:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02.05.2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
halk sağlığı isim Bireylerin sağlığının korunmasını konu edinen bilim dalı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
simultane: Fransızca simultane (simultané) sözü “eş zamanlı, aynı anda olan” anlamlarına gelmektedir. Son zamanlarda daha çok, “Anında yapılan sözlü çeviriler.” için kullanılmaya başlanan sözün bu kullanımı yerine Kurumumuzca anında karşılığı önerilmektedir.

Bundan sonra demek ki, simultane yerine anında sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur: 3, 4 ve 7. maddeler; XII - XIV. yüzyıllar arasında.

Günün atasözü/deyimi :
ağaç yaprağıyla gürler (güzeldir)
İnsan önemli işleri akrabasından, yakınlarından güç alarak daha kolay yapar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:29:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
saray konut isim Kendine ait güvenliği bulunan, içinde yaşayanlara özel hizmetler sunulan, her türlü ihtiyacın karşılandığı özel konut, rezidans.


Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rotor: Fransızca rotor sözü “Dalgalı akımlı elektrik motor veya dinamolarında hareketli bölüm.” anlamına gelmektedir.
Bu söz için Kurumumuzca döneç karşılığı önerilmiştir.


Bundan sonra demek ki, rotor yerine döneç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: vb.nin, Alm.dan; cm³e (santimetreküpe), 64ten (altı üssü dörtten)

Günün atasözü/deyimi :
tavuk ayağı yemek
Gevezelik etmek, dedikodu yapmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:30:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Hıdırellez özel, isim Arapça hizr + ilyās 1. Hızır ve İlyas peygamberlerin her yıl buluştuklarına inanılan 6 Mayıs günü. 2. Her yılın 6 Mayıs gününde kutlanan geleneksel bayram: "Bu yalılarda da Hıdırellez'i belirtir hiçbir olağanüstülük görülmüyordu."- S. Birsel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sinerji: Fransızca sinerji (synergie) sözü “1. Bir sonuca katkısı olabilecek birkaç etkenin belirli bir etkileşim sonucunda elde ettiği ortak güç, 2. Bir görevin yerine getirilmesi için birkaç organın birlikte çalışması durumu.” anlamlarına gelmektedir.
Kurumumuzca sözün birinci anlamı için artı güç; ikinci anlamı içinse görevdaşlık karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sinerji yerine artı güç ve/veya görevdaşlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kullanıldığında sonuna soru işareti konulmaz: Akşam oldu mu sürüler döner. Hava karardı mı eve gideriz.

Günün atasözü/deyimi :
kork aprilin beşinden, öküzü ayırır eşinden
Nisan ayının beşinde hava, çift süren iki öküzü birbirinden ayıracak kadar soğuk olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:30:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
aksesuar isim Fransızca accessoire 1. Bir aletin, bir makinenin işlevine katılmayan ancak kendine özgü ayrı bir yararı bulunan alet, araç veya nesne. 2. Giysiyi bütünleyen çanta, kemer, şapka, eldiven, mücevher vb. eşya. 3. tiyatro Konunun gerektirdiği ölçüde kullanılan, bir sahne içinde yer alan veya oyuncunun dekor gereği kullandığı çeşitli eşya.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
stant: İngilizce stant (stand) sözü “İş yeri, fuar vb. yerlerde malların alıcılara gösterilmesi için özel olarak hazırlanmış bölüm.” anlamındadır.
Sözün bu anlamı için Kurumumuzca sergilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, stant yerine sergilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçinde yan yana iki veya daha fazla ünsüz bulunan Batı kökenli alıntılar, ünsüzlerin arasına ünlü konulmadan yazılır: apartman, gangster, telgraf.

Günün atasözü/deyimi :
terzinin işi kötü, ayıbını örten ütü
Kişi, olumsuz yanlarını gizlemeyi bilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:31:33
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şahika isim, eskimiş (şa:hika) Arapça şāhika 1. Doruk, zirve: "Civar dağların karlı şahikalarını yeni sevgilime gösteriyorum."- R. H. Karay. 2. En üst derece: "Sanatın nadir kaydedeceği bir şahikadan gürlemişti."- H. F. Ozansoy.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
çip: İngilizce çip (chip) sözü bilişimde “Milimetrik yüzeyler üzerinde on binlerce devre elemanından oluşan ve son derece karmaşık elektronik devrelerin yerleştirildiği, genellikle silikon benzeri yarı iletken malzeme.” anlamıyla kullanılmaktadır.
Sözün bu anlamı için Kurumumuzca yonga karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, çip yerine yonga sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Renk sözü veya renklerden birinin adıyla kurulmuş isim tamlaması yapısındaki renk adları ayrı yazılır: duman rengi, saman rengi; ateş kırmızısı, çivit mavisi, safra yeşili, süt kırı.

Günün atasözü/deyimi :
yıl on iki ay
Sürekli olarak, sürekli bir biçimde.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:32:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
istatistik, -ği isim Fransızca statistique 1. Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir biçimde toplayıp sayı olarak belirtme işi, sayımlama. 2. İlkelerini olasılık kuramlarından alarak eldeki verileri grafik ve sayı biçiminde değerlendirmeye dayandıran matematiğin uygulamalı dalı, sayım bilimi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ergonomik Fransızca ergonomique Bu söz “Rahatça kullanılabilen, işe yarayan.” anlamlarındadır.
Kurumumuzca bu söz için kullanışlı, elverişli karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ergonomik yerine kullanışlı ve/veya elverişli sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Farsça kurala göre oluşturulan tamlamalar bitişik yazılır: gayrimenkul, gayrimeşru, hüsnükuruntu, suikast.

Günün atasözü/deyimi :
zeyrek kuş iki ayağından tutulur
İşini hile ile yürüten kimse sonunda yakayı ele verir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:32:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yargı isim 1. Kavrama, karşılaştırma, değerlendirme vb. yollara başvurularak kişi, durum veya nesnelerin eleştirici bir biçimde değerlendirilmesi, hüküm: "İlk yargısını ezbere mi verdiğini hâlâ bilmiyorum."- A. Ağaoğlu. 2. hukuk Yasalara göre mahkemece bir olay veya olgunun doğuşuna etken olan sebeplerin de göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi sonucu verilen karar, kaza: "Yargı yetkisi, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır."- Anayasa.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
legal: Fransızca legal (légal) sözü “Yasanın, dinin ve kamu vicdanının doğru bulduğu, yasalara uygun.” anlamına gelmektedir.
Bu kavram için dilimizde yasal gibi güzel bir karşılık bulunmaktadır. Dolayısıyla bu yabancı sözün dilimizde kullanılmasına gerek yoktur.

Bundan sonra demek ki, legal yerine yasal sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar: Kurtuluş Savaşı, Cilalı Taş Devri, İlk Çağ, Servetifünun Dönemi, Tanzimat Dönemi.

Günün atasözü/deyimi :
elinle ver, ayağınla ara
Ödünç aldığı şeyi geri vermeyi geciktiren veya vermeyenler için söylenen bir söz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:33:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
engelli sıfat 1. Engeli olan, mânialı. 2. Vücudunda eksik veya kusuru olan: "Hastalıktan ötürü engelliler bir yana, hep susan bir insan tasarlamaya yetmiyor hayal gücüm."- N. Uygur.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
link: İngilizce link Bu söz bilişim alanında “İletişimi sağlayan dizgenin, teknik ağın birliği.” anlamında kullanılmaktadır.
Sözün bu anlamı için Kurumumuzca ilişim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, link yerine ilişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde “doğu” ve “batı” sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır: Batı medeniyeti, Doğu mistisizmi.

Günün atasözü/deyimi :
fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp
Yoksulluk utanılacak bir şey değildir, çalışmamak en büyük ayıptır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:33:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ortak dil isim, dil bilimi Ana dilleri veya lehçeleri farklı topluluklar arasında anlaşmayı sağlayan dil.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
italik: Fransızca italique Üstten sağa doğru eğik olan basım harfi anlamında olan bu söz için
Kurumumuzca eğik yazı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, italik yerine eğik yazı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerdeki ayların yazılışında, kitapların ve dergilerin cilt sayılarında, kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında, maddelerin sıralandırılmasında kullanılabilir: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, 1.XI.1928, I. Cilt, I)... II) ...

Günün atasözü/deyimi :
binbir ayak bir ayak üstüne
“Herkesin ayakta olduğu kalabalık” anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:34:44
Tonyukuk     12. May 2010 11:57
Sayın Börü Kam, milletimizde şöyle bir yaklaşım var, aslında bize özgü olan bir çok sözcükten anlaşılamama kaygusu ile kaçınılıyor. Başlığa eklediğiniz çip yerine yonga sözcüğünü okuyunca aklıma geldi. Eskiden beri bilişim alanında Türkçe sözcük kullanımı çok yaygındır bir zamanlar devamlı izlediğim Eko Elektronik, Funkshau, Elektor gibi yabancı dergilerin Türkiye basımlarında compüter yerine bilgisayar, mause yerine fare, çip yerine yonga, grafik kartı yerine görüntü kartı, harddisk yerine sabit sürücü gibi kelimeler sürekli kullanıldığı için bu konuda bir yabancılık yaşanmadı. Demek ki, özümüze olan yabancılaşma yapay olarak oluşturulmuştur, yeterli basın yayın desteği ile kimilerine uçuk kaçık gelen öz Türkçe sözcükler rahatlıkla gündelik yaşamda kullanılabilir diye düşünüyorum.
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:37:02
Türk diline çok büyük önem veren Başbuğ Atatürk:
Alıntı
Milli duygu ile dil arasındaki bağ çok güçlüdür. Dilin milli ve zengin olması, milli duygunun gelişmesinde başlıca etkendir. Türk Dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil bilinçle işlensin.
Sözleriyle dilin milli duyguyla olan bağına vurgu yapmaktadır.

Yine Başbuğ Atatürk:

Alıntı
Türk dili Türk milleti için kutsal bir hazinedir. Çünkü Türk milleti geçirdiği sayısız felaketler içinde ahlakının, geleneklerinin, hatıralarının, çıkarlarının, kısaca bugün kendi milliyetini yapan her şeyin dili sayesinde korunduğunu görüyor. Türk dili Türk milletinin, kalbidir, zihnidir
Sözleriyle de Türk dilini Türklüğün özü, mayası ve esası olarak tarif etmektedir.

İnsanın kullandığı dil ve bu dilin içindeki kelimeler düşünce ve idrak örgüsünü oluşturan sayısız bağların birer parçası durumundadır.
Kullandığımız kelimelerin bilinçaltında oluşturduğu etki, doğal olarak, düşünce örgümüzü ve hareket biçimimizi de şekillendirmektedir.
Kullanılan kelimeler kişinin dimağında kelimenin ait olduğu dile ve millete ait başka değerleri de birlikte taşımaktadır.
Yabancı kelimeler, düşünce ve ifade biçimimizde o sözcüğün ait olduğu milletin diğer kültür etkilerini de yansıtmaktadır. Bunun farkına bile varamıyoruz. Çünkü bu yapılanma bilinçaltımızda gelişmektedir.
Öte yandan kullanılan bir yabancı kelime o kelimenin ait olduğu dilin başka kelimeleriyle de ilintili olduğundan o bir tek yabancı kelime nedeniyle başka yabancı kelimelerin anlamları ve çağrışımları da zihnimizde ve bilinçaltımızda yer tutmaktadır.
Çünkü dil, canlı hücrelerinin birbirleriyle bağlantılı olduğu gibi, kelimeleri ve bu kelimelerin yüklü olduğu manalarıyla birbirine bağlıdır. Yani dil canlılık özelliklerine sahiptir.
Yediğimiz besinler veya kullandığımız ilaçlar bedenimizi nasıl etkiliyorsa kullandığımız dil de aynı şekilde düşünce ve hislerimizi etkilemekte, şekillendirmektedir.

Tonyukuk Beğ’in de değindiği gibi, yeni kullanılmaya başlanan öz Türkçe bir kelime ilk başlarda yadırgansa da kullanımı yaygınlaştıkça taşıdığı mana daha da zenginleşip düşünce örgüsü içindeki yerini alarak dilin yapı taşlarından birisi durumuna gelmektedir.
Gençlik dönemlerimizde mesele yerine sorun, tecrübe yerine deneyim, imkân yerine olanak gibi kelimeler günlük yazı ve konuşma dilimize girmeye başlamış; bu konu, hemen her konuda olduğu gibi, siyasilerin kavga malzemesi haline bile getirilmişti.
Hatta hiç unutmam,
“Meseleler oldu sorun,
Dedenin dilinden anlamaz torun” sözleriyle işi alay konusu bile yapmışlardı.
O zamanlar yadırganan sorun, deneyim, olanak gibi daha binlerce kelime bu gün çok geniş manalar yüklü olarak rahatlıkla ve yaygın bir biçimde kullanılmaktadır.

Bu gün düne göre geç, yarına göre erkendir.

Öyleyse dilimizi yabancı kelimelerden arındırmak ve sadeleştirmek için hiç zaman kaybetmeden işi koyulmalıyız.

Bu gün düne göre geç, yarına göre erkendir.

Ağzımızda, anamızın ak sütü gibi temiz ve helâl, Türkçemiz olsun!

TTK
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:39:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hemşire isim Farsça hemşire 1. Doktor tarafından acil durumlar dışında yazılı olarak verilen tedavileri uygulamak, hastanın bakımını düzenlemek, denetlemek ve değerlendirmekle görevli ve yetkili sağlık çalışanı, şvester: "Hemşirenin onlara ters ters bir şeyler söylediğini işitiyorum."- A. Ümit. 2. eskimiş (hemşi:re) Kız kardeş, bacı: "İyi tanıdığım anasına ve hemşirelerine hiçbir suretle benzemiyor."- Y. K. Beyatlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sanitasyon: Fransızca sanitation Tıpta “Halk sağlığını korumak ve hastalıkları önlemek için tasarlanan önlemler ve bunların uygulanması.” anlamında kullanılmakta olan bu söz için Kurumumuzca sağlıklama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sanitasyon yerine sağlıklama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır: Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.

Günün atasözü/deyimi :
hasta olmayan, sağlığın kadrini bilmez
İnsanlar sağlığın değerini ancak hastalıkta acı çekerken anlarlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:40:15
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ecza isim, kimya (ecza:) Arapça eczā’ 1. Canlılardaki rahatsızlıkların, bozuklukların ve çeşitli hastalıkların tanısı, önlenmesi veya tedavisi için yararlanılan doğal veya sentez yoluyla hazırlanmış madde. 2. Çeşitli amaçlarla kullanılan kimyasal madde: "Burada musluklar, mermer teşrih masaları, antiseptik eczalar yok!"- F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
off-road: İngilizce off-road “Her türlü arazi koşulunda özel motorlu araçlarla yapılan yarış.” anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca arazi yarışı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, off-road yerine arazi yarışı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede da / de bağlacından sonra virgül konmaz: İmlamız lisanımız düzelince, lisanımız da kafamız düzelince düzelecek, çünkü o da ancak onlar kadar bozuktur, fazla değil! (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
ayranım budur, yarısı sudur
Bir iş elde olmayarak eksik yapıldığında özür dilemek için söylenen bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:41:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
aile isim, toplum bilimi (a:ile) Arapça 1. Evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik: "Birbirlerine nasıl tutkun, yangın bir aile olduklarını sayıp döktü."- L. Tekin. 2. Aynı soydan gelen veya aralarında akrabalık ilişkileri bulunan kimselerin tümü: "Kendilerinin hangi asil aileye mensup olduklarını bilmiyorum."- N. Hikmet. 3. Birlikte oturan hısım ve yakınların tümü. 4. Aynı gaye üzerinde anlaşan ve birlikte çalışan kimselerin bütünü. 5. Temel niteliği bir olan dil, hayvan veya bitki topluluğu, familya. 6. halk ağzında Eş, karı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
vizör : Fransızca viseur "Kamera, fotoğraf makinesi ve dürbünde bulunan, görüntüyü tam sınırlarıyla kesmeden veya taşırmadan alabilmeyi sağlayan düzenek." anlamına gelen bu söz yerine kullanılmak üzere Kurumumuzca bakaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, vizör yerine bakaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için eğik çizgi kullanılır: 18/11/1969, 15/IX/1994 vb.

Günün atasözü/deyimi :
aç aman bilmez, çocuk zaman bilmez
Aç hiçbir mazeret kabul etmez, çocuk da istediği şeyi hemen elde etmek ister.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:41:45
Tonyukuk     15. May 2010 13:12
Aslında bu tür başlıklarda araya girip akışı bozmayı pek sevmiyorum ama Sayın Börü Kam'ın yürüttüğü bu başlığın adı Google'da aratıldığında Turania.net birinci sırada çıkıyor. Doğrusu Türkçemiz adına çorbada az da olsa tuzumuzun bulunduğunu görmek hoşuma gitti. Teşekkürler Börü Kam ve ilgi gösterip okuyan arkadaşlar.

BOZDAĞ    15. May 2010 13:29
Her girdiğimde okuyorum,Börü Kam'ın takipçisiyim.

öylesine    15. May 2010 13:53
Konu başlangıcında Börü Kam andanın verdiği köprüden bende üye oldum bu güzel uygulamaya ama buradan Börü Kam andanın paylaşımlarını takip etmeyi tercih ediyorum mailimdeki TDK'dan gelen postalar öylece duruyor. :)
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:43:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
rayiç, -ci isim, Arapça Bir para biriminin veya malın satış ve sürüm değeri: "Türk lirasının rayicinin en yüksek olduğu bir dönemden söz ediyorum." -H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
squash: İngilizce "Özel bir odada tek başına veya iki kişiyle oynanan, topu bir raketle duvardaki belirli bölgeye atıp dönüşte çizgilerle belirlenmiş oyun alanına düşürme esasına dayanan bir oyun." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca duvar topu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, squash yerine duvar topu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır: Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum'da yazmıştır.

Günün atasözü/deyimi :
(birinin) eteğini toplamak
1) Birinin derli toplu olmasını sağlamak, birini düzenli yaşatmak. 2) Birinin yaptığı kötü işleri düzeltmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:43:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
telekomünikasyon isim (te'lekomünikasyon) Fransızca télécommunication Haber, yazı, resim, sembol veya her çeşit bilginin tel, radyo, optik vb. elektromanyetik sistemlerle iletilmesi, bunların yayımı veya alınması, uz iletişim.
bilgi toplumu isim Bilgiyi araştırmaya ve incelemeye önem veren, bilgi teknolojilerini kullanmayı öne çıkaran toplum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
enformatik: Fransızca informatique "İnsanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akla uygun bir biçimde işlenmesi bilimi." anlamına gelen bu söz için dilimizde bilişim karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, enformatik yerine bilişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bazı ölçü birimlerinin Türkçede yazılışları farklı da olsa bunların uluslararası kısaltmaları kullanılır: cm (santimetre), g (gram), l (litre).

Günün atasözü/deyimi :
al aslan tutar, güç sıçan tutmaz
Bir kimse zekâsını kullanarak kendisinden güçlü olan yaratığı yenebilir ancak gücünü kullanarak kendisinden daha güçsüz, zeki olan bir yaratığın üstesinden gelemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:44:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
açık hava müzesi isim Açık havadan etkilenmeyecek etnografik eser, ev, işlik vb. sivil yapıların sergilendiği bir bölgede kurulan üstü açık müze.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
arketip: Fransızca archhtyphe "Bir nesnenin bilinen ilk ve en özgün biçimi." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kök örnek karşılığı uygun görülmüştür.

Bundan sonra demek ki, arketip yerine kök örnek sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: al-dı, bir-lik, sev-mek.

Günün atasözü/deyimi :
bir evde iki kız, biri çuvaldız biri biz
Bir evde iki kız olursa bunlardan her biri aileyi sıkıştırıp giyim kuşam, çeyiz ister. Onlar istemese bile aile kendini böyle bir sorumluluk altında bilir ve bunun sıkıntısını çeker.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:44:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gençlik -ği isim 1. Genç olma durumu: "İlk gençliğinde at delisiydi."- N. Cumalı. 2. İnsan hayatının ergenlikle orta yaş arasındaki dönemi: "Hemen Yunus'un gençliğinde yavuklusu iken kaybettiği güzel kızı hatırladım."- A. Kabaklı. 3. Genç insanların bütünü: "O gençliğin politikaya katılması yüzünden Balkan Harbi'ne girmişiz."- F. R. Atay. 4. mecaz Genç bir kimsenin tutumu, toyluk, deneyimsizlik: "Gençliğimi kapının eşiğinde bırakıp eve giriyorum."- Y. Z. Ortaç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
falez: Fransızca falaise "Yüksek kıyılarda dalga aşındırmasıyla oluşan ve aşınma sürdükçe karanın içine doğru gerileyen yar." anlamındaki bu söz için dilimizde yalı yar karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, falez yerine yalı yar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Unvanlardan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: Cumhurbaşkanınca, Başbakanca, TÜBİTAK Başkanına göre vb.

Günün atasözü/deyimi :
gözü tanede olan kuşun ayağı tuzaktan kurtulmaz
Her zaman çıkarı peşinde koşan kişi, tehlikelerden uzak kalamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:45:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
parmak alfabesi isim İşitme engellilerce kullanılmak üzere her harf için parmakların değişik durum alması ile oluşturulan alfabe.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hat-trick: Sporda "Aynı oyuncunun bir maçta attığı üç gol." anlamında kullanılan bu terim için Kurumumuz üçleme karşılığını önermektedir.

Bundan sonra demek ki, hat-trick yerine üçleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır: Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

Günün atasözü/deyimi :
hâli tavrı yerinde
Durumu, görünüşü, davranışı düzgün.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:46:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
süt izni isim Çalışan kadına doğum yaptıktan sonra bebeğini emzirebilmesi için gün içinde yasa gereği verilen izin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
haute-couture: Fransızca "Genellikle bir tane dikilen ve özel kesimlere sahip giysi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca özel dikiş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, haute-couture yerine özel dikiş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Uzak Doğu dillerindeki (Çince, Japonca, Korece vb.) özel adlar Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır: Konfüçyüs, Kanton, Pekin, Şangay, Tokyo, Hiroşima, Nagazaki, Osaka, Kyoto.

Günün atasözü/deyimi :
gün geçer, kin geçmez
Aradan uzun zaman geçse de bir kimsenin başkasına karşı beslediği kin sönmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:46:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
geri dönüşüm isim Atıkların yeniden değerlendirilmesi durumu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ipotek: Fransızca hypothèque "Bir borcun ödeneceğine güvence olarak ödenince geri alınmak şartıyla borçlunun alacaklıya verdiği değerli şey." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca tutu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ipotek yerine tutu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Etmek, edilmek, eylemek, kılmak, kılınmak, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimelerinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi olmadığında ayrı yazılır: arz etmek, azat etmek, söz edilmek, asker eylemek, gerekli kılmak, namazı kılınmak, kul olmak, tebliğ olunmak.

Günün atasözü/deyimi :
el için kuyu kazan, evvela kendisi düşer
Başkasına tuzak hazırlayan kimse, bu tuzağa ondan önce kendisi düşer.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:47:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tekke isim, tarih Arapça tekye 1. Tarikattan olanların barındıkları, ibadet ve tören yaptıkları yer, dergâh: "Hemen her ev yarı saray ve yarı tekke gibi bir şeydi."- A. Ş. Hisar. 2. İşsiz güçsüz kimselerin buluşup sığındıkları yer. 3. argo Esrar içilen üstü kapalı yer. 4. argo Hapishane: "Bakıyorum, tekke sana yaramış, dedi. Ne zaman çıktın?"- T. Yücel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
single: İngilizce "Tek kişi tarafından doldurulan kaset veya yoğun disk." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca tekli karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, single yerine tekli sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Biraz, birkaç, birkaçı, birtakım, birçok, birçoğu, hiçbir, hiçbiri, herhangi sözleri gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
(bir şeyden) kâm almak
Bir şeyden olabildiğince zevk almak, keyfini çıkarmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:47:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
halk oylaması isim, hukuk Halkın türlü siyasi ve toplumsal sorunlar karşısında olumlu veya olumsuz görüşünü belirlemek için başvurulan oylama, plebisit, referandum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lot: Fransızca "Borsada kota alabilmek için gerekli en az şirket sermayesi veya pay, hisse." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca tutam karşılığı önerilmektedir.

Bundan sonra demek ki, lot yerine tutam sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Müzikte kullanılan makam adları bitişik yazılır: acembuselik, hisarbuselik, muhayyerkürdi.

Günün atasözü/deyimi :
gem almayan atın ölümü yakındır
Söz dinlemeyen hırçın kişi, davranışının büyük zararını görür.
Atasözü

Börü Kam
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:48:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
erteletim isim 1. Resmî geciktirme, moratoryum: "Taraflar, Kıbrıs üzerindeki askerî uçuşlarda erteletime gidilmesini müzakere edecek." 2. ekonomi Çok bunalımlı dönemlerde bir ülkede, bir bölgede borçların tamamı veya bir bölümü için ödeme zorunluluğunun geri bırakılması, moratoryum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mikrokredi: Fransızca micro + crédit Ekonomide "Küçük ölçekli iş kurmak için kullanılan kredi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca işçelik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mikrokredi yerine işçelik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ara yönleri belirten kelimeler bitişik yazılır: güneybatı, güneydoğu, kuzeybatı, kuzeydoğu.

Günün atasözü/deyimi :
kerameti kendinden menkul
Sahip olduğu nitelikleri abartarak söyleyen kimse için kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:49:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kahpe felek -ği isim "Rast gelmeyen, yâr olmayan, kötü talih veya kader, kambur felek: "Aşktı bizdeki, onlardaki mantık / Onlardan yana çıktı kahpe felek"- C. S. Tarancı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hermetik: Fransızca hermetique "Hava, ısı, ses vb.ni geçirmeyen." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yalıtımlı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hermetik yerine yalıtımlı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar: Tanrı, Allah, Cebrail, Zeus, Osiris, Kibele. Ancak bunlardan bazıları özel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar: Eski Yunan tanrıları.

Günün atasözü/deyimi :
çıngıraklı deve kaybolmaz
Kalıcı eser bırakan kimseler hiçbir zaman unutulmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:49:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
küratör isim Fransızca curateur Müze, kütüphane, sergi, hayvanat bahçesi vb.ni yöneten ve etkinliklerini düzenleyen yetkili kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
implant Fransızca Tıpta "Vücuda herhangi bir işlevi yerine getirmesi için yerleştirilen doku parçası, alet vb." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca ekit karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, implant yerine ekit sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda rakamdan sonra ya nokta konur veya kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır: 15., 56., XX.; 5'inci, 6'ncı.

Günün atasözü/deyimi :
göze çarpmak
Dikkati üzerine çekmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:50:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hafriyat isim, eskimiş (hafriya:tı) Arapça hafriyyat Toprağı kazma, kazı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rodaj: Fransızca rodage "Bir araç motorundan tam verim elde edilebilmesi için ilk dönemlerinde yüksek devirde düşük hızda çalıştırılması." anlamındaki bu söz yerine dilimizdeki alıştırma ifadesi kullanılabilir.

Bundan sonra demek ki, rodaj yerine alıştırma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İle" bağlacı, ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde başındaki i ünlüsü y'ye dönüşür ve büyük ünlü uyumuna uyar: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), çevre-y-le (çevre ile), sürü-y-le (sürü ile), yapı-y-la (yapı ile).

Günün atasözü/deyimi :
deliden al uslu haberi
Deli, sır saklayamadığı için haberin doğrusu ondan alınır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:50:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fetih -thi isim Arapça feth Bir şehir veya ülkeyi savaşarak alma: "1683'te Viyana ricati ile imparatorluk, Avrupa fetihlerini kaybetmeye başlayacaktır."- F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
workshop İngilizce "Bilgi ve fikir üretme, fikir üretme toplantısı." anlamlarına gelen bu söz için Kurumumuzca çalıştay karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, workshop yerine çalıştay sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yuvar ve küre sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: göz yuvarı, yer yuvarı; hava küre, ışık küre, yarı küre.

Günün atasözü/deyimi :
çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane "gelecek yıl" çıkmış
Çiftçinin ürünü her yıl bir afete uğrasa da o, hep gelecek yıla umut bağlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:51:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
aşırı duyarlık, -ğı isim, fizik Organizmaya giren yabancı bir madde yüzünden canlı varlıklarda oluşan aşırı tepki, anafilaksi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
play-off İngilizce Sporda "İçinde bulunulan lig maçlarının bir üst ligi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca üst küme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, play-off yerine üst küme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Çiçek dışında anlamlar taşıyan ayçiçeği (bitki), baklaçiçeği (renk), balçiçeği (ağaççık), narçiçeği (renk), suçiçeği (hastalık); ot dışında anlamlar taşıyan adamotu (bitki), ağızotu (barut), dilotu (dilotu yemek: çok konuşmak), sıçanotu (arsenik); ses düşmesine uğramış olan çöreotu ve yazımları gelenekleşmiş olan semizotu, dereotu bitişik yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
ocağı kör kalmak
Soyu tükenmek, soyunu devam ettirecek çocuğu olmamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 24 Mart 2011, 16:51:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/05/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zıvanalı sigara isim 1. Bir ucunda kartondan zıvana bulunan sigara. 2. argo İçinde esrar bulunan sigara.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
remiks İngilizce remix Müzikte "Ezgiye sadık kalınarak bir parçanın değişik ritimlerde yeniden çalınması." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca bindirim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, remiks yerine bindirim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: deri altı, su altı, toprak altı, yer altı (yüzey); arka üstü, böbrek üstü bezi, tepe üstü (en yüksek nokta).

Günün atasözü/deyimi :
dünyayı tutmak
Çok yayılmak, her yere dağılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:18:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hırtapoz sıfat, argo Sersem, aptal, şaşkın.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
canyoneering İngilizce "Kanyonda belirlenmiş bir noktadan başka bir noktaya ulaşmak üzere yürüyüş, kampçılık, yüzme, kaya tırmanışı vb. spor tekniklerinin birlikte kullanıldığı doğa sporu." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kanyonculuk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, canyoneering yerine kanyonculuk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: ayakaltı, bilinçaltı, gözaltı (gözetim); akşamüstü, bayramüstü, suçüstü, yüzüstü; akşamüzeri, ayaküzeri.

Günün atasözü/deyimi :
çoban kulübesinde padişah rüyası görmek
İçinde bulunduğu duruma uygun olmayan düşler kurmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:19:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kaldırım kabadayısı isim argo Basit, seviyesiz veya ucuz kahramanlık gösterisinde bulunan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
stopaj Fransızca stoppage Ticarette "Ücretlerde, serbest meslek gelirlerinde ve sonraki yıllara devredilen taahhüt işlerinde ödemeler sırasında bu ödemelerin belirli bir kısmı ödemeyi yapanlarca tutulduktan sonra kişiler adına vergi dairelerine yatırılan miktar." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca ön kesinti karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, stopaj yerine ön kesinti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur: 1.000, 326.197, 49.750.812 vb.

Günün atasözü/deyimi :
kör pazara varmasın, pazar körsüz kalmasın
Alım satım bilmeyen kimseler alışverişe çıkmamalıdır ancak esnaf bu gibi insanlardan hoşlanır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:20:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gece körlüğü isim, tıp Beslenmede A vitamini yetersizliğinden ortaya çıkan bir hastalık belirtisi, tavukkarası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
parite: Fransızca parité "İki ülke parasının karşılıklı değişim değeri, eşitliği." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca değerdeşlik karşılığı önerilmektedir.

Bundan sonra demek ki, parite yerine değerdeşlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra virgül konur: Datça'ya yarın gideceğim, dedi.

Günün atasözü/deyimi :
hayvanın alacası dışında, insanın alacası içinde
Hayvanların işe yarayıp yaramayacakları görünüşlerinden belli olur ancak insanların kötü huylu olup olmadıkları dışarıdan anlaşılamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:21:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fertik ünlem, argo Almanca fertig "Kaç, uzaklaş, sıvış; tamam, bitti" anlamlarında kullanılan bir seslenme sözü: "Bisiklete atlayınca haydi babam fertik!"- H. R. Gürpınar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
palyatif Fransızca palliatif "Kısa bir süre için etkisi olan, geçici, geçici tedbir." anlamlarına gelen bu söz için dilimizde geçici, anlık karşılıkları bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, palyatif yerine geçici ve/veya anlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarından önce ve sonra gelen unvan, meslek, rütbe adları ile lakaplar, saygı sözleri büyük harfle başlar: Kaymakam Erol Bey; Mustafa Efendi; Doktor Behçet Uz; Mareşal Fevzi Çakmak; Mimar Sinan, Genç Osman, Deli Petro.

Günün atasözü/deyimi :
eski hayratı da berbat etmek
Bir işi daha iyi bir duruma sokmaya çalışırken büsbütün bozmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:21:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çevre sağlığı isim Belli bir çevrede yaşayan kişilerin sağlığını etkileyen dış etmenler ve alınan önlemler.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lagün Fransızca lagune "Açık denizden bir kum setiyle ayrılan veya kıyı dilinin gelişmesiyle göl biçimini alan sığ koy veya körfez." anlamına gelen bu söz için dilimizde deniz kulağı karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, lagün yerine deniz kulağı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Her iki kelimesi de -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) veya -r /-ar /-er eklerini almış birleşik kelimeler bitişik yazılır: dedikodu, kaptıkaçtı, oldubitti, uçtuuçtu (oyun); kazaratar, konargöçer, okuryazar.

Günün atasözü/deyimi :
içinin ateşi küllenmek
Sıkıntıdan kurtulmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:23:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
matriks isim, biyoloji Almanca Matrix İçinde birçok biyolojik olayın meydana geldiği, akıcılığı az, cansız bir sıvı ortam.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
metrik sıfat Fransızca métrigue "Metre veya metreyi temel olarak alan ölçülerle ilgili." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca ölçümlü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, metrik yerine ölçümlü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Akrabalık adı olup lakap veya unvan olarak kullanılan kelimeler büyük harfle başlar: Baba Gündüz, Hala Sultan, Nene Hatun, Gül Baba, Susuz Dede, Telli Baba.

Günün atasözü/deyimi :
kirpiği kirpiğine değmemek
Uyuyamamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:23:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sağduyu isim (sa'ğduyu) 1. Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği, aklıselim, hissiselim: "Bu halk çocuğunun sağduyusu, temiz bir yüreği, yiğitliği ve hepsiyle beraber saflığı vardır."- F. R. Atay. 2. felsefe Doğru ile yanlışı birbirinden ayırma ve doğru yargılama gücü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
no-frost İngilizce "Dondurucu bölümünde karlanma ve buzlanma olmayan buzdolabı." anlamındaki bu söz için karlanmaz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, no-frost yerine karlanmaz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Akrabalık bildiren kelimeler büyük harfle başlamaz: Tülay ablama gittim. Ayşe teyzemin keki çok güzel.

Günün atasözü/deyimi :
sakalla olaydı kişi, keçiye danışırlardı her işi
Sakal, kişiye değer kazandırmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:24:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
önsezi isim (ö'nsezi) 1. Hiçbir belirti yokken bir şeyin olacağını sezme, içe doğma, altıncı duyu veya his, hissikablelvuku: "Bir önsezi, benliğini derinden derine yokluyor kuruntusuna kapılmıştı."- T. Buğra. 2. felsefe Temellendirilmeyen duygu, verilmemiş olanın, bilinmeyenin, özellikle gelecekle ilgili olanın önceden duyulması.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
frikik İngilizce free-kick Sporda "Bir oyuncunun kural dışı davranışta bulunması üzerine, kural dışı davranışın yapıldığı noktadan karşı takım oyuncularının yaptığı vuruş." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca serbest vuruş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, frikik yerine serbest vuruş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılar metin içerisinde harflerle yazılır: bin yıldan beri, dört kardeş, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, üçüncü sınıf.

Günün atasözü/deyimi :
su bulanmayınca durulmaz
Bir konu, türlü çekişmelerden sonra aydınlığa kavuşur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:25:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
öge isim 1. Birleşik bir şeyi oluşturan basit şeylerden her biri, unsur, eleman. 2. Başka şeylerin kendisinden türediği ilk madde, ilke, unsur. 3. dil bilgisi Bir cümleyi oluşturan özne, yüklem, tümleç vb. birimlerden her biri. 4. mantık Bir sınıf veya bir topluluğun bireylerinden her biri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
post it İngilizce "Üstüne hatırlanması gereken notlar yazılan, kendinden yapışkanı olan küçük kâğıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca pusulacık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, post it yerine pusulacık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İle" sözü kısaltmalara getirildiğinde ayrı yazılır: NATO ile ortak çalışma yapıyoruz. TDK ile TTK Atatürk'ün kurduğu kurumlardır.

Günün atasözü/deyimi :
usta yanında perende atılmaz
Bir konuda kendisini tam olarak yetiştirmemiş olan kişi, o işin uzmanıyla kalkışacağı üstünlük yarışında yenilgiye uğrar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:26:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sinema isim (sine'ma) Fransızca cinéma 1. Herhangi bir hareketi düzenli aralıklarla parçalara bölerek bunların resimlerini belirleme ve sonra bunları gösterici yardımıyla karanlık bir yerde, bir ekran veya perde üzerinde yansıtarak hareketi yeniden oluşturma işi. 2. Film göstermeye yarayan özel bir makineyle görüntülerin beyaz perdeye yansıtıldığı salon veya yapı: "Bir haber bırakıp mahallenin sinemasına girdi."- S. F. Abasıyanık. 3. Güzel sanatların dalı olarak yansıtılmaya uygun olan filmleri gerçekleştirme ve yaratma sanatı, beyaz perde, yedinci sanat: "Sinemanın zevkimizi dışarıdan idare ettiği devirde yaşıyoruz."- H. A. Yücel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sneak preview İngilizce sneak preview "Yeni çekilmiş bir filmin gösterime girmeden önce seçilmiş bir seyirci grubuna izlettirilmesi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca ön izleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sneak preview yerine ön izleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için virgül kullanılır: Bu gece, eğlenceleri içlerine sinmedi. (Reşat Nuri Güntekin)

Günün atasözü/deyimi :
perileri bağdaşmak
Uyuşup anlaşmak, yıldızları barışmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:26:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
geçer akçe sıfat Herkesçe aranan, beğenilen, muteber (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
off-shore İngilizce off-shore "Bir ülkede vergi mevzuatı, kambiyo sınırlamaları dışında faaliyetlerini sürdüren bankacılık." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kıyı bankacılığı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, off-shore yerine kıyı bankacılığı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Son kelimesi -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) kalıplaşmış belirli geçmiş zaman ekleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: imambayıldı, hünkârbeğendi, gecekondu, gündöndü, albastı, serdengeçti, eltieltiyeküstü..

Günün atasözü/deyimi :
söze yatmak
Söz dinlemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:27:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hırtlamba sıfat argo Perişan, derbeder kılıklı (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
au pair Fransızca au pair "Yabancı ülkede bir aile yanında kalarak eğitimini sürdüren ve aynı zamanda o evin çocuklarına bakan kimse." anlamındaki bu söz için dilimizdeki bakıcı ifadesi uygun bir karşılıktır.

Bundan sonra demek ki, au pair yerine bakıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanunda bitişik geçen veya bitişik olarak tescil ettirilmiş olan kuruluş adları bitişik yazılır: İçişleri, Dışişleri.

Günün atasözü/deyimi :
körün yanına varırsan sen de bir gözünü kapa
Birtakım eksiklikleri bulunan kimselere, bu eksikliklerini sezdirip onları mutsuz edecek davranışlardan kaçınılmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:28:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fetiş isim, toplum bilimi Fransızca fétiche 1. Put. 2. Uğurlu sayılan şey. 3. mecaz Tapınırcasına sevilen şey veya kimse. 4. mecaz Saplantılı bir biçimde cinsel coşku uyandıran karşı cinse ait elbise, ayakkabı vb. eşya.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dripling: İngilizce dribbling "Topu kısa aralıklarla sürükleyerek veya yere vurarak karşı tarafın kalesine, potasına doğru götürme." anlamına gelen bu söz için dilimizde top sürme karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, dripling yerine top sürme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar: Sayın Başkan, Sayın Hocam, Sayın Vali.

Günün atasözü/deyimi :
su gibi gitmek
1. Bir şey bol bol harcanmak. 2. Bir şey çok satılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:29:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gece kuşu isim, mecaz 1. Geceleri gezmeyi seven kimse. 2. Geceleri uyuyamayan kimse. 3. Geceleri para karşılığı erkeklerle ilişki kuran kadın: "Bekâr arkadaşlardan birisi gece kuşlarından gözüne kestirdiği bir tazeyi otele davet etti."- B. R. Eyuboğlu. 4. halk ağzında Yarasa.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
amortisman Fransızca amortissement "Taşınmaz malların aşınmalarına karşılık olarak yıllık kârdan ayrılan belirli pay." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yıpranma payı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, amortisman yerine yıpranma payı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılardan sonra sıra bildirmek için nokta konur: 3. (üçüncü), 15. (on beşinci); II. Mehmet, XV. yüzyıl; 4. Levent.

Günün atasözü/deyimi :
Uzak menzile yavaş gitmeli
Zaman alacak işler aceleye getirilmemelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:30:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
geçmişi kınalı sıfat, argo Yaramaz, kötü (kimse), geçmişi kandilli: "O geçmişi kınalılara acımaya gelmez."- H. R. Gürpınar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
halüsinasyon Fransızca hallucination Ruh biliminde "Uyanık bir kişinin, kendi dışında var sandığı ancak gerçekte olmayan olguları algılaması, yaşaması." anlamında kullanılan bu söz için dilimizde sanrı karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, halüsinasyon yerine sanrı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlelerde de ilk harf büyük yazılır: "Et-, ol-" fiilleri, dilimizde en sık kullanılan yardımcı fiillerdir.

Günün atasözü/deyimi :
üç göç, bir yangın yerini tutar
Bir yerden başka bir yere taşınırken eşyalardan bazıları kırılıp dökülür, kaybolur. Birçok kez taşınma sonucunda ise bu eşyalar yangın artığına döner.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:30:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
galatımeşhur isim, eskimiş (gala'tımeşhu:ru) Arapça Yaygınlaştığı için yanlışlığına önem verilmeden kullanılagelen söz, deyim, terim, yaygın yanlış.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
clearing İngilizce Ticarette "İki ülke arasında yapılan alışverişin karşılıklı olarak malla ödenmesi." anlamında kullanılan bu söz için dilimizdeki takas sözü uygun bir karşılıktır.

Bundan sonra demek ki, clearing yerine takas sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Latin harflerini kullanan dillerdeki özel adlar dilimizde özgün biçimleriyle yazılır: Beethoven, Cervantes, Molière, Shakespeare; Bologna, Buenos Aires, New York, Rio de Janerio.

Günün atasözü/deyimi :
sütlüyü sürüden çıkarmazlar
Yararlı, verimli şey elden çıkarılmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:31:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yükseklik korkusu isim, ruh bilimi, tıp Yüksek yerlerde duyulan aşırı korku.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
condenser İngilizce Kimya alanında "Damıtma işlemi sırasında içinden su akımı geçirildiğinde oluşan buharın soğutulmasıyla yeniden sıvı hâle dönüştürülmesini sağlayan camdan yapılmış araç." anlamında kullanılan bu terim için Kurumumuzca yoğuşturucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, condenser yerine yoğuşturucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat ve dakika bildiren sayılar metin içinde yazıyla da yazılabilir: saat dokuzu beş geçe, saat sekizi on dakika üç saniye geçe, mesela saat onda.

Günün atasözü/deyimi :
şahin ile deve avlanmaz
Küçük şeyleri elde etmek için yeterli olan araçlarla, büyük şeylere sahip olunamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:31:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
diva isim İtalyanca diva Sinema, tiyatro, müzik, dans, bale vb. sanatlara emek vermiş, alanında uzmanlaşmış ve tanınmış olan kadın sanatçı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
arboretum Latince "Örnek niteliğindeki ağaçların ve bitkilerin bilimsel amaçlarla yetiştirildiği alan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ağaç parkı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, arboretum yerine ağaç parkı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvanlara verilen adlar büyük harfle başlar: Boncuk, Fındık, Minnoş, Pamuk.

Günün atasözü/deyimi :
suyun sessizinden, insanın sözsüzünden korkmalı
Duygu ve düşüncelerini açıkça söylemeyen kişi, yavaş akan derin su gibi tehlikelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:32:28
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
virütik sıfat Fransızca virutique Virüsle ilgili, virüse bağlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
süspansiyon Fransızca suspension Fizikte "Çözünemeyen madde parçacıklarının dibe çökmeden bir sıvı ortamda kalmış durumu." anlamında kullanılan bu terim için Kurumumuzca asıltı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, süspansiyon yerine asıltı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt, cadde, sokak vb.) adları büyük harfle başlar: Asya, Afrika; Güneydoğu Anadolu, Yakın Doğu; İstanbul; Ürgüp; Çayırbağı, Akçaköy; Bahçelievler; Atatürk Bulvarı; Sankiyedim Sokağı.

Günün atasözü/deyimi :
su içinde
En kötü şartlarda bile: Bu masa su içinde on bin lira eder.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:33:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sığınmacı isim 1. Başka bir ülkeye veya yere sığınmış olan kişi, sığınık, mülteci. 2. İltica etmeden, sığınmadan önce yabancı ülkede belirli bir süre kalan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
leasing İngilizce: "Bir taşınır veya taşınmazın kullanım hakkının bir kuruluş tarafından belli bir süre içinde ve belli bir kira karşılığında kiracıya verilmesi." anlamına gelen bu söz için dilimizde kiralama karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, leasing yerine kiralama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel ada dâhil olmayan şehir, il, ilçe, bucak, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar: Sivas şehri, Konya ili, Etimesgut ilçesi, Uzungöl beldesi, Taflan köyü vb.

Günün atasözü/deyimi :
katresi kalmadı (yok)
Hiç kalmadı, hiç yok.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:33:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Yengeç Dönencesi özel isim, coğrafya, gök bilimi Güneş'in gökyüzündeki yıllık hareketinde kuzeyden güneye dönüş yaptığı, Ekvator'a göre açısal uzaklığı 23° 27' olan yer, Yaz Dönencesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
almanak Fransızca almanach "Yılın gün, hafta, ay vb. bölümlerinden başka, bayram, yıl dönümü gibi belli günleri ve birtakım astronomi, meteoroloji, istatistik bilgilerini gösteren kitap biçiminde takvim." anlamına gelen bu söz için dilimizde yıllık karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, almanak yerine yıllık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alıntı kelimelerin bazılarına ünlüyle başlayan ek getirildiğinde sonlarındaki ünsüzler yumuşamaz: ahlak / ahlakın, cumhuriyet / cumhuriyete, evrak / evrakı, hukuk / hukuku, ittifak / ittifaka, sepet / sepeti, tank / tankı.

Günün atasözü/deyimi :
kitabı kapamak
Herhangi bir konu ile ilgiyi kesmek, artık ilgilenmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:34:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hercai sıfat Far + Ar. (herca:i:) 1. Hiçbir şeyde kararlı olmayan veya konudan konuya geçiveren (kimse), yeltek, gelgeç. 2. Aşkta değişken olan, vefasız.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dumping İngilizce "Ürünlerde yapılan genel ucuzluk." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca düşürüm karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dumping yerine düşürüm sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonlarında p, ç, t, k ünsüzleri bulunan tek heceli kelimelere ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde genellikle yumuşama olmaz: ak / akı, at / atı, ek / eki, et / eti, göç / göçü, ip / ipi, kaç / kaçıncı, kök / kökü, ok / oku, ot / otu, saç / saçı, sap / sapı, suç / suçu, süt / sütü, bük / bükü.

Günün atasözü/deyimi :
göz terazi, el mizan
Bir şeyin ağırlığını elle tartarak, hacmini de gözle bakarak tahmin edebiliriz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:34:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ateş gecesi isim Hristiyanlarda 24 Haziran'a rastlayan Yahya Yortusu’nun, meydanlarda ateş yakılıp bu ateşin üstünden atlanarak ve çevresinde oynanarak kutlanan bir önceki gecesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
matine Fransızca matinée "Gündüz yapılan sinema ve tiyatro gösterisi." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca gündüz gösterimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, matine yerine gündüz gösterimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül konur: Fakat yol otomobillere yasak olduğundan o da herkes gibi tramvaya biner, kimse kendisine dikkat etmez. (Falih Rıfkı Atay)

Günün atasözü/deyimi :
deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun
Akılsız kimse iyi niyetli de olsa yaptığı işin ne gibi kötü sonuçlar doğuracağını düşünemediğinden dostuna bilmeyerek fenalık edebilir, akıllı düşmanın yapacağı kötülükler ise akıl yoluyla sezilip gereken tedbir alınabilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:35:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kör kadı isim, teklifsiz konuşmada Doğru bildiğini herkesin yüzüne çekinmeden söyleyen, sözünü esirgemeyen kimse: "Selamün aleyküm behey kör kadı!"- M. A. Ersoy.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
suare Fransızca soirée "Gece yapılan sinema veya tiyatro gösterisi" anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca gece gösterimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, suare yerine gece gösterimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki cümlede sorudan başka görevlerde kullanıldığı zaman da ayrı yazılır: Güzel mi güzel! Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.

Günün atasözü/deyimi :
sokma akıl sekiz adım gider
Hep başkalarının verdiği akılla hareket eden kimse, bir yere kadar başarılı olur, daha sonra ne yapacağını bilemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:35:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müstahkem mevki isim, askerlik Çeşitli savunma tesislerini kapsayan bölge.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
steril Fransızca stérile "1. tıp Her çeşit mikroptan arınmış, 2. biyoloji İçinde hiçbir üreme olayı geçmeyen (canlı hücre, çekirdek vb.)." anlamlarında kullanılan sözün birinci anlamı için arınık; ikinci anlamı için kısır karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, steril yerine birinci anlamı için arınık; ikinci anlamı için kısır sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İken, ayrı yazılabildiği gibi ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer: evdey-ken (evde iken), okulday-ken (okulda iken), yolday-ken (yolda iken).

Günün atasözü/deyimi :
bizim gelin bizden kaçar, tutar ellere başını açar
Bize yabancı duran, bizimle ilgilenmeyen yakınımız, dostumuz, akrabamız başkalarına içtenlikle yardım eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:36:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
telif hakkı isim, hukuk Bir fikir veya sanat eserini ortaya koyan kişinin, bu eserden doğan haklarının tamamı, telif, yazar hakkı, röyalti.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
donör Fransızca donneur tıp "Başkasına aktarılmak üzere kan, doku veya organ veren kimse." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca verici karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, donör yerine verici sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlar
Yapılması geciken iyilikler, bekleyenleri sıkıntı içinde bırakır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:36:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ay parçası sıfat Çok güzel (kadın veya kız).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
İnternet İngilizce International ve Network "Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanması sonucu ortaya çıkan, herhangi bir sınırlaması ve yöneticisi olmayan uluslararası bilgi iletişim ağı." anlamına gelen bu söz için genel ağ karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, internet yerine genel ağ sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılarda kesirler virgülle ayrılır: 15,2 (15 tam, onda 2); 5,26 (5 tam, yüzde 26).

Günün atasözü/deyimi :
kitabında yer almamak
Aklına ve mantığına aykırı düşmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:37:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kör ocak, -ğı isim Çocuksuz aile.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
extranet İngilizce "Yerel ağlarla birbirine bağlı birçok bilgisayarın Genel Ağ'ı kullanarak birbirleriyle iletişim kurduğu bilgi iletişim ağı." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca dış ağ karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, extranet yerine dış ağ sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar: "Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir." -Cenap Şahabettin

Günün atasözü/deyimi :
incir babadan, zeytin dededen
Meyve bahçesi bir nesillik zaman geçtikten sonra bol ürün verir, zeytinin bol ürün verebilmesi için en azından iki kuşaklık bir zaman geçmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:37:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yolbul isim Gidilecek yolu ve belirlenen yeri bulma işi, navigasyon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
modem Fransızca modulateur ve demodulatör "Bilgisayar verilerini telefon hattı vb. iletişim hatları üzerinden gönderen elektronik araç." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca çevirge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, modem yerine çevirge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar: Müslümanlık, Müslüman; Hristiyanlık, Hristiyan; Musevilik, Musevi; Budizm, Budist; Hanefilik, Hanefi; Katoliklik, Katolik.

Günün atasözü/deyimi :
bir çekirdek geri kalmamak
Tam anlamıyla denk olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 25 Mart 2011, 21:38:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/06/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kabotaj isim, denizcilik Fransızca cabotage Bir ülkenin iskele veya limanları arasında gemi işletme işi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
server İngilizce "Bir ağda diğer kullanıcılar tarafından erişilen kaynakları barındıran bilgisayar." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca sunucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, server yerine sunucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen "mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak" kelimeleri büyük harfle başlar: Gazi Osmanpaşa Mahallesi, Karaköy Meydanı, Ziya Gökalp Bulvarı, Nene Hatun Caddesi, Reşat Nuri Sokağı.

Günün atasözü/deyimi :
akıl olmayınca ne yapsın sakal?
Kişi yaşlanmasına karşın olgunlaşmamışsa çocukça işler yapar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:44:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Kabotaj Bayramı özel, isim, denizcilik Deniz ticaretini teşvik amacıyla 1 Temmuz'da kutlanan bayram.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mentor İngilizce "Herhangi bir iş yerinde farklı görevlerde çalışarak deneyim kazanmış, danışan kişinin hedefine ulaşmasını sağlayacak yolu bulmasına yardımcı kimse." anlamında kullanılmaya başlanan bu söz için Kurumumuzca yönder karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mentor yerine yönder sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gök cisimlerinin adları bitişik yazılır: Altıkardeş (yıldız kümesi), Arıkovanı (yıldız kümesi), Büyükayı (yıldız kümesi), Demirkazık (yıldız), Küçükayı (yıldız kümesi), Kervankıran (yıldız), Samanyolu (yıldız kümesi), Yedikardeş (yıldız kümesi).

Günün atasözü/deyimi :
taze bardağın suyu soğuk olur
Hayatına giren yeni şeyler, yeni dostlar kişiye hoş görünür.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:45:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tıngırı yolunda sıfat Kazancı iyi olan (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
antifriz İngilizce antifreeze "İçine katıldığı sıvının belli bir dereceye kadar donmasını önleyen kimyasal bir madde." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca dondurmaz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, antifriz yerine dondurmaz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir veya iki ögesi emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler bitişik yazılır: albeni, ateşkes, çalçene, gelberi, incitmebeni, sallabaş, sallasırt, sıkboğaz, unutmabeni; çekyat, kaçgöç, kapkaç, örtbas, seçal, veryansın, yapboz, yazboz.

Günün atasözü/deyimi :
çanakta balın olsun, Yemen'den (Bağdat'tan) arı gelir
Malı güzel olan kimse için müşteri kaygısı yoktur, onun malına uzak yerlerden bile istekli çıkar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:45:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bitirim sıfat, argo 1. Çok hoşa giden (kimse). 2. Güç, etki veya beceri bakımından alışılmışın üzerinde olan (kimse). 3. Zeki. 4. Kumar oynama, uyuşturucu alıp satma, dolandırıcılık vb. işlerde çok deneyimli (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
implant Fransızca tıp "Vücuda herhangi bir işlevi yerine getirmesi için doku yerleştirme." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca doku ekimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, implant yerine doku ekimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda, yer adının ilk harfi büyük yazılır: Hisar'dan, Boğaz'dan, Köşk'e.

Günün atasözü/deyimi :
züğürtleyen bezirgân, eski defterleri yoklar
1) Tüccar züğürtleyince, belki bir kimsede alacağım kalmıştır diye eski defterlerini gözden geçirir; 2) Vaktiyle önemli işler yapmış olanlar, düşkünlüklerinde eski durumlarını anarak, anlatarak avunmaya çalışırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:46:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yerden selam isim, eskimiş Elin yerlere kadar uzatılmasıyla verilen selam biçimi, yerden temenna.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
navigasyon Fransızca navigation "Yol ve belirlenen yeri bulma işi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca yolbul karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, navigasyon yerine yolbul sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapça ve Farsça kökenli kişi ve yer adları Türkçenin ses ve yapı özelliklerine göre yazılır: Ahmet, Bedrettin, Fuat, Mehmet, Necmettin, Saadettin; Cezayir, Fas, Filistin, Mısır, Suudi Arabistan; Bağdat, Cidde, Erdebil, Halep, İsfahan, İskenderiye, Medine, Şam, Şiraz, Tahran, Tebriz, Trablusgarp.

Günün atasözü/deyimi :
fakir tavuğu tek tek yumurtlar
Destekçisi, dayanağı olmayan kimsenin işleri yavaş yürür.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:46:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bitirim yeri isim Kumarhane: "Cihangir'deki konağı satmıştım, elime geçen parayı üç günün içinde bitirim yerlerinde temizledim."- M. Yesari.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
navigatör Fransızca navigateur "Taşıtlarda belirlenen noktaya ulaşmak için yön bulmayı sağlayan aygıt." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yolbil karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, navigatör yerine yolbil sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer adlarında kullanılan batı, doğu, güney, kuzey, aşağı, yukarı, orta, iç, yakın, uzak kelimeleri ayrı yazılır: Batı Trakya, Doğu Anadolu, Güney Kutbu, Kuzey Amerika, Aşağı Ayrancı, Yukarı Ayrancı, Orta Doğu, İç Asya, Yakın Doğu, Uzak Doğu.

Günün atasözü/deyimi :
acıkanın yanağından, susayanın dudağından belli olur
bir insanın ne durumda olduğu yüzünden anlaşılır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:47:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
güneş yanığı isim Güneşte uzun süre ve korumasız olarak kalma sonucunda deride oluşan rahatsızlık: "Üstleri başları tozdan, yüzleri güneş yanığının oluşturduğu derin çizgilerden oluşurdu."- A. Kutlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lezyon Fransızca lésion "Yara, darbe, iltihap, ur vb. sebeplerle bir organda ortaya çıkan bozukluk, yıpranma" anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca doku bozukluğu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, lezyon yerine doku bozukluğu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Mahalle, bulvar, cadde, sokak, ilçe, köy vb. yer ve kuruluş adlarında şahıs adları ayrı yazılır: Yunus Emre Mahallesi; Gazi Mustafa Kemal Bulvarı; Ziya Gökalp Bulvarı; Nene Hatun Caddesi; Fevzi Çakmak Sokağı, Cemal Nadir Sokağı; Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi.

Günün atasözü/deyimi :
sabırla koruk helva olur, dut yaprağı atlas
Sabretmesini bilen kişi olmayacak gibi görünen işlerde bile başarı kazanır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:47:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kucak çocuğu isim 1. Yürüyemeyen, kucakta gezdirilen çocuk. 2. Sürekli olarak kucağa almaya alıştırılan çocuk.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kuvöz Fransızca couveuse "Özellikle erken veya yeni doğmuş bebeklerin, zarar verebilecek dış etkenlerden korunması amacıyla içine yerleştirildiği, belirli sıcaklığın ve nemin özel olarak oluşturulduğu araç." anlamıyla kullanılan bu söz için Kurumumuzca yaşanak karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kuvöz yerine yaşanak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: ahlak dışı, çağ dışı, din dışı, kanun dışı, olağan dışı, yasa dışı; ceviz içi, hafta içi, yurt içi; aklı sıra, ardı sıra, peşi sıra, yanı sıra.

Günün atasözü/deyimi :
ekini belli etmemek
Eksik, bozuk, yanlış, kusurlu bir işi sağlam ve doğru gibi göstermek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:48:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
rüçhan hakkı isim, hukuk Yasal olarak tanınan öncelik hakkı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kampus Fransızca campus "Bir üniversitenin, genellikle kent dışında derslik, öğrenci yurdu gibi her türlü yapı ve etkinlik alanlarıyla toplu bir biçimde bulunduğu yer." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yerleşke karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kampus yerine yerleşke sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-an/-en, -r/-ar/-er/-ır/-ir, -maz/-mez ve -mış/-miş sıfat-fiil eklerinin kalıplaşmasıyla oluşan birleşik kelimeler bitişik yazılır: oyunbozan, damargenişleten; betonkarar, yurtsever; güçbeğenir, külyutmaz, kadirbilmez; çokbilmiş, güngörmüş.

Günün atasözü/deyimi :
bir söylemek pir söylemek
Uzatmadan gereği gibi söylemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:48:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
lebiderya isim, eskimiş (le'biderya:) Deniz kenarı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sticker İngilizce "Özel olarak hazırlanıp bir yere yapıştırılan zamklı desen, resim veya yazı." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca çıkartma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sticker yerine çıkartma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer ve millet adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar: Antep fıstığı, Brüksel lahanası, Hindistan cevizi, İngiliz anahtarı, Maraş dondurması, Van kedisi.

Günün atasözü/deyimi :
bey ardından çomak çalan çok olur
Güçlü bir kişi ile yüz yüze bulunduklarında ağızlarını açamayanlar, o gittikten sonra aleyhinde atıp tutarlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:49:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hasta hakları isim Sağlık hizmeti verilirken temel insan haklarının güvenceye alınmasını, insan onuru ve bütünlüğünün korunmasını amaçlayan haklar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
proses İngilizce process "Aralarında birlik olan veya belli bir düzen veya zaman içinde tekrarlanan, ilerleyen, gelişen olaylar ve hareketler dizisi." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca süreç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, proses yerine süreç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: aşevi, bakımevi, basımevi, doğumevi, gözlemevi, huzurevi, konukevi, orduevi, öğretmenevi, polisevi, yayınevi.

Günün atasözü/deyimi :
elden ağza yaşamak
Günlük kazancı ancak gereksinimlerini karşılayacak kadar olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:50:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nüfus bilimi isim İnsan nüfusunu yapı, gelişme ve dağılım açısından inceleyen bilim, demografi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
trekking İngilizce "Belli kurallar ve grup anlayışı içinde doğada yapılan uzun yürüyüş." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca doğa yürüyüşü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, trekking yerine doğa yürüyüşü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Benzetme yoluyla insanın bir niteliğini anlatmak üzere bitki, hayvan ve nesne adlarıyla kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: çetin ceviz, çöpsüz üzüm; eski kurt, sarı çıyan, sağmal inek; eski toprak, eski tüfek, kara maşa, sapsız balta.

Günün atasözü/deyimi :
çağrılan yere git, ar eyleme; çağrılmadığın yere gidip yerini dar eyleme
Kişi, çağrıldığı yere gitmeli, çağrılmadığı yere gitmemelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:50:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
ulusal dil isim Bilinen bir tarihten beri bir ulusun bireyleri arasında kullandıkları iletişim aracı, millî dil.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
charter İngilizce "Belirli merkezler arasında, belli bir tarifeye bağlı olmaksızın sefer yapan, ucuz tarifeli uçak." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca dolmuş uçak karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, charter yerine dolmuş uçak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, peşin, bir, iki, üç, dört, tek, çok, çift sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: alt yazı, üst küme, ana bilim dalı, ön söz, art niyet, arka plan, yan etki, karşı oy, iç tüzük, dış hat, orta oyunu, büyük defter, küçük parmak, sağ açık, sol açık, peşin fikir, bir hücreli, iki eşeyli, üç parmaklı, dört ayaklılar, tek hücreli, çok düzlemli, çift kanatlılar.

Günün atasözü/deyimi:
hırkayı başına çekmek
Bir köşeye çekilip çevresiyle ilgisini kesmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:51:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cinsiyet ayrımcılığı isim Genellikle eğitim veya iş yaşamında bireye erkek veya kadın olduğu için farklı tutum ve davranışlarda bulunma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ombudsman İngilizce "Parlamento tarafından görevlendirilen, vatandaşları resmî makamların keyfî ve yasa dışı davranışlarına karşı korumakla görevli kişi veya kurum." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca kamu denetçisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ombudsman yerine kamu denetçisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihlerde ay adları yazıyla yazıldığında ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz: 29 Mayıs 1453, 29 Ekim 1923

Günün atasözü/deyimi :
çalı idi çırpı idi, evim idi ya; ayı idi uyu idi, kocam idi ya
Evim her ne kadar derme çatma, kocam kaba saba olsa da kendime göre bir düzen kurmuş, yaşayıp gidiyordum.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:51:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sarı sıcak, -ğı isim Türkiye'nin güney illerindeki yakıcı, çok bunaltıcı güneş sıcaklığı: "Bakın şu sarı sıcağa, bir çökmüş ki insanın kemiklerini kavuruyor, eritiyor."- Y. Kemal.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fauna Latince "Belli bir bölgede yaşayan hayvanların tümü." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca direy karşılığı uygun görülmüştür.

Bundan sonra demek ki, fauna yerine direy sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz: Hem gider hem ağlar. Ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli. Gerek nesirde gerek nazımda yeni bir söyleyişe ulaşılmıştır. İster gitsin ister kalsın. Ne kız verir ne dünürü küstürür.

Günün atasözü/deyimi :
el el ile, değirmen yel ile
Bir değirmenin çalışabilmesi için rüzgâr ne kadar zorunlu ise insanların başarıya ulaşabilmeleri için birbirlerine yardımcı olmaları da o kadar gereklidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:52:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
künde isim, spor 1. Güreşçinin, hasmını altına alıp birini önden, ötekini arkadan geçirerek ellerini kilitlemesi. 2. mecaz Düzen, tuzak, oyun, hile. 3. eskimiş Suçluların ayağına bağlanan demir halka, köstek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
flora Latince "Bir bölgede yetişen bitkilerin tümü." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca bitey karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, flora yerine bitey sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ve, veya, yahut sözlerinden önce de sonra da virgül konulmaz: Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu Atatürk tarafından kurulmuştur. Her hareket yahut düşünce, hareket edenin veya düşünenin zihninde bir iz bırakır. (Cemil Meriç)

Günün atasözü/deyimi :
aba altında er yatar
Bir insanın değeri giyimiyle kuşamıyla ölçülemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:52:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sıra işi sıfat Fazlaca bir özelliği ve değeri olmayan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diaspora Yunanca "Herhangi bir ulusun yurdundan ayrılmış kolu." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kopuntu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diaspora yerine kopuntu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede -ınca / -ince anlamında zarf-fiil görevinde kullanılan mı / mi ekinden sonra virgül konmaz: Ben aç yattım mı kötü kötü rüyalar görürüm nedense. (Orhan Kemal)

Günün atasözü/deyimi:
hop oturup hop kalkmak
Öfke, heyecan vb. duygular sebebiyle yerinde duramaz olmak, kalkıp kalkıp oturmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:52:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kloşet isim Fransızca clochette Toplantı vb.nde katılımcıları bir araya getirmek, uyarmak, toplantıyı başlatmak amacıyla kullanılan çıngırak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
plaza İspanyolca "Birçok satış merkezinin bir arada bulunduğu yer." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca iş merkezi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, plaza yerine iş merkezi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Büyük harflerin kullanıldığı yerlerde bulunan ve, ile, veya, yahut, ki, da, de sözleriyle mı, mi, mu, mü soru eki küçük harfle yazılır: Mai ve Siyah, Leyla ile Mecnun, Turfanda mı, Turfa mı? Diyorlar ki, Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar, Ben de Yazdım.

Günün atasözü/deyimi :
kaymak gibi
1) Bembeyaz ve pürüzsüz. 2) Tadı güzel ve yumuşak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:53:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mütevazı sıfat (müteva:zı) Arapça1. Kendi değerini olduğundan aşağı gösteren, başkalarını küçük görmeyen, büyüklenmeyen (kimse), alçak gönüllü, tevazulu: "Sakin, mütevazı ve kalabalıktan kaçan ruhunu incitmemek için onu, birkaç kişi ile sırtımda ebedî makamına ben götürdüm."- A. H. Müftüoğlu. 2. Gösterişsiz, iddiasız: "Düğün sahibinin bütçesi ne kadar dar ve mütevazı olursa olsun, hokkabaz şarttı."- S. Ayverdi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
inovatif İngilizce innovative "Değişen koşullara uyabilmek için toplumsal, kültürel ve yönetimsel ortamlarda yeni yöntemleri kullanan kimse." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yenileşimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, inovatif yerine yenileşimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Millî ve dinî bayramlarla özel günlerin adları büyük harfle başlar: Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, Ramazan Bayramı, Nevruz Bayramı, Anneler Günü, Öğretmenler Günü, Dünya Tiyatrolar Günü, 14 Mart Tıp Bayramı, Hıdırellez.

Günün atasözü/deyimi :
(birinin) kazanı kapalı kaynamak
1. Ne yaptığı, nelerle uğraştığı anlaşılamamak. 2. İçyüzü bilinmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:53:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mütevazi sıfat, eskimiş (müteva:zi:) 1. matematik Paralel. 2. Birbirine paralel olan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
metropol Fransızca métropole "1. Bir ülkenin veya bir bölgenin çevresindeki yerleşim yerlerine ekonomik ve toplumsal yönlerden hâkim olan ve genellikle ülkenin başka ülkelerle olan her türlü ilişkisinin sağlandığı en önemli kenti, 2. Bir ülkedeki büyük kentlerden herhangi biri." anlamlarına gelen bu söz için Kurumumuzca ana kent karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, metropol yerine ana kent sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelimelerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır: altınbaş (kavun), beşikörtüsü (çatı biçimi), bülbülyuvası (tatlı), kargaburnu (alet), yalıçapkını (kuş).

Günün atasözü/deyimi :
abacı kebeci (ara yerde) sen neci?
Seni ilgilendirmeyen bir işe niçin karışıyorsun?
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:54:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
üç aylar çokluk, isim, din b. Ay takviminde recep, şaban ve ramazan aylarına verilen toplu ad.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fitness İngilizce "Sağlık kurallarına dikkat ederek sürdürülen hayat." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca sağlıklı yaşam karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fitness yerine sağlıklı yaşam sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şehir, kent, köy, mahalle, dağ, tepe, deniz, göl, ırmak, su, çay vb. kelimelerle kurulmuş sıfat tamlaması ve belirtisiz isim tamlaması kalıbındaki yer adları bitişik yazılır: Akşehir, Atakent, Çengelköy, Yenimahalle, Karadağ, Kocatepe, Karadeniz, Acıgöl, Yeşilırmak, Karasu, Akçay.

Günün atasözü/deyimi :
gümüş sağ olsun, altın gidekosun
Elde bulunan değersiz bir şey, elde edilmesi güç olan daha değerli bir şeyden üstün tutulmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:55:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kümbet isim, mimarlık Farsça 1. Kubbe. 2. Damı koni, piramit biçiminde olan yuvarlak veya köşeli yapı: "Mezarlığın ortasında altı adet mermer sütunlu harap bir kümbet göze çarpar." - S. M. Alus.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
promosyon Fransızca promotion "Bir ürünü geniş kitlelere tanıtmak ve o ürünün sürümünü sağlamak amacıyla yapılan çeşitli çalışmalar." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca özendirme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, promosyon yerine özendirme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar: Türk, Alman, İngiliz, Rus, Arap, Japon; Oğuz, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar; Karakeçili, Hacımusalı.

Günün atasözü/deyimi :
bin tasa bir borç ödemez
Borçlu ne denli üzülürse üzülsün borç sıkıntısından kurtulamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:55:28
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kongre isim (ko'ngre) Fransızca congrès 1. Çeşitli ülkelerden yöneticilerin, elçilerin, delegelerin katılmasıyla yapılan toplantı: "Sonradan öğrendim ki bu efendiler ticaret kongresine gelmiş delegelermiş."- M. Ş. Esendal. 2. Bir kuruluşun, gündemindeki sorunları, temel konuları konuşmak ve yeni kurullar seçmek üzere belli sürelerle veya gerektikçe yaptığı genel toplantı, kurultay. 3. Amerika Birleşik Devletlerinde Temsilciler Meclisi ile Senato'nun bir aradayken aldıkları ad.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ordövr Fransızca hors-d'oeuvre "Yemekten önce sofraya getirilen soğuk yiyecekler." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yemekaltı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ordövr yerine yemekaltı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-a, -e, -ı, -i, -u, -ü zarf-fiil eklerinin bilmek, vermek, kalmak, durmak, gelmek ve yazmak fiilleriyle oluşturduğu tasvirî fiiller bitişik yazılır: düşünebilmek, gelivermek, uyuyakalmak, gidedurmak, çıkagelmek, öleyazmak.

Günün atasözü/deyimi :
efendim nerede, ben nerede?
Ben ne diyorum, siz ne diyorsunuz?
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:55:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Meşrutiyet özel, isim, tarih Osmanlı Devleti'nde 1876 Anayasasıyla başlayan ve 1918 Mondros Mütarekesine kadar süren, I. ve II. Meşrutiyet dönemi adlarıyla anılan süre.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
seans Fransızca séance "1. Bir işin yapılmasına ayrılan çalışma süresi." ve "2. Sinema, tiyatro, konser vb. sanat dallarında verilen gösterilerden her biri." anlamlarını taşımaktadır. Kurumumuzca sözün ilk anlamı için oturum; ikinci anlamı için de gösterim karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, seans yerine oturum ve/veya gösterim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılardan sonra sıra bildirmek için nokta konur: 3. (üçüncü), 15. (on beşinci); II. Mehmet, XIV. Louis, XV. yüzyıl; 2. Cadde, 20. Sokak, 4. Levent.

Günün atasözü/deyimi :
iki kulak bir dil için
Çok dinleyip az söylemeli.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:56:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
basın dünyası isim Görsel ve yazılı basın organları ile bunlarda görev yapanların tümü, medya camiası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
standart Fransızca standard "1. Belli bir tipe göre yapılmış veya ayrılmış, 2. Belirli ölçülere, yasaya, kullanıma uygun olan, 3. Örnek veya temel olarak alınabilen." anlamlarında kullanılan bu söz için Kurumumuzca ölçünlü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, standart yerine ölçünlü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Baş sözüyle oluşturulan sıfat tamlamaları bitişik yazılır: başağırlık, başbayan, başkahraman, başkent, başpehlivan, başrol.

Günün atasözü/deyimi :
eli aza varmamak
Bir şeyi gereğinden çok alma veya verme alışkanlığında olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:58:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
klinik araştırma isim tıp Bir ilacın klinik etkilerini tanımlama veya doğrulama amacıyla yapılan, temel hedefi ilacın güvenirliliğini sorgulamak olan işlem.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
gusto İtalyanca "Herhangi bir alanda, güzel olanı güzel olmayandan ayırabilme yetisi." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca beğeni karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, gusto yerine beğeni sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra virgül konur: Efendiler, bilirsiniz ki hayat demek mücadele, müsademe demektir. (Mustafa Kemal Atatürk)

Günün atasözü/deyimi :
ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli olur
Bir insanda bulunan eksikler, onun tutum ve davranışlarından belli olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:59:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
koreografi isim Fransızca choréographie 1. Dans adımlarının kâğıda geçirilmesi. 2. Defile, müzikli gösteri vb. gösterilerdeki programın genel hatları. 3. Bir baleyi oluşturan adım, figür ve anlatımların bütünü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tandans Fransızca tendance "Bir şeyi sevmeye, istemeye veya yapmaya içten yönelme." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca eğilim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, tandans yerine eğilim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özne olarak kullanıldıklarında bu, şu, o işaret zamirlerinden sonra virgül konur: Bu, benim gibi yazarlar için hiç kolay olmaz.

Günün atasözü/deyimi :
endazeyi şaşırmak
Ne yapacağına bir türlü karar verememek, telaşlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 19:59:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
apolitik sıfat (a'politik) Fransızca apolitique Siyasi görüş ve olaylardan habersiz veya onlara kayıtsız kalan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
alivre Fransızca à livrer ekonomi "Ürünün üretim aşamasında, tamamlandığında teslim edilmek üzere önceden pey verilerek yapılan satış." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca önceden satış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, alivre yerine önceden satış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şart ekinden sonra virgül konmaz: Tenha köşelerde ağız ağıza konuşurken yanlarına biri gelecek olursa hemen susuyorlardı. (Reşat Nuri Güntekin)

Günün atasözü/deyimi :
abliyi kaçırmak (bırakmak, koyuvermek)
1) Soğukkanlılığını yitirip davranışlarını denetleyememek. 2) Şaşırıp ne yapacağını bilememek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:00:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mansıp, -bı isim, eskimiş Makam, yüksek dereceli memuriyet: "Paraya pula, mevkiye, mansıba hiç mi hiç önem vermez."- H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
viyadük Fransızca viaduc "Vadi, ırmak üstünden demir yolu veya kara yolunun geçişini sağlayan, ayaklar üzerine oturtulmuş yüksek ve uzun köprü." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca köprü yol karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, viyadük yerine köprü yol sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur: Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür: Atatürk ve İnönü! (Falih Rıfkı Atay)

Günün atasözü/deyimi :
aç, yanından kaç
Aç insan tehlikeli olabileceği için ondan uzak durulmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:00:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
peyzaj isim Fransızca paysage 1. Kır resmi. 2. Bir yerin doğal görünüşü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
plasman Fransızca placement ekonomi "Paranın gelir getirici, taşınır veya taşınmaz herhangi bir mala yatırılması." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yatırım karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, plasman yerine yatırım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna soru işareti konur: Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı? (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Günün atasözü/deyimi :
engin dallardan murt yememek
Kibirlenmek, gururlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:01:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
grup, -bu isim Fransızca groupe 1. Küme: "Bir kadın grubu, gözleri komutanın penceresine dikili duruyor."- H. E. Adıvar. 2. Ortak özellikleri olan varlıklar, nesneler bütünü: "Lehçeler grubu." 3. mecaz Görüşleri, çıkarları bir olan kimseler bütünü, ekip. 4. askerlik Çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu: "Savaş grubu. Yürüyüş grubu. Savunma grubu."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
emprovize Fransızca improvise "Birdenbire, içine doğduğu gibi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca doğaçlama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, emprovize yerine doğaçlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 29 Mayıs 1453 Salı günü, 29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982'de göreve başladı. Lale Festivali 25 Haziran’da başlayacak.

Günün atasözü/deyimi :
tıkırı yolunda olmak (gitmek)
Varlıklı olmak, parasal yönden sıkıntısı olmamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:01:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/07/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gurup, -bu isim, eskimiş (guru:bu) 1. Ay, güneş, yıldız vb. gök cisimlerinin ufkun altına inmesi. 2. Güneşin batması, batış:"Git bu mevsimde gurup vakti Cihangir'den bak."- Y. K. Beyatlı. 3. mecaz Çökmeye, yok olmaya yüz tutma: "Acaba bir medeniyetin gurubuna mı şahit oluyorduk?"- C. Meriç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bilanço İtalyanca bilancio "Bir kuruluşun, bir ticarethanenin belirli bir dönem sonundaki veya belirli bir gündeki taşınır ve taşınmaz varlıkları ile bunları sağlamak için kullanılan öz ve yabancı kaynakları dengeli olarak gösteren çizelge." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca dengelem karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, bilanço yerine dengelem sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belirli bir tarihi belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar: Okullar genellikle eylülün ikinci haftasında öğretime başlar. Yürütme Kurulu toplantılarını perşembe günleri yaparız.

Günün atasözü/deyimi :
çabalama kaptan ben gidemem
Bu işi yapacak güçte değilim, zorlamanın yararı yok.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:02:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
orman kanunu isim Yasaların uygulanamaması sonucu oluşan durum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agreman Fransızca agrément "Bir elçinin bir ülkeye atanmasından önce o ülkeden istenen uygun görme yazısı." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca uygunluk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, agreman yerine uygunluk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Para birimleri büyük harfle başlamaz: avro, dinar, dolar, lira, kuruş, liret.

Günün atasözü/deyimi :
herkesin ettiği yoluna gelir
Bir kimse başkasına ne yaparsa kendisi de aynı şeyle karşılaşır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:03:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
semafor isim Fransızca sémaphore 1. Demir yollarında gündüz mekanik olarak kırmızı bir kol ile gece kırmızı ışıkla işaret veren alet. 2. İki gemi veya gemi ile kıyı istasyonu arasında haberleşmede kullanılan üç kollu işaret sütunu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
underground İngilizce "1. Gizli ve zararlı, yasa dışı, 2. Alışılmışın dışında olan, aykırı." anlamlarında kullanılan bu söz için Kurumumuzca yeraltı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, underground yerine yeraltı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz: Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi, Halı Dokuyan Kızlar tablosu.

Günün atasözü/deyimi :
voli çevirmek
1) Balıkları avlamak için denize fırdolayı ağ salmak. 2) argo Tuzağa düşürmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:03:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vergi dilimi isim Hangi gelir toplamının hangi oranda vergilendirileceğini gösteren dilimlerden her biri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
refüj Fransızca refuge "Taşıt trafiğinin yoğun olduğu yollarda, yayaların karşıdan karşıya daha kolay geçmelerini sağlamak için yolun ortasında düzenlenmiş kaldırım." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca orta kaldırım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, refüj yerine orta kaldırım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar: Gazi Osmanpaşa Mahallesi, Zafer Meydanı, Ziya Gökalp Bulvarı, Nene Hatun Caddesi, Fevzi Çakmak Sokağı.

Günün atasözü/deyimi :
yorgunu yokuşa sürmek
Yapılması zor bir işin, büsbütün güç şartlarda gerçekleştirilmesini istemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:04:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
jargon isim Fransızca jargon Aynı meslek veya topluluktaki insanların kullandıkları özel dil veya söz dağarcığı: "Tıp jargonu."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hit İngilizce "En çok beğenilen, en çok tutulan kitap, şarkı vb." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca liste başı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hit yerine liste başı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur: 4.567, 326.197, 49.750.812, 28.434.250.310.500.

Günün atasözü/deyimi :
kedinin gideceği samanlığa kadar
Uygunsuz iş yapan kişi, ne kadar kaçarsa kaçsın, kısa zamanda yakayı ele verir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:04:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kısa görüşlü sıfat Yeni ve değişik görüşleri benimsemeyen, anlayış göstermeyen (kimse), dar görüşlü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
korelasyon Fransızca corrélation "Bir nesneyi başka bir nesne ile uyarlı kılan bağ." biyolojide ise "Organizmanın değişik yapı, özellik ve olaylarında görülen karşılıklı ilgi." anlamına gelen bu söz için
Kurumumuzca bağıntı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, korelasyon yerine bağıntı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılarla oluşturulan iskambil oyunları bitişik yazılır: altmışaltı, ellibir, yirmibir.

Günün atasözü/deyimi :
sırtından atmak
1. Başından savmak. 2. Birinin, bir şeyin sorumluluğunu, yükünü üzerine almamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:05:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kırtıpil sıfat, halk ağzında Değersiz, bayağı: "O, kırtıpil yazarların adlarını anmamakla onları kötülediğine inanır."- S. Birsel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hands free İngilizce "Dokunmadan, ele alınmadan kullanılabilen." anlamıyla çeşitli alanlarda, daha çok bu tür özelliğe sahip ürünler için kullanılan bu söz için Kurumumuzca dokunmasız karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hands free yerine dokunmasız sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
mart dokuzunda çıra yak, bağ buda
Mart ayının dokuzunda bağlar kesinlikle budanmalıdır. Bu iş gündüz yetiştirilemezse gece çıra ışığında yapılmaya değecek kadar da önemlidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:05:49
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
lalanga isim (l'ler ince okunur) Rumca Yağda kızartılarak üzerine şeker veya şerbet dökülen bir tür hamur tatlısı: "Rana bir lalanga yapar, alimallah parmaklarını yalarsın."- E. E. Talu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
amblem Fransızca emblème "Soyut bir şeyin, bir kavramın simgesi olan varlık veya eşya." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca belirtke karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, amblem yerine belirtke sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İmek fiili ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer: ne-y-se (ne ise), sonuncu-y-du (sonuncu idi), yabancı-y-mış (yabancı imiş).

Günün atasözü/deyimi :
öl dediği yerde ölmek, kal dediği yerde kalmak
Birinin sözünden çıkmamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:06:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kazık marka sıfat, argo Çok pahalı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prototip Fransızca prototype "Örneklik eden biçim veya nesne." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca ilk örnek karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prototip yerine ilk örnek sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İmek fiili ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer: gelir-se (gelir ise), güzel-miş (güzel imiş), yorgun-du (yorgun idi).

Günün atasözü/deyimi :
mazlumun ahı, indirir şahı
Zulüm gören kimsenin bedduası kesinlikle tutar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:06:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Latin harfleri çokluk, isim Eski Roma dönemindeki yazı sistemine dayanan harflerin her biri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agnosi Fransızca agnosie ruh bilimi "Tanınan, bilinen varlıkları; görme, işitme vb. duyu organları yoluyla algılayamama durumu." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca tanısızlık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, agnosi yerine tanısızlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Organ adı veya organ adı yerine kullanılan sözlerden biriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: aşık kemiği, azı dişi, patlak göz, yüzük parmağı.

Günün atasözü/deyimi :
erken kalktım işime, şeker kattım aşıma
İşlerine sabahleyin erken başlayanlar başarıyı kolaylıkla elde ederler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:07:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yengi isim Birçok emek ve tehlikeli uğraşı sonucunda elde edilen mutlu sonuç, utku, galibiyet, galebe, zafer.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agrandisman Fransızca agrandissement "Fotoğraf ve resimlere boyut kazandırma işlemi." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca büyültme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, agrandisman yerine büyültme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yiyecek, içecek adlarıyla kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: bohça böreği, kuyruk yağı, arpa suyu, beyaz peynir, Adana kebabı, İnegöl köftesi, acı badem kurabiyesi, lop yumurta.

Günün atasözü/deyimi :
köpeksiz köy bulmuş da çomaksız (değneksiz) geziyor
Kendisine engel olacak bir kimse olmadığı için istediği gibi davranıyor.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:07:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kaleydoskop, -bu isim Fransızca kaléidoscope Bir ucu buzlu camla kapatılan, metal veya mukavvadan bir boru içine yerleştirilmiş aynaların aracılığıyla, boru içine konulmuş renkli küçük cisimlerin ve görüntülerin oluşturduğu çeşitli biçimleri gösteren araç, çiçek dürbünü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
check-point İngilizce "Denetleme yapılan yer." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca denetim noktası karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, check-point yerine denetim noktası sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yunanca özel adlar yazılırken Yunan harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Homeros, Karamanlis, Papandreu, Pindaros, Platon, Sokrates, Venizelos.

Günün atasözü/deyimi :
İngiliz sicimi ile asılmak
Bir işi ustasına yaptırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:08:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müsterih sıfat Bütün kaygılardan kurtulup gönlü rahata kavuşan, içi rahat olan (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
deadline İngilizce "Bir işin bitirilmesi veya borcun ödenmesi için öngörülen sürenin sona ermesi." anlamında çeşitli alanlarda kullanılan bu söz için Kurumumuzca süre sonu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, deadline yerine süre sonu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rusça özel adlar yazılırken Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Bolşevik, Brejnev, Çaykovski, Gogol, Gorbaçov, Tolstoy, Yeltsin; Moskova, Omsk, Orenburg, Petersburg, Volga, Yenisey.

Günün atasözü/deyimi :
pöstekiyi kurtarmak
Hoş olmayan bir durumdan kurtulmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:08:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
solak, -ğı isim 1. Genellikle sol elini kullanan kimse. 2. tarih Yeniçeri Ocağının, padişahın gözeticiliğini yapan asker sınıfı: "Yanı başındaki elli altmış solaktan başka yeniçerilerle birlikte bütün birliklerin ileri atılması için buyruk verdi."- N. Atsız.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
brifing İngilizce briefing "Bir konuda özet olarak verilen bilgi veya açıklama." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca bilgilendirme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, brifing yerine bilgilendirme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna nokta konur: Agâh Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, TDK Yayınları, Ankara, 1960.

Günün atasözü/deyimi :
teraziye vurmak
Ayrıntılı bir biçimde düşünmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:08:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ay modülü isim Gözlem araçlarını içinde taşıyan, ay araştırmaları için kullanılan ve ay yüzüne yumuşak iniş yapan araç, ay örümceği.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fair-play İngilizce "Kurallara ve karşılıklı hoşgörüye bağlı kalınarak oynanan oyun." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca dürüst oyun karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fair-play yerine dürüst oyun sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bitki türlerinden birinin adıyla kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: ayrık otu, taşkıran otu; ateş çiçeği, mum çiçeği; dantel ağacı, süt ağacı; helvacı kökü, meyan kökü; at kestanesi, kuzu kestanesi; kuru incir, kuru soğan.

Günün atasözü/deyimi :
anamın (babamın) öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım
İnsan en değerli malının karşılıksız olarak elinden gideceğini bilse onu yok denecek kadar az bir paraya satar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:09:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vasistas isim (va'sistas) Fransızca vasistas Pencere veya kapının üst yanında bulunan ve oda havasının değiştirilmesine yarayan, açılır kapanır bölüm: "Başucundaki vasistası açar, kapıyı da aralık bırakırdı cereyan yapsın diye."- A. Kulin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
check-out İngilizce "Konaklama yerlerinden ayrılırken yapılan işlem." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca çıkış işlemi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, check-out yerine çıkış işlemi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gök cisimleri ayrı yazılır: Çoban Yıldızı, Kervan Yıldızı, kuyruklu yıldız; gök taşı, meteor taşı.

Günün atasözü/deyimi :
mezar taşı ile övünülmez
Kişi geçmişteki atalarıyla değil kendi yaptıklarıyla övünmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:10:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sırça köşk isim Kendini toplumdan soyutlayan kimsenin, kendi içinde oluşturduğu dünya.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
baypas İngilizce by-pass tıp "Vücudun bir yerinden alınan damarı, tıkanmış damarın yerine koyarak yapılan tedavi, damar aktarma." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca köprüleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, baypas yerine köprüleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapça kurala göre oluşturulan tamlamalar ve kalıplaşmış biçimler bitişik yazılır: aliyyülâlâ, fevkalade, hıfzıssıhha, şeyhülislam, tahtelbahir, tahteşşuur; âlemşümul, aleykümselam, fenafillah, maşallah, velhasılıkelam.

Günün atasözü/deyimi :
ekmediği yerden biter
Umulmayan ve istenilmeyen yerde karşılaşılan kimseler için kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:10:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
deprem ortası isim, jeoloji Depremin gerçekleşmesine neden olan fay kırılmasının tam olarak gerçekleştiği yer, merkez üs, episantır.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
portör Fransızca porteur "Kendisi hastalığa yakalanmaksızın o hastalığın sebebi olan mikrobu taşıyan kimse veya hayvan." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca taşıyıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, portör yerine taşıyıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvan türlerinden birinin adıyla kurulan sözler ayrı yazılır: kılıç balığı, bıyıklı balık; çalı kuşu, alıcı kuş, boğmaklı kuş; ipek böceği, çalgıcı böcek; at sineği, meyve sineği, deniz yılanı, dağ sıçanı, kaya örümceği, Pekin ördeği, Ankara kedisi, yaban domuzu.

Günün atasözü/deyimi :
tatlı tatlı yemenin acı acı geğirmesi olur
Hoşlandığı şeyleri sonunu düşünmeden yapan kimse bir süre sonra sıkıntıya düşer.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:10:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
buyot isim Fransızca bouillotte Genellikle hastalık anında kullanılan sıcak su torbası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
format İngilizce "Yazı ve simgelerin bilgisayarda kullanılmaya elverişli çerçevesi, düzeni." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca biçim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, format yerine biçim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki veya sözü bulunmamasına karşın soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna soru işareti konur: Gümrükteki memur başını kaldırdı:- Adınız?

Günün atasözü/deyimi :
kulakları paslanmak
Uzun süredir müzik dinlememiş olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:11:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
uçankale isim, askerlik İkinci Dünya Savaşı'nda stratejik amaçlarla kullanılmış olan Amerikan ağır bombardıman uçağı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
curling İngilizce "Buz üzerinde granit taşlarla oynanan bir tür oyun." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca buz topacı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, curling yerine buz topacı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Adres yazılırken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına eğik çizgi konulur: Altay Sokağı No. 21/6 Kurtuluş / ANKARA

Günün atasözü/deyimi :
pasaportunu eline vermek
Birini kovmak, işten atmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:11:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
iç tüzük, -ğü isim, hukuk Bir kuruluş, meclis, kurum vb.nin iç işlerini düzenleyen tüzük, dâhilî nizamname.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
non-stop İngilizce "Otobüs mola vermeden, duraklarda durmadan (gitmek)." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca duraksız karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, non-stop yerine duraksız sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için tek tırnak kullanılır: Edebiyat öğretmeni "Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?" dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.

Günün atasözü/deyimi :
haddeden geçirmek
1) Madenleri tel durumuna getirmek için haddeyi kullanmak. 2) mec. Bütün ayrıntılarıyla incelemek, dikkatle araştırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:12:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
içi çıfıt çarşısı sıfat Her işte aklından kötülük geçiren (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
afoni Fransızca aphonie "Ses kirişlerinin çeşitli sebeplerle işleyememesi yüzünden sesin kısılıp yok olması" anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca ses yitimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, afoni yerine ses yitimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Farklı kelimelerden oluşan renk adları bitişik yazılır: baklaçiçeği, balköpüğü, camgöbeği, devetüyü, fildişi, gülkurusu, kavuniçi, narçiçeği, ördekbaşı, ördekgagası, tavşanağzı, tavşankanı, turnagözü, vapurdumanı, vişneçürüğü, yavruağzı

Günün atasözü/deyimi :
cumartesi kibarı gibi süslenmek
Özentili fakat zevksiz bir biçimde süslenmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:12:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
asalak, -ğı isim, biyoloji 1. Bir canlıda sürekli veya geçici olarak yaşayıp ona zarar veren başka canlı, parazit. 2. sıfat, mecaz Başkalarının sırtından geçinmeyi alışkanlık edinen (kimse), abacı, ekti, otlakçı, parazit, tufeyli.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agnostik Fransızca agnostique fel. "Tanrı'nın ve evrenin nereden türediğinin bilinmediğini ve bilinemeyeceğini ileri süren öğretiyi benimseyen (kimse)." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca bilinemezci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, agnostik yerine bilinemezci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir topluluğun yöneticisi anlamındaki başı sözüyle oluşturulan belirtisiz isim tamlamaları bitişik yazılır: aşçıbaşı, binbaşı, çarkçıbaşı, çeribaşı, elebaşı, mehterbaşı, onbaşı, ustabaşı, yüzbaşı.


Günün atasözü/deyimi :
ha Hoca Ali ha Ali Hoca
Değişik gibi gösterilen iki şeyin, gerçekte aynı olduğunu anlatan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:13:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şapka isim (şa'pka) Rusça 1. Keçe, hasır, kumaş, ip vb. ile yapılan başlık: "Türkler başlık olarak 1925'te şapkayı kabul ettiler." 2. Boru, baca, direk vb. şeylerin açık olan üst bölümünü havanın etkisinden korumak için takılan başlık: "Soba borusu şapkası. Lamba şapkası." 3. bitki bilimi Bazı bitkilerde, özellikle mantarlarda sapın üstünde bulunan, üreme organlarını taşıyan şapka biçimindeki organ. 4. dil bilgisi Düzeltme işareti.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
epilog Fransızca épilogue ed. "Bazı edebî eserlerde yer alan son söz niteliğindeki bölüm." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca son söz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, epilog yerine son söz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tabela, levha ve levha niteliğindeki yazılarda geçen kelimeler büyük harfle başlar: Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor, Otobüs Durağı, Dolmuş Durağı, III. Kat, IV. Sınıf, I. Blok.

Günün atasözü/deyimi :
terlemeden para kazanılmaz, solumadan can verilmez
Emek harcanmadan para kazanılması mümkün değildir
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:13:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bungalov isim Fransızca bungalow 1. Hindistan'da tek katlı, genellikle tahtadan yapılmış, veranda ile çevrili ev: "Onun hafıza ve hatırasında artık Seylan Yaylası'ndaki kırmızı bungalov yok."- R. H. Karay. 2. Genellikle tahtadan yapılmış, tek katlı ev

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
flaşör Fransızca flasheur "Taşıtlarda uyarı için dört sinyal lambasının aynı anda yanıp sönmesini sağlayan düzen." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca dörtlü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, flaşör yerine dörtlü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar: Topkapı Sarayı, İshakpaşa Sarayı, Çankaya Köşkü, Horozlu Han, Ankara Kalesi, Alanya Kalesi, Galata Köprüsü, Mostar Köprüsü, Beyazıt Kulesi, Zafer Abidesi, Bilge Kağan Anıtı.

Günün atasözü/deyimi :
tazı o tazı ama çulu değişmiş
1) Tanıdığımız sıradan kişi işbaşına geçmiş. 2) Giyim kuşamını düzelttiği için tanınamaz olmuş.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:14:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kör kurşun isim Rastgele veya bir başkasına atıldığı hâlde diğer bir kimsenin ölmesine, yaralanmasına neden olan kurşun, serseri kurşun.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
printer İngilizce "Bilgisayarda hazırlanan metnin yazılı sayfa hâlinde dökümünü veren araç." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yazıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, printer yerine yazıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar: Mustafa Kemal Atatürk, Ahmet Haşim, Sait Faik Abasıyanık, Yunus Emre, Necip Fazıl Kısakürek, Vilhelm Thomsen.

Günün atasözü/deyimi :
eme seme yaramamak
1) Bir işe yaramamak. 2) Beğenilmemek, takdir edilmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:14:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
taarruz isim Arapça Saldırı: "Herhangi bir devletin İstanbul'a taarruzu artık hatırından geçmiyordu."- Y. K. Beyatlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
stator Fransızca fiz. "Dalgalı akımlı elektrik motor veya üreteçlerinde hareketsiz bölüm." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca duruk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, stator yerine duruk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Resmî yazışmaların imza bölümünde soyadları büyük harfle yazılır: Ahmet KEMALOĞLU, Zeynep ÖZGÜR, Aliye SUNGUR.

Günün atasözü/deyimi :
tek kürekle mehtaba çıkmak
1) Tam olarak hazırlanmadan bir işe kalkışmak. 2) Beceriksizce alay etmeye çalışmak
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:14:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mehil, -hli isim, eskimiş, hukuk Arapça mehl 1. Bir işin tamamlanması için tanınan ek süre, önel. 2. İş sözleşmesine göre işçinin işine son verileceğinin işten çıkarılmadan önce işveren tarafından kendisine bildirilme süresi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hedging İngilizce eko. "Bankacılık alanında, bir malda veya bir menkulde gelecekte ortaya çıkacak fiyat değişikliklerine karşı korunmak amacıyla vadeli bir sözleşme yapılması." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca koruma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hedging yerine koruma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar: Halley, Merkür, Neptün, Satürn vb. Ancak Dünya, Güneş, Ay kelimeleri gezegen anlamı dışında kullanıldığında küçük harfle başlar.

Günün atasözü/deyimi :
zarf atmak
1) Dolandırıcı zarf vb. kullanarak bir tür para sızdırmak veya çarpmak. 2) Karşısındakinin duygu ve düşüncelerini öğrenmek amacıyla uygun sözler söylemek veya bazı davranışlarda bulunmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:15:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mehil müddeti isim Önceden tanınan ek süre.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
instant coffee İngilizce "Granül hâline getirilen kahveye sıcak su veya süt eklenerek hazırlanan içecek." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca hazır kahve karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, instant coffee yerine hazır kahve sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır.

Günün atasözü/deyimi :
ya devlet başa ya kuzgun leşe
Büyük bir başarıya ulaşmak için yok olma tehlikesi bile göze alınır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:15:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
salamanje isim Fransızca salle à manger Yemek yenilen oda, yemek odası, yemek salonu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
izolatör Fransızca isolateur fiz. "Elektrik iletkenliği sıfır veya çok zayıf olan (cisim veya madde)." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yalıtkan karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, izolatör yerine yalıtkan sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır: Ulu önderin "Ne mutlu Türk’üm diyene!" sözü her Türk'ü duygulandırır.

Günün atasözü/deyimi :
bağ babadan, zeytin dededen kalmalı
Bağ bir kuşaklık, zeytin ise en azından iki kuşaklık bir zaman geçtikten sonra bol ürün verir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:16:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Zafer Bayramı özel, isim 30 Ağustos 1922'de kazanılan büyük zaferi kutlamak üzere yasayla kabul edilmiş olan resmî bayram.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
koordinasyon Fransızca coordination "Belli bir amaca ulaşmak için türlü işler arasında bağlantı, ilişki, düzen ve uyum sağlama." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca eş güdüm karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, koordinasyon yerine eş güdüm sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna kısa çizgi konur.

Günün atasözü/deyimi :
güzele kırk günde doyulur, iyi huyluya kırk yılda doyulmaz
Yüz güzelliğinden ziyade huy güzelliği daha değerlidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 30 Mart 2011, 20:16:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/08/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
motor yenileme isim Motorun aşınmış veya bozulmuş silindir, piston, krank mili vb. parçalarının çeşitli işlemler uygulanarak veya değiştirilerek çalışır duruma getirilmesi, rektifiye.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kontratak Fransızca contre-attaque spor "Karşı takımın yaptığı bir akını durdurup hemen akına geçme." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca karşı akın karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kontratak yerine karşı akın sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma vb.duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem konur: Hava ne kadar da sıcak! Aşk olsun! Ne kadar akıllı adamlar var!

Günün atasözü/deyimi :
altın leğene kan kusmak
Varlık içinde sıkıntı çekerek yaşamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:13:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kinetik enerji isim, fizik Bir cismin hareketini sağlayan veya hareket eden cisimlerde bulunan enerji.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kreasyon Fransızca création "Özel yetenekle ortaya konulan eser veya nesne." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yaratım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kreasyon yerine yaratım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nesne, eşya ve alet adlarından biriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: kireç taşı, yaprak taş, duvar takvimi, kriz masası, kurtarma aracı, çekme demir, tuz ruhu.

Günün atasözü/deyimi :
davulu biz çaldık, parsayı başkası topladı
Biz çalıştık çabaladık fakat başkası yararlandı.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:13:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tekke isim, tarih Arapça 1. Tarikattan olanların barındıkları, ibadet ve tören yaptıkları yer, dergâh: "Hemen her ev yarı saray ve yarı tekke gibi bir şeydi."- A. Ş. Hisar. 2. İşsiz güçsüz kimselerin buluşup sığındıkları yer. 3. argo Esrar içilen üstü kapalı yer. 4. argo Hapishane: "Bakıyorum, tekke sana yaramış, dedi. Ne zaman çıktın?"- T. Yücel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
metatez Fansızca métathèse db. "Bir kelime içinde birbirini izleyen iki ünsüzün yer değiştirmesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca göçüşme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, metatez yerine göçüşme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonra açıklama yapılan cümlenin sonuna iki nokta konur: Bu kararın istinat ettiği en kuvvetli muhakeme ve mantık şu idi: Esas, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. (Mustafa Kemal Atatürk)

Günün atasözü/deyimi :
söz var dağa çıkarır, söz var dağdan indirir
Sözün insanlar üzerinde etkisi büyüktür; yerinde söylenen sözler işlerin yoluna girmesini sağlar, ölçüsüz ve sert söylenen sözler ise karşıdakini öfkelendirir, kötü sonuçlara yol açabilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:14:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
deyyus sıfat, hakaret yollu Arapça 1. Karısının veya kendisine çok yakın bir kadının iffetsizliğine göz yuman (kimse). 2. ünlem (de'yyus) Bir sövgü sözü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
metastaz Fransızca métastase tıp "Organizmanın herhangi bir noktasında bulunan bir hastalığın organizmanın başka bir yerine sıçraması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yayılma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, metastaz yerine yayılma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılar rakam ile yazılır: 17.30'da, 11.00’de, 1.500.000 lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15 metre kumaş, 1.250.000 kişi.

Günün atasözü/deyimi :
eğrisi doğrusuna gelmek
Olmayacak gibi görünen bir iş, bir girişim, rastlantı sonucu olumlu bitmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:14:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dahi bağlaç 1. Da, de: "Ben dahi başka bir diyara gitmek için izin talep ederim."- A. Kabaklı. 2. Bile: "Oysa bu arada o, sizi hiç tanımıyor dahi olabilir."- E. Şafak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
multivizyon Fansızca multivision "Görsel veya işitsel iletişim araçlarını bir arada kullanarak herhangi bir konuyu daha yönlü tanıtma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çoklu gösterim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, multivizyon yerine çoklu gösterim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden çok heceli olup a, e ünlüleri ile biten fiiller, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında bu fiillerdeki a, e ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma (ı ve i'ye dönüşme) eğilimi görülür. Ancak bunlar yazıya geçirilmez: başlayan, atlayarak, saklayalı, atmayalım, izlemeyecek.

Günün atasözü/deyimi :
maça beyi gibi kurulmak
Bir yere saygısızca yayılıp oturmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:15:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dâhi isim (da:hi Arapça Olağanüstü yeteneği ve yaratıcı gücü olan kimse, deha: "Atatürk, bilmek için öğrenmiş olmaya ihtiyacı olmayan dâhiler soyundandı."- H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aleksi Fransızca alexie tıp "Görmede hiçbir bozukluk olmadığı hâlde okuma yetisinin yok olması." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca okuma yitimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aleksi yerine okuma yitimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar: Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça, Arapça; Oğuzca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca.

Günün atasözü/deyimi :
her aşın kaşığı olmak
Her işe karışmak, her şeye burnunu sokmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:15:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
küheylan isim (küheyla:nı, l ince okunur) Arapça Soylu Arap atı: "Dağın ardında bir nazlı sultanım / Tavlamda doru bir küheylanım"- A. M. Dranas.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
asparagas İngilizce asparagus "Gerçek olmayan, gerçekmiş gibi gösterilen haber." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca uydurma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, asparagas yerine uydurma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Devlet adları büyük harfle başlar: Türkiye Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan, Azerbaycan Cumhuriyeti.

Günün atasözü/deyimi :
Arap'ın yalellisi gibi
Usanç verecek biçimde sürüp giden (iş, konuşma vb.).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:16:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hemoglobin isim, biyoloji (l ince okunur) Fransızca hémoglobine Alyuvarların yapısında bulunan, dokulardan karbondioksidi akciğerlere, akciğerlerden oksijeni dokulara taşıyan, demir içeren ve kana kırmızı rengini veren protein.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
şarj Fransızca charge fiz. "Bir yere, bir nesneye elektrik yükü biriktirme, doldurma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yükleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, şarj yerine yükleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara, kelimenin okunuşu esas alınarak ek getirilir: cm'yi, kg'dan, mm'den, YKr’un.

Günün atasözü/deyimi :
paradan çıkmak
Para harcamak zorunda kalmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:17:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
okuryazar sıfat (oku'ryazar) Okuma yazması olan, öğrenim görmüş (kimse): "Şimdi Diyarbakır'ın okuryazar gençlerinin hepsi beni tanıyor."- H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
in-line skate İngilizce "Özel olarak yapılmış ayakkabıların altına yerleştirilmiş krampona benzeyen bir dizi tekerlekle kayılarak yapılan bir spor dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kaykaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, in-line skate yerine kaykaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"Arasında, ve, ile, ila, ...-den ...-e" anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kısa çizgi kullanılır: Aydın-İzmir yolu, Türk-Alman ilişkileri, Ural-Altay dil grubu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, 09.30-10.30, Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması, Manas Destanı'nda soy-dil-din üçgeni, 1914-1918 Birinci Dünya Savaşı, Türkçe-Fransızca Sözlük.

Günün atasözü/deyimi :
(birinde) hoşafın yağı kesilmek
Söz söyleyemeyecek, karşılık veremeyecek, bir şey yapamayacak bir duruma düşmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:17:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Ramazan Bayramı özel, isim Ay takvimine göre Şevval ayının ilk üç gününde kutlanan dinî bayram, Şeker Bayramı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
izoterm Fransızca isotherme coğ. "Sıcaklığı eşit olan (yeryüzü noktası)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eş sıcak karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, izoterm yerine eş sıcak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra ünlem konur: Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
bey aşı borç, düğün aşı ödünç
Beyin sofrasında ağırlanan kimsenin karşılık olarak beye ziyafet vermesi kolay olmadığından bu bir borç olarak kalır; düğün aşı yiyen de günün birinde kendisinin yapacağı düğüne önceden gittiği düğün sahibini çağırarak borcun altından kalkar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:18:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
berceste sıfat, eskimiş Farsça 1. Güzel, latif. 2. Seçilmiş, seçme. 3. isim, edebiyat Sanat değeri yüksek olan dize.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mobilize Fransızca mobilisé "Hareketi olan, yer değiştirebilen." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hareketli karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mobilize yerine hareketli sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için üç nokta konur: Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz! (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Günün atasözü/deyimi :
kapı arkası bile gurbet
Bir insan evinden ayrıldığında pek uzağa gitmese bile kendini gurbete çıkmış gibi hisseder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:18:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kelalaka ünlem, argo (ke'lala:ka, l ince okunur) Fransızca + Arapça "İlgisi yok, ne ilgisi var" anlamlarında kullanılan bir söz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
abluka İtalyanca abloco "Bir ülkenin veya bir yerin dış dünya ile olan her türlü bağlantısını kuvvet kullanarak kesme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kuşatma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, abluka yerine kuşatma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Zaman bildiren birleşik kelimeler ayrı yazılır: bağ bozumu, gece yarısı, gün ortası, hafta başı, hafta sonu

Günün atasözü/deyimi :
et ne kadar arık olsa üstüne ekmek yaraşır
Bilgili ve görgülü kişi, zengin olmasa da bilgisiz ve görgüsüz kişilerin üstünde yer alır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:19:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
halk oylaması isim, hukuk Halkın türlü siyasi ve toplumsal sorunlar karşısında olumlu veya olumsuz görüşünü belirlemek için başvurulan oylama, plebisit, referandum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
free-shop İngilizce "Gümrük vergisi ödenmesi gerekmeyen malların satışının yapıldığı mağaza." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gümrüksüz mağaza karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, free-shop yerine gümrüksüz mağaza sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Medeni Kanun, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği.

Günün atasözü/deyimi :
etme bulursun, inleme ölürsün
Nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:19:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
herzevekil sıfat, eskimiş (herze'vekil) Farsça + Arapça 1. Kendisini ilgilendirmeyen işlere karışan (kimse). 2. Saçma sapan, gereksiz konuşan (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
gravimetre Fransızca gravimètre "Yer yer değişen yer çekiminin tam ve gerçek değerini dikey olarak belirlemeye yarayan araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çekimölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, gravimetre yerine çekimölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik sözleri asılları kastedildiğinde büyük harfle başlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi her yıl 1 Ekim’de toplanır. Bu yıl ise Meclis, yeni döneme erken başlayacak.

Günün atasözü/deyimi :
yol yapmak
1) Yol oluşturmak. 2) mec. Kandırmaya çalışmak, avutmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:20:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
numerik sıfat Fransızca numérique 1. Sayısal. 2. zarf Sayı bakımından.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jaluzi Fransızca jalousie "İçeriden görülmeksizin dışarıyı görmeyi sağlayan, şerit biçiminde metal veya plastik levhalardan yapılmış bir tür pencere kapama düzeni." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca şerit perde karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jaluzi yerine şerit perde sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nin künyelerinde yazar, eser, basımevi vb. maddelerden sonra virgül konur: Falih Rıfkı Atay, Tuna Kıyıları, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1938.

Günün atasözü/deyimi :
zahirenin (çiftçinin) ambarı sabanın ucundadır
İyi sonuç almak isteyen kişi işine dört elle sarılmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:20:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mesnet, -di isim Arapça mesned 1. Dayanak. 2. eskimiş Mevki, makam: "Annem ata, arabaya, kendi tabirince mansıba, mesnede, hanımefendiliğe can atan bir kadındı."- H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
q-matik İngilizce "Banka, hastane vb. yerlerde müşterilere veya hastalara sıra numarası veren makine." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sıra makinesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, q-matik yerine sıra makinesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konulmaz: Cumaları bahçede buluştukça kıza kendisinin adi bir mektep talebesi olmadığını anlatmaya çalışıyordu. (Halide Edip Adıvar)

Günün atasözü/deyimi :
önüne düşmek
1) Birinin önünden yürümek. 2) mec. Birine kılavuzluk etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:21:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mesnetsiz sıfat Dayanağı olmayan: "Mesnetsiz iddialarla bir sonuç alınmaz."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sabotaj Fransızca sabotage "Bilinçli ve kasıtlı olarak bir işi veya bir durumu bozarak zarara yol açan harekette bulunma." anlamındaki bu söz için dilimizde baltalama karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, sabotaj yerine baltalama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinden sonra virgül konur: - Bu akşam Datça’ya gidiyor musunuz, diye sordu.

Günün atasözü/deyimi :
misafir gibi oturmak
1) Bulunduğu yerden her an ayrılacakmış gibi eğreti, üstünkörü oturmak; 2) mec. Hiç iş yapmadan beklemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:21:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cihangir isim, eskimiş (cihangi:ri) Farsça Dünyanın büyük bir bölümünü eline geçiren kimse: "Bu yeryüzünden nice cihangirler geçip gitmiştir."- Y. K. Karaosmanoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
reflektör Fransızca réflecteur "Işık, ses, görüntü vb.ni geri göndermek, yansımasını sağlamak amacıyla kullanılan araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yansıtıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, reflektör yerine yansıtıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümle içinde özneleri belirtmek için virgül konur: Ahmet Kerim, o gün bu kaygı ile içini yedi durdu. (Y. K. Karaosmanoğlu)

Günün atasözü/deyimi :
külhancının beyliği hamamcılık demişler
Bayağı bir işle uğraşan kimse, yükselse bile ancak yaptığı işle anılır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:22:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dirim kurgu isim Canlılar dünyasını özellikle beynin çalışmasını taklit eden elektronik aletlerden yararlanmayı konu edinen bilim dalı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
panik Fransızca panique "Ani dehşet duygusu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ürkü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, panik yerine ürkü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda ekten önce kesme işareti kullanılır: Hisar’dan, Boğaz’dan.

Günün atasözü/deyimi :
öpülecek el ısırılmaz
Saygı gösterilmesi gereken kimse kesinlikle incitilmemelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:22:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yüzey araştırması isim Arkeolojik yerleşimlerin bulunması, belgelenmesi ve bunların herhangi bir kazı işlemine başvurulmadan bilimsel yöntemlerle incelenmesi, toprak üstündeki kalıntılarının elde edilip yorumlanması.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
redresör Fransızca redresseur fiz. "İki yönlü bir dalgalı akımı, bir yönlü doğru akıma çevirmeye yarayan aygıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca doğrultmaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, redresör yerine doğrultmaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek, noktadan sonra ve kelimenin okunuşuna uygun olarak yazılır: Alm.dan, İng.yi, vb.nin.

Günün atasözü/deyimi :
elekten geçirmek
1) Elemek; 2) Ayıklamak; 3) mec. Araştırma sonunda doğruyu yanlışı, iyiyi kötüyü ayırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:23:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
etkin okul isim, eğitim bilimi Eğitim etkinliklerinin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi konularında öğrencilere geniş çapta katılma imkânı sağlayan okul.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
plonjon Fransızca plongeon "Topu yakalamak amacıyla savunmadaki bir oyuncunun yatay olarak sıçraması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dalış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, plonjon yerine dalış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
demek ve yemek fiillerine ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde fiil kökündeki e ünlüsü i'ye dönüşür: diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye; yiyen, yiyerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyip. Ancak deyince, deyip sözlerinde e yazılışta korunur.

Günün atasözü/deyimi :
akşam ise yat, sabah ise git
Geceler dinlenme, gündüzler ise iş yapma zamanıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:23:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
barış isim 1. Barışma işi: "Biz baba kız biliyorduk ki bu gibi kaçışlar, bir barışla biter."- M. Ş. Esendal. 2. Savaşın bittiğinin bir antlaşmayla belirtilmesinden sonraki durum, sulh, hazar: "Atatürk'ün insan haklarına ve dünya barışına ne kadar saygılı bir lider olduğunu ifade etti."- H. Taner. 3. Böyle bir antlaşmadan sonra insanlık tarihindeki süreç: "Barış içinde yaşamak." 4. Uyum, karşılıklı anlayış ve hoşgörü ile oluşturulan ortam.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
taşizm Fransızca tachisme "Doğa biçimlerini değil, boya biçimlerini değerlendiren ve boya vuruşundan doğan görüntünün, insanın iç coşkusunu anlatmaya yeter olduğunu savunan soyut resim anlayışı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca lekecilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, taşizm yerine lekecilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek, noktadan sonra ve kelimenin okunuşuna uygun olarak yazılır: Alm.dan, İng.yi, vb.nin.

Günün atasözü/deyimi :
baştan kara gitmek
Sonunu düşünmeden hesapsızca, batarcasına yaşamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:24:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cebellezi isim, argo (cebe'llezi:) Hakkı olmayan bir şeyi kendisine mal etme, çalma: "Filmin maliyeti on beş bin dolar tutar mı? Sponsora yirmi beş bin gösterilmiş, aradaki fark elbette cebellezi."- A. İlhan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
statik Fransızca statique "Hareket etmeyen nesnelerin üzerindeki kuvvet dengeleri ile uğraşan bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca duruk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, statik yerine duruk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen üç ünsüzden ilk ikisi kendinden önceki ünlüyle, üçüncüsü ise kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: alt-lık, Türk-çe, kork-mak.

Günün atasözü/deyimi :
dünür gitmek
Evlenecek bir kimse için kız istemeye gitmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:24:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ekinoks isim, gök bilimi Fransızca équinoxe Gece ile gündüzün eşit olması, gün tün eşitliği, ılım.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mizanpaj Fransızca mise en page "Gazete, dergi vb. yayınlarda sayfa düzeni yapma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sayfalama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mizanpaj yerine sayfalama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Akım, çağ ve dönem adlarından sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatına, Eski Çağın, Yükselme Döneminin.

Günün atasözü/deyimi :
aşure yemeye giden kaşığını cebinde taşır
Bir şeyden yararlanmak isteyen gerekli araçları hazırlamalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:25:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dayak arsızı sıfat Dayaktan korkmaz olmuş, dayak yemeye alışmış (kimse), tokat arsızı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
türbülans Fransızca turbulence "Beklenen hızından farklı bir biçimde ve beklenmeyen yönlerden gelen şiddetli hava akımı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca burgaç sözü önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, türbülans yerine burgaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Avrupa Birliği sözüne getirilen ekler kesme işareti ile ayrılır.

Günün atasözü/deyimi :
boş eşek yorga gider
Üzerinde bir görev bulunmayan kaygısız kişi dilediği gibi, rahat bir biçimde yaşar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:25:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
daktilotekni isim (daktilo'tekni, l ince okunur) Fransızca dactylotechnie Suçlunun parmak izlerini belirlemeye, kimliğini araştırıp bulmaya yarayan yöntemlerin bütünü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
formasyon Fransızca formation Bu söz "1. Bir şey belli bir biçim kazanma, 2. eğitim bilimi Öğretmen olabilmek için alınan mesleki eğitim derslerinin bütünü." anlamlarında kullanılmaktadır. Kurumumuzca sözün ilk anlamı için biçimlenme, ikinci anlamı için yetişim karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, formasyon yerine biçimlenme ve/veya yetişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna nokta konur: Agâh Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, TDK Yayınları, Ankara, 1960.

Günün atasözü/deyimi :
fücceten gitmek
Ansızın ölüvermek
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:26:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ölçünlü dil isim, dil bilimi Kuralları sözlüklerde ve yazım kılavuzlarında belirlenmiş, eğitim, hukuk, basın yayın alanları ile resmî yazışmalarda kullanılan, işlev ve geçerlilik alanı geniş, sosyal sınıf ve yerel iz taşımayan dil türü, standart dil.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
nüans Fransızca nuance Bu söz "1. Aynı cinsten olan şeyler arasındaki ince fark, 2. En küçük ayrıntı." anlamlarında kullanılmaktadır. Bu söz için yerine göre kullanılmak üzere ayırtı, çalar, ince ayrım karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, nüans yerine ayırtı, çalar ve/veya ince ayrım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en sıfat-fiil ekleriyle kurulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır: yazar kasa, güler yüz, çıkmaz sokak, tükenmez kalem, uçan daire, istenmeyen adam.

Günün atasözü/deyimi :
geldik yüze, çıktık düze
Kasım ayından sonra gelen yüzüncü günde kışın soğuk günleri geride kalır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:26:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nokta turizmi isim Gezi, ziyaret ve alışveriş programı önceden belirlenen varış noktasında yapılan turistik etkinlik, destinasyon turizmi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agrafi Fransızca agraphie ruh bilimi "Ellerinde, parmaklarında hiçbir sakatlık olmamasına karşın ruhsal sebeplerle yazma melekesini yitirme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yazma yitimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, agrafi yerine yazma yitimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Devlet Malzeme Ofisi, Millî Kütüphane, Atatürk Orman Çiftliği, Çankaya Lisesi; Anadolu Kulübü, Mavi Köşe Bakkaliyesi; Yeşilay Derneği, Muharip Gaziler Derneği, Emek İnşaat; Bakanlar Kurulu, Danışma Kurulu, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı; Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü.

Günün atasözü/deyimi :
hakikatsiz çıkmak
Vefasız olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:27:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bibliyofil sıfat Fransızca bibliophile Kitapsever. kitapsever sıfat (kita'psever) Arapça + Türkçe Öz ve biçim yönünden iyi nitelikli kitapları seçen, kitaba tutkuyla bağlı (kimse), bibliyofil.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ablatif Fransızca dil bilgisi "Ad soylu bir sözün taşıdığı kavramda çıkış bildiren, -dan / -den, - tan / -ten ekleri ile kurulan durum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çıkma durumu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ablatif yerine çıkma durumu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.

Günün atasözü/deyimi :
(bir şey) abanoz kesilmek
1) Sertleşerek dayanıklılığı artmak. 2) Kirden dolayı matlaşmak, asıl rengini kaybetmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:27:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
değişim yönetimi isim, ekonomi Hızla değişen bir ortamda ayakta kalabilmek ve rakiplerin önüne geçebilmek için şirketin kendini yenilemesi, değişim fırsatlarını çözümleyip ortaya çıkan potansiyeli değerlendirmesi ve en uygun stratejinin belirlenip uygulanması için yeniden örgütlenme ve yapılanma işi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
folklor Fransızca folklore "Bir ülkede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten; kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim vb. sorunlarını çözmeye, sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca halk bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, folklor yerine halk bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ağa, baba, bey, efendi, hanım, nine vb. sözlerle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: ağababa, ağabey, beyefendi, efendibaba, hanımanne, hanımefendi, hacıağa, kadınnine, paşababa.

Günün atasözü/deyimi :
çırak çıkarmak
1) Bir kimseyi umduğundan az bir kazançla ortaklıktan ayırmak. 2) esk. Cariye veya odalıkların saray, konak, köşk vb. büyük yerlerde yıllarca hizmet ettikten sonra evlenmelerine veya o yerlerden ayrılmalarına izin vermek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:28:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/09/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
motamot çeviri isim Aslına bağlı kalınarak yapılan çeviri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
norm Fransızca norme felsefe, toplum bilimi "1. Yargılama ve değerlendirmenin kendisine göre yapıldığı ölçüt, uyulması gereken kural, 2. Önceden belirlenmiş kalıp." anlamlarındaki bu sözün her iki anlamı için de Kurumumuzca düzgü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, norm yerine düzgü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Latin harflerini kullanan dillerdeki özel adlar özgün biçimleriyle yazılır: Beethoven, Molière, Puccini, Rousseau, Shakespeare; Bologna, Buenos Aires, Rio de Janerio, Vaasa, Wuppertal. Ancak Batı dillerinde kullanılan adların okunuşları ayraç içinde gösterilebilir: Shakespeare (Şekspir) vb.

Günün atasözü/deyimi :
düğün olur iki kişiye, kaygısı düşer deli komşuya
Akılsız kişi, başkalarının eğlencelerinde bir aksama olmaması için çaba gösterir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:28:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sarılık, -ğı isim 1. Sarı olma durumu: "Yalnız, yüzümün sarılığını, hâlsizliğimi babamdan nasıl saklayacağım?"- A. Gündüz. 2. Sarı renk. 3. tıp Derinin, dokuların ve organizmadaki sıvıların sarı bir renk almasıyla beliren hastalık, karaciğer yangısı, hepatit. 4. tıp Derinin sarı renk aldığı bir hastalık belirtisi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kombine Fransızca combiné "Hepsi bir arada bulunan, toplanmış, birlikte yapılan" anlamlarıyla birçok alanda karşımıza çıkan bu söz için Kurumumuzca toplu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kombine yerine toplu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Matematikte çarpma işareti yerine nokta da kullanılabilir: 4.5=20, 12.6=72 vb.

Günün atasözü/deyimi :
dağ ardında olsun da, yer altında olmasın
Tek yaşasın da uzaklarda olsun.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:29:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çıfıt çarşısı isim Türlü şeylerin karmakarışık bir durumda bulunduğu yer.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
angarya Rumca "Bir kimseye veya bir topluluğa zorla, ücret vermeden yaptırılan iş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yüklenti karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, angarya yerine yüklenti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlardan türetilen kelimeler büyük harfle başlar: Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Asyalılık, Darvinci, Konyalı, Bursalı.

Günün atasözü/deyimi :
gemi azıya almak
1) At, gemi azıları arasına alıp etkisiz bırakarak süvarisinin yönetiminden çıkmak ve alabildiğine koşmak. 2) mec. Söz dinlemez olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:29:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kalyon isim, tarih İtalyanca galion Yelkenle ve kürekle yol alan savaş gemilerinin en büyüğü: "Bu donanma bizimdi. Kadırgalarıyla, kalyonlarıyla, çektirileriyle bizim."- O. S. Orhon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
light İngilizce "1. Ağır olmayan, hafif, 2. mecaz Ciddi olmayan." anlamlarıyla kullanılan bu söz için Kurumumuzca yeğni karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, light yerine yeğni sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına virgül konur: Akşam, yine akşam, yine akşam,Göllerde bu dem bir kamış olsam! (Ahmet Haşim)

Günün atasözü/deyimi :
iven kız ere varmaz, varsa da baht bulmaz
Acele eden kız eşini iyi seçemeyeceği için mutlu olamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:30:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hayvan bilimi isim Biyolojinin, hayvanların yapı, görev, davranış ve sınıflandırmaları, yeryüzündeki dağılışlarıyla uğraşan bilim dalı, hayvanat, zooloji.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
idefiks Fransızca idée fixe ruh bilimi "Kişinin, etkisinden kendini kurtaramadığı yersiz saçma düşünce." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca saplantı sözü önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, idefiks yerine saplantı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Künyelerde yazarın soyadı önce yazıldığında soyadından sonra virgül konur: Ergin, Muharrem, Dede Korkut Kitabı, Ankara, 1958.

Günün atasözü/deyimi :
için için kaynamak
Aşırı heyecan ve hareket içindeyken bunu belli etmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:30:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cihannüma isim, eskimiş (ciha'nnüma Farsça 1. Her yanı görmeye elverişli, camlı çatı katı veya taraça, kule. 2. Dünya haritası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ice-tea İngilizce "Soğuk olarak ikram edilen bir çay türü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca buzlu çay karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ice-tea yerine buzlu çay sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur: Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı? / Üsküdar'dan mı, Hisar'dan mı, Kavaklar'dan mı? (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
sınava çekilmek
Birinin bilgisi ölçülmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:31:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
öz öğrenimli sıfat Bir okula gitmeden kendi kendini yetiştiren, otodidakt.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kalite Fransızca qualité "1. Bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik, 2. Bir şeyin iyi veya kötü olma özelliği." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca nitelik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kalite yerine nitelik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Atatürk’üm, Muhibbi’nin, Gül Baba’ya, Ziya Gökalp’tan, Refik Halit Karay’mış, Ahmet Cevat Emre’dir, Namık Kemal’se, Şinasi’yle, Alman’sınız, Osmanlı Devleti’ndeki, Millî Eğitim Temel Kanunu’na, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği’ni.

Günün atasözü/deyimi :
her sakaldan bir tel çekseler köseye sakal olur
Herkes biraz fedakârlık ederse bir yoksul perişanlıktan kurtulur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:32:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hippi isim İngilizce hippy Toplumsal düzene, tüketime ve şiddete karşı çıkan, derbederce yaşayan, örgütlenmemiş gençler topluluğu: "Hippilerin direnci, gece gündüz güvertede yatabilmeleri ilgimi çekmişti benim."- N. Eray.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kantite Fransızca quantité "Bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen veya azalıp çoğalabilen durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nicelik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kantite yerine nicelik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Batı kökenli kelimeler, Türkçenin hece yapısına göre hecelere ayrılır: band-rol, kont-rol, port-re, prog-ram, sant-ral, sürp-riz, tund-ra, volf-ram.

Günün atasözü/deyimi :
kanatsız kuş uçmaz
Gerekli şeylerle donanıp güçlenmeyen kişi amacına ulaşamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:33:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
lakonik sıfat (l ince okunur) Fransızca laconique Kısa ve özlü (söz), veciz: "Son derece lakonik olan bu tebliği..."- Y. K. Karaosmanoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
septik Fransızca sceptique "1. Açık bir biçimde kanıtlanmamış her şeyden kuşkuya düşen, 2. felsefe Kuşkuculuk yanlısı olan." anlamlarındaki sözün her iki anlamı için de Kurumumuzca kuşkucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, septik yerine kuşkucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kesme işareti satır sonuna geldiğinde ayrıca çizgi kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
kâr eden ar etmez
Birinin utanmayı bir yana bırakarak yalnız çıkarına baktığı anlatılırken söylenen bir söz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:33:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
posta isim (po'sta) İtalyanca posta 1. Bir yere gelen veya bir yerden gönderilen mektup ve emanetlerin tümü: "Eşyalarımı ilk posta ile bir denk yapıp İstanbul'a gönderdim."- Ö. Seyfettin. 2. Genellikle bu emanetleri götüren taşıt. 3. Bu emanetleri toplayan ve dağıtan kuruluş ve bu kuruluşun bulunduğu yer: "Yazısı silinmiş, kâğıdı sarı / Mektubunu geri getirdi / Dünya postaları"- A. N. Asya. 4. Takım, kol: "Sağa sola postalar çıkarıldı. İşçi postaları nöbetleşe çalışırlar." 5. Kez, defa, sefer: "Bu araba bütün eşyayı dört postada taşır." 6. Yirmi dört saatlik çalışma gününün, çalışma bölümlerinden her biri, vardiya. 7. Bir sanayi veya ticaret işletmesinde aynı süre içinde çalışanların tümü. 8. askerlik Hizmet nöbetinde bulunan er: "Posta, şu zarfı komutana götür." 9. eskimiş Vapur, tren, uçak vb. taşıtlarla yapılan yolculuk: "Karadeniz postası. Avrupa postası."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
laptop İngilizce "Bilgisayarın her türlü donanımı ile küçültülerek taşınabilir duruma getirilmiş biçimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dizüstü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, laptop yerine dizüstü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TD (Türk Dili); B (batı), D (doğu), KB (kuzeybatı).

Günün atasözü/deyimi :
güzel bürünür, çirkin görünür
Güzeller kendilerini gizlerler, görünmemeye çalışırlar, çirkinler ise kendilerini beğendirmek için ellerinden geleni yaparlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:34:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Ahilik, -ği özel, isim Kökleri eski Türk törelerine dayanan ve Anadolu'da yüksek bir gelişim gösteren esnaf, zanaatçı, çiftçi vb. bütün çalışma kollarını içine alan ocak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jeneratör Fransızca générateur "Herhangi bir mekanik enerjiyi elektrik akımına çeviren aygıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca üreteç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jeneratör yerine üreteç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
kıyıcılık etmek
Gaddarlık etmek, gaddarca davranmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:34:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dilli düdük, –ğü isim, halk ağzında 1. Söğüt, kavak vb. ağaçların ince dallarından veya kamıştan yapılan bir düdük türü. 2. sıfat, mecaz Çok konuşan (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fonetik Fransızca phonétique dil bilgisi "1. Bir dilin seslerini boğumlanma noktaları, boğumlanma özellikleri vb. bakımlardan inceleyen dil bilimi kolu, 2. sıfat Sesleri bütün özellikleri ve ayrıntılarıyla gösteren." anlamlarında kullanılan bu sözün Kurumumuzca birinci anlamı için ses bilgisi; ikinci anlamı için de sesçil karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fonetik yerine ses bilgisi ve/veya sesçil sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü göstermek için tek tırnak kullanılır: Edebiyat öğretmeni "Şiirler içinde 'Han Duvarları' gibisi var mı?" dedi ve Faruk Nafiz'in bu güzel şiirini okumaya başladı.

Günün atasözü/deyimi :
deveye burç gerek olursa boynunu uzatır
Kişi kendisine gereken şeyi elde etmek için yorgunluğa katlanmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:35:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mektepli kahvesi isim Çok şekerli kahve.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diyalekt Fransızca dialecte dil bilimi "Bir dilin tarihsel, bölgesel, siyasal sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca lehçe karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diyalekt yerine lehçe sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilimsel çalışmaların kaynaklar bölümünde makale başlıkları tırnak içinde yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
(her biri başka bir) hava çalmak
Birbiriyle çelişen, birbirine uymayan davranışlar ve düşünceler içinde bulunmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:35:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
konut dokunulmazlığı isim, hukuk Belli hukuki şartların dışında, kişilere ait konutlara girilememesi, arama yapılamaması ve eşyaya el konulamaması hakkı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
amnezi Fransızca amnésie tıp "1. Büyük sarsıntı, humma vb. yüzünden belleğin bozulması veya kaybolması biçiminde beliren ruh hastalığı, 2. Belleğin kısa bir süre durup işlememesi." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca bellek yitimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, amnezi yerine bellek yitimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap adları ve yazı başlıkları cümle içerisinde tırnak içine alınır: Yahya Kemal'in bazı şiirleri "Kendi Gök Kubbemiz" adı altında çıktı.(Ahmet Hamdi Tanpınar)

Günün atasözü/deyimi :
yan basmak
1) Bir işte aldanmak. 2) Dürüst davranmamak, kaypaklık etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:37:21
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
standart, -dı Fransızca standard 1. Belli bir tipe göre yapılmış veya ayrılmış, ölçün, ölçünlü, tek biçim. 2. sıfat Belirli ölçülere, yasaya, kullanıma uygun olan, ölçün, ölçünlü. 3. sıfat Örnek veya temel olarak alınabilen, ölçün, ölçünlü: "Standart tütün." 4. isim Bir işletmede, bir ürünü, bir çalışma yöntemini, üretilecek miktarı, bütçenin para miktarını belirlemek için konulmuş kural.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
vidanjör Fransızca vidangeur "Foseptik kuyularındaki pis suları çekmeye yarayan makine." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca boşaltıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, vidanjör yerine boşaltıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilgisayar yazılımlarında art arda gelen dizinleri birbirinden ayırt etmek için ters eğik çizgi kullanılır: C:\Dos\MD\Oyun

Günün atasözü/deyimi :
deveci ile konuşan kapısını büyük açar
Yüksek makam sahibi kimselerle ilişkisi olanlar durumlarının gerektirdiği özveriyi göze almalıdırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:50:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
paleografi isim Fransızca paléographie Eski el yazılarını okuma bilgisi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
eristik Fransızca éristique felsefe "Konuşma ve tartışmayı bir araç değil bir amaç sayan felsefe yöntemi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca didişim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, eristik yerine didişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için uzun çizgi kullanılır: Frankfurt'a gelene herkesin sorduğu şunlardır:— Eski şehri gezdin mi?— Rothschild'in evine gittin mi?— Goethe'nin evini gezdin mi? (Ahmet Haşim)

Günün atasözü/deyimi :
(bir iş) uykuda olmak
Yürütülmemek, olduğu gibi durmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:50:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çakra isim (ça'kra) Sanskrit İnsan bedeninde bulunan enerjiyi tüm vücuda dağıtan enerji noktaları.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dokümantasyon Fransızca documentation "Bir çalışma için gerekli belgeleri arama ve sağlama, belgelere dayandırma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca belgeleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dokümantasyon yerine belgeleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kısa çizgi matematikte çıkarma işareti olarak kullanılır: 50-20=30

Günün atasözü/deyimi :
islim arkadan gelsin
"Önce istenilen iş yapılsın, gereken şartlar sonradan yerine getirilsin." anlamında kullanılan bir söz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:51:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ilga isim, eskimiş, hukuk (ilga: Arapça Bir şeyin varlığını ortadan kaldırma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
playback İngilizce "Önceden kaydedilmiş bir müzik parçasını o anda söylüyor gibi davranma." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca söylemseme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, playback yerine söylemseme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kısa çizgi kullanılır ve bu kısa çizgi ara sözlere veya ara cümlelere bitişik yazılır: Küçük bir sürü -dört inekle birkaç koyun- köye giren geniş yolun ağzında durmuştu. (Ömer Seyfettin)

Günün atasözü/deyimi :
kurt dumanlı havayı sever
Kötü niyetli kimseler ortalıktaki karışıklıklardan yararlanırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:52:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tugay isim, askerlik Alayla tümen arasındaki askerî birlik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
indeterminizm Fransızca "Nedensellik yasasına bağlı olmayan, bir sebebe bağlanmayan olay ve durumların da bulunduğunu öne süren görüş" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca belirlenmezci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, indeterminizm yerine belirlenmezci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Durum, olgu ve olay bildiren sözlerden biriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: açık oturum, açık öğretim, ana dili, Ay tutulması, baş ağrısı, baş belası, baş dönmesi, çıkış yolu, çözüm yolu, dil birliği, din birliği, güç birliği, iş birliği, iş bölümü, madde başı, ses uyumu, yer çekimi.

Günün atasözü/deyimi :
sözü söyle alana, kulağında kalana
Söylenenleri dinlemeyen, onların gereğini yapmayan kimselere öğüt vermeye gerek yoktur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:53:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
selam otu isim, bitki bilimi Maydanozgillerden, 1-2 metre boyunda, pis kokulu, hekimlikte kullanılan bir bitki (Levisticum).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lokavt İngilizce lock-out "İşverenin işçileri topluca işten uzaklaştırma veya işten çıkarma kararı" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iş bıraktırımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, lokavt yerine iş bıraktırımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Eskiden dilimize yerleşmiş bazı Batı kökenli kişi ve yer adları Türkçede okunduğu gibi yazılır: Napolyon, Şarlken, Şarl (Demirbaş Şarl); Atina, Brüksel, Cenevre, Londra, Marsilya, Münih, Paris, Roma, Selânik, Venedik, Viyana, Zürih; Hollanda, Letonya, Lüksemburg.

Günün atasözü/deyimi :
(biri) fitili almak
Birdenbire telaşlanmak, kaygılanmak, öfkelenmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:53:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
insafsızca zarf İnsafsız bir biçimde.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
paralizi Fransızca paralysie "Vücudun bir bölümünde hareket ve hissetmenin kalkması" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca inme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, paralizi yerine inme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ait oldukları dillerde ayrı yazılan yer adları Türkçede de ayrı yazılır: Buenos Aires, Frankfurt am Main, Freiburg im Breisgau, Hyde Park, Mont Blanc, New Orleans, New York, Rio de Janeiro, San Marino, Wiener Neustadt, Titov Veles.

Günün atasözü/deyimi :
uğruluğa gitsen insafı elden koma
Kötülüğün bile bir sınırı olmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:54:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
değişim yönetimi isim, ekonomi Hızla değişen bir ortamda ayakta kalabilmek ve rakiplerin önüne geçebilmek için şirketin kendini yenilemesi, değişim fırsatlarını çözümleyip ortaya çıkan potansiyeli değerlendirmesi ve en uygun stratejinin belirlenip bunun uygulanması için yeniden örgütlenme ve yapılanma işi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rafinaj Fransızca raffinage "Petrol, yağ vb. maddeleri arıtma işi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca arıtım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, rafinaj yerine arıtım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Büyük ünlü uyumuna girmeyen kelimelere gelen ekler, kalınlık incelik bakımından son hecenin ünlüsüne uyar: adalet-li, anne-si, kardeş-lik, meslektaş-ımız, şişman-lık.

Günün atasözü/deyimi :
yazın araması, kışın taraması olmazsa herkes besler mandayı
İyi bir iş yapılmaya çalışılırken karşılaşılan sıkıntılara herkes kolay kolay katlanamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:54:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
haberci isim 1. Haber getiren kimse, ulak. 2. Bir haberi usulünce hazırlayan ve yayın organlarında yayımlayan kimse. 3. Muhbir, ihbar eden kimse: "Kaçakçı kamyonları bazen, o da bir habercinin yardımı ile içeride yakalanmakta."- F. R. Atay. 4. mecaz Bir durumun, bir olayın belirtisi: "Bu bulutlar yağmurun habercisi olsa gerek."- . 5. tarih Karakulak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
print İngilizce "1. Bir eserin basılış biçimi veya durumu. 2. Bilgisayarda yazılan bir metnin kâğıda dökülmüş biçimi." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca baskı; ikinci anlamı için de çıktı karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, print yerine baskı ve/veya çıktı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Küçük ünlü uyumuna aykırı kelimelere getirilen ekler, kelimenin son ünlüsüne uyar: kavun-u, konsolos-luğ-u, mümin-lik, müzik-çi, yağmur-luk.

Günün atasözü/deyimi :
fiyat kırmak
Fiyatı düşürmek, fiyatı indirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:55:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
alegori isim, edebiyat Fransızca allégorie 1. Bir görüntü, bir yaşantı veya bir davranışın daha iyi kavranmasını sağlamak için göz önünde canlandırıp dile getirme, yerine. 2. Bir sanat eserindeki ögelerin gerçek hayattan bir şeyleri temsil etmesi durumu.


Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kodifikasyon Fransızca codification Hukukta "Yayımlanan mevzuatın derlenip toplanması ve mevzuatta yapılan değişikliklerin ilgili ana mevzuata işlenmesi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca düzenleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kodifikasyon yerine düzenleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki, cümlede sorudan başka görevlerde kullanıldığında da ayrı yazılır: Güzel mi güzel! Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.

Günün atasözü/deyimi :
nerede hareket, orada bereket
Hareket olan yerde bolluk olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:55:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cin çalığı isim Dış görünüşü çirkin olan kimse: "Benim gibi bir cin çalığı doğurmak rezaleti ağırına gitmiş."- H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
korner İngilizce corner "Futbol, hentbol ve su topunda bir oyuncu, topu kendi kale çizgisi dışına çıkardığında karşı taraf lehine kale çizgisi ile yan çizgisinin kesiştiği noktadan verilen serbest vuruş hakkı." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca köşe atışı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, korner yerine köşe atışı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birleşik fiillerde mi soru eki genellikle sona konulur ancak iki kelimenin arasına da konulabilir: Vazgeçtin mi? veya Vaz mı geçtin? Reddettin mi? veya Ret mi ettin?

Günün atasözü/deyimi :
hay hayı gitmek vay vayı kalmak
Sağlığını, gençliğini yitirerek yakınır duruma gelmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:56:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Zekeriya sofrası isim Bir dileğin gerçekleşmesi için kırk çeşit yiyecekle hazırlanan sofra:
"Prensesin bu memlekete getirip yaydığı Zekeriya sofrasının anayasası budur."- A. Gündüz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
marketing İngilizce "Bir ürünün, bir malın, bir hizmetin satışını geliştirmek amacıyla tanıtmayı, paketlemeyi, satış elemanlarının yetişmesini, piyasa gereksinimlerini belirlemeyi ve karşılamayı içeren etkinliklerin bütünü." anlamındaki bu ticaret terimi için Kurumumuzca pazarlama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, marketing yerine pazarlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sıra sayıları ekle gösterildiklerinde rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır, ayrıca nokta konmaz: 8.'inci değil 8'inci, 2.'nci değil 2'nci.

Günün atasözü/deyimi :
dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim
Kişinin başına ne gelirse dilini tutmamasından gelir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:57:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zımnen zarf, eskimiş (zı'mnen) Üstü kapalı bir biçimde, dolaylı olarak: "Konuyu bana zımnen anlattı."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
terapi Fransızca thérapie Ruh biliminde "Bir hastalığı yenecek etkenleri ve bu etkenlerin kullanılma yöntemlerini bularak hastanın sıkıntılarını giderme, iyi etme işi." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca sağaltım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, terapi yerine sağaltım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bayağı kesirlere ek getirilirken alttaki sayı esas alınır: 4/8'i (dört bölü sekizi), 1/2'si (bir bölü ikisi).

Günün atasözü/deyimi :
gök delinmek
Birdenbire çok ve hızlı yağmur yağmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:57:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
allame sıfat (alla:me, l ince okunur) Çok ve derin bilgisi olan, çok bilgili: "Tarihî zihniyet taşımak için tarihçi olmak şart değildir. İlmî düşünebilmek için allame olmak şart olmadığı gibi."- S. Eyuboğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
epik Fransızca épique Edebiyatta "Destan niteliğinde olan, destana benzer." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca destansı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, epik yerine destansı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlar kendi anlamları dışında bir anlam kazandıklarında büyük harfle başlamazlar: acem (Türk müziğinde bir perde), hicaz (Türk müziğinde bir makam), nihavent (Türk müziğinde bir makam), acemi (tecrübesiz), amper (elektrik akımında şiddet birimi), jul (fizikte iş birimi), allahlık (saf, zararsız kimse), donkişotluk (gereği yokken kahramanlık göstermeye kalkışmak).

Günün atasözü/deyimi :
bu sıcağa kar mı dayanır?
Eldeki imkânlar aşırı harcamalar sonucunda çok çabuk tükenir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:58:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çerçeve anlaşma isim, toplum bilimi Hükûmet ile sendika ve işverenler arasında toplu sözleşme öncesinde varılan ön anlaşma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
eksper Fransızca expert "Belirli bir konudan iyi anlayan ve bir anlaşmazlığı çözümlemek için kendisine başvurulan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bilirkişi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, eksper yerine bilirkişi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kurultay, bilgi şöleni, çalıştay, açık oturum vb. toplantıların adlarında her kelimenin ilk harfi büyük yazılır: VI. Uluslararası Türk Dili Kurultayı, Kitle İletişim Araçlarında Türkçenin Kullanımı Bilgi Şöleni, Karamanlı Türkçesi Araştırmaları Çalıştayı.

Günün atasözü/deyimi :
bir tat, bin feryat
Mutluluktan çok sıkıntı veren şeyler için kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:58:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Cumhuriyet Bayramı özel, isim 29 Ekim 1923'te kurulan cumhuriyeti kutlamak üzere yasayla kabul edilmiş olan resmî bayram, ulusal bayram.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ambargo Fransızca embargo "Bir malın serbest sürümünü engellemek için konulan yasak." anlamına gelen söz için Kurumumuzca engelleyim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ambargo yerine engelleyim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Son ünlüleri kalın sıradan olmasına karşın son sesleri ince söylenen bazı alıntı kelimeler ince ünlülü ekler alır: alkol / alkolü, eflak / eflaki, hakikat / hakikati, helal / helalimiz, idrak / idrakimiz, kabul / kabulü, kontrol / kontrolü, protokol / protokole, saat / saate, sadakat / sadakatten, santral / santraller.

Günün atasözü/deyimi :
satılık ziftin olsun, Selânikten kel gelir
İşe yaramaz sandığın bir malı satılığa çıkarırsan akla gelmeyen yerlerden onu arayanlar gelir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:59:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
varis isim, tıp Fransızca varice Toplardamar genişlemesi, ordubozan: "Varis ağrıları yüzünden on dakikadan fazla ayakta duramıyordu."- E. Şafak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aktivite Fransızca activité "Bir işletmenin, bir kurumun belli bir alandaki eylemi." anlamına gelen söz için Kurumumuzca etkinlik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aktivite yerine etkinlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-gil, -ken, -leyin, -mtırak, -yor, -ki ekleri büyük ünlü uyumuna uymaz: akşam-leyin, bakla-gil-ler, çalışır-ken, ekşi-mtırak, yürü-yor, akşam-ki,

Günün atasözü/deyimi :
helallik dilemek
Birinden hakkını helal etmesini istemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 11:59:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/10/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hinoğluhin sıfat, teklifsiz konuşmada (hi'noğluhin) Çok kurnaz, her dönemin şartlarına uyabilen (kimse): "Siz onun böyle sakin ve masum göründüğüne bakmayın, o ne hinoğluhindir." - H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
antinomi Fransızca antinomie Felsefede "Yasaların veya önermelerin kendi aralarında çelişikliği." anlamında kullanılan bu terim için Kurumumuzca çatışkı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, antinomi yerine çatışkı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-daş (-taş) eki bazı kelimelerde büyük ünlü uyumuna uymaz: din-daş, gönül-daş, meslek-taş, ülkü-daş.

Günün atasözü/deyimi :
kürkü orak vaktinde, orağı kürk
Gereksinimler, vaktinden önce ve ucuz olduğu zaman sağlanmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:43:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yeni Türk harfleri çokluk, isim Türkiye Cumhuriyeti'nde 1928'den sonra Arap harfleri yerine kullanılmaya başlanan harfler.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ontoloji Fransızca ontologie "Konu olarak eski Yunan felsefesinden beri ele alınan ve Aristoteles'in ilk felsefe, adını verdiği, var olanların özü üzerine bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca varlık bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ontoloji yerine varlık bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şiir dizeleri yan yana yazıldığında aralarına eğik çizgi konur: Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak / Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak / O benim milletimin yıldızıdır parlayacak / O benimdir, o benim milletimindir ancak (Mehmet Akif Ersoy)

Günün atasözü/deyimi :
içinden yanmak
1. Çok istemek. 2. Sabırsızlık göstermek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:44:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adem isim, eskimiş Yokluk: "Ne civarda bir köy var ne bir evin hayali / Sonun ademdir, diyor insana yolun hâli"- F. N. Çamlıbel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
trend İngilizce trend "Bir şeyi sevmeye, istemeye veya yapmaya içten yönelme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eğilim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, trend yerine eğilim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitapların adları ve yazı başlıkları cümle içerisinde tırnak içine alınır: Yahya Kemal'in bazı şiirleri "Kendi Gök Kubbemiz" adı altında çıktı.(Ahmet Hamdi Tanpınar)

Günün atasözü/deyimi :
yoldan giden yorulmaz
Bir işin kolaylıkla yapılabilmesi için yöntemine uymak gerekir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:45:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
babayiğit, -di isim (baba'yiğit) 1. Yürekli kimse: "Yeni yetişen babayiğitler orasını er geç uğranılacak bir menzil sayarlardı."- Y. K. Beyatlı. 2. Bir girişimde kendine güvenebilecek durumda olan kimse: "Binaya yakışacak mobilyayı satın almaya kadir babayiğit çıkmadı."- R. N. Güntekin. 3. sıfat Güçlü kuvvetli (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
teenage İngilizce "Cinsel organların fizyolojik gelişmesiyle başlayan, büluğa ermişlikle yetişkinlik arasındaki dönem." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ergenlik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, teenage yerine ergenlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilimsel çalışmaların kaynaklar bölümünde makale başlıkları tırnak içinde yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
ifrata kaçmak
Çok ileri gitmek, aşırı davranmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:45:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hayır edat (ha'yır)1. "Yok, öyle değil, olmaz" anlamlarında onamama, inkâr bildiren bir söz: "Para var mı? -Hayır. -Yorgun musunuz? -Hayır." 2. Olumsuz cümlelerde anlamı pekiştiren bir söz: "Hayır, zaferimiz bir masal olmayacak."- F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
zum İngilizce zoom "Alıcının değişir odaklı merceğinin yakından uzağa veya uzaktan yakına doğru odaklanmasıyla elde edilen sonuç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca optik kaydırma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, zum yerine optik kaydırma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için yay ayraç kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konulur: Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah Ataç)

Günün atasözü/deyimi :
yumurtlayan tavuk bağırgan olur
Çalışkan ve verimli kişi kendini göstermek ve yaptığı yararlı işi herkese duyurmak için sesini yükseltir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:46:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şeker hastalığı isim, tıp Kanda şeker düzeyinin normal değerlerin üzerine çıkması sonucu çok su içme, çok yemek yeme, çok idrar yapma ve idrarda şeker bulunması ile beliren hastalık, şeker, diyabet: "Ben de hastayım hanım, şeker hastalığım var."- S. F. Abasıyanık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
faks Fransızca fax "Yazılı, bilgi ve belgelerin telefon sistemi aracılığıyla bir yerden bir yere anında iletilmesini sağlayan araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca belgegeçer karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, faks yerine belgegeçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Konyalı, Bursalı, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Türklerin, Türklüğün, Türkleşmekte, Türkçenin, Müslümanlıkta, Hollandalıdan, Hristiyanlıktan, Atatürkçülüğün.

Günün atasözü/deyimi :
iğne deliğinden Hindistan'ı seyretmek
Küçük bir olaydan büyük anlamlar çıkarmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:47:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
segment isim Fransızca segment Bir organ, yapı veya bütünün doğal veya yapay olarak sınırlanmış her bir bölümü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
font Fransızca fonte "Bilgisayarda birbiriyle uyumlu büyüklüğe ve biçime sahip, belirli bir özelliği olan harfler dizisi." anlamındaki bu terim için Kurumumuzca yazı karakteri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, font yerine yazı karakteri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit, yayla; ülke, bölge, il, ilçe, köy, semt, bulvar, cadde, sokak vb. coğrafyayla ilgili yer adlarına gelen ekler kesme işareti ile ayrılır: Asya'nın, Marmara Denizi'nden, Akdeniz'i, Meriç Nehri'ne, Van Gölü'ne, Ağrı Dağı'nın, Çanakkale Boğazı'nın, Zigana Geçidi'nden, Uzunyayla'ya, Türkiye'dir, İç Anadolu'da, Doğu Anadolu'ya, Ankara'ymış, Sungurlu'ya, Ziya Gökalp Bulvarı'ndan, Yıldız Mahallesi'ne, Taksim Meydanı'ndan, Reşat Nuri Sokağı'na.

Günün atasözü/deyimi :
zemheride yoğurt isteyen cebinde bir inek taşır
Gerçekleşmesi güç bir şey isteyen kimse isteğini gerçekleştirecek çareyi kendisi bulmak zorundadır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:47:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dürüst oyun isim, spor Kurallara ve karşılıklı hoşgörüye bağlı kalınarak oynanan oyun.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
gala İtalyanca "Bir temsilin ilk oynanışı veya bir filmin ilk gösterimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ön gösterim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, gala yerine ön gösterim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlenin sonuna nokta konur: Türk Dil Kurumu, 1932 yılında kurulmuştur.

Günün atasözü/deyimi :
dulda tutmak
Örtünmek, koruyacak biçimde sarınmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:48:21
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adet, -di isim, matematik 1. Sayı: "İşe giren kadınların adedi günden güne çoğalıyor."- N. Hikmet. 2. Tane.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
menü Fransızca menu "Yemek yenilecek yerlerde mevcut yemekleri gösteren liste." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yemek listesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, menü yerine yemek listesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içine alınmayan aktarma cümlelerinden sonra virgül konur: Datça'ya yarın gideceğim, dedi.

Günün atasözü/deyimi :
zora, beylerin borcu var
Zor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:48:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çatal yürekli sıfat Cesur, korkusuz, çatal yürek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
nod İngilizce "1. tıp Genellikle derinin içine gömülü, yuvarlak ve sert oluşum. 2. bilişim Bilgisayar ağında başka birimlerle iletişim kurma yeteneği olan yazıcı, sunucu, bilgisayar vb. birim." anlamlarında kullanılan bu terimin tıptaki anlamı için Kurumumuzca yumru; bilişimdeki anlamı için düğüm karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, nod yerine yumru ve/veya düğüm sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır: Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan, Orhan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir.

Günün atasözü/deyimi :
Ahfeş'in keçisi gibi başını sallamak
Söylenen sözü anlamadan kafa sallayarak onaylamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:49:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yas isim Ölüm veya bir felaketten doğan acı ve bu acıyı belirten davranışlar, matem: "En büyük bahtiyarlık yasını dindiremez / Baba, benim kalbime sensiz kimse giremez"- F. N. Çamlıbel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ofset İngilizce offset "Basım işlerinde kâğıt, plastik film vb. malzemelerin ön veya üst yüzeyine yapılan baskı." anlamındaki bu söz için Kurumuzca düz baskı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ofset yerine düz baskı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Üç nokta yerine iki veya daha çok nokta kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
züğürtlük, zadeliği bozar
Soylu kimse fakirleştiğinde soyluluğu unutulur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:49:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
melik isim, eskimiş Padişah, hükümdar, hakan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
oryantiring İngilizce orienteering "Her türlü arazide harita ve pusula yardımıyla katılımcıların denetim noktalarını bulmaya çalıştıkları bir doğa sporu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yönbul karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, oryantiring yerine yönbul sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için soru işareti kullanılır: Yunus Emre (1240 ?-1320), (Doğum yeri: ?).

Günün atasözü/deyimi :
ağaca dayanma kurur, adama (insana) dayanma ölür
İnsan yapacağı işte başkalarına değil yalnızca kendine güvenmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:50:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
naip, –bi isim, tarih (na:ip) Tahtta hükümdar olmadığı zaman veya hükümdarın çocukluğu sırasında devleti yöneten kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
simetri Fransızca symétrie Matematikte "Eksen olarak alınan bir doğrudan, benzer noktaları karşılıklı olarak aynı uzaklıkta bulunan iki benzer parçanın birbirine göre olan durumu." anlamında kullanılan bu söz için Kurumumuzca bakışım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, simetri yerine bakışım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için virgül veya kısa çizgi konulur: Şimdi, efendiler, müsaade buyurursanız, size bir sual sorayım. (Mustafa Kemal Atatürk) Küçük bir sürü -dört inekle birkaç koyun- köye giren geniş yolun ağzında durmuştu. (Ömer Seyfettin)

Günün atasözü/deyimi :
aç kalmak, borçlu olmaktan iyidir
Sözünün eri olana, borcunu ödeyememek aç kalmaktan daha ağır gelir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:51:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şeker hastalığı isim, tıp Kanda şeker düzeyinin normal değerlerin üzerine çıkması sonucu çok su içme, çok yemek yeme, çok idrar yapma ve idrarda şeker bulunması ile beliren hastalık, şeker, diyabet: "Ben de hastayım hanım, şeker hastalığım var."- S. F. Abasıyanık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
teenage İngilizce "Cinsel organların fizyolojik gelişmesiyle başlayan, büluğa ermişlikle yetişkinlik arasındaki dönem." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ergenlik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, teenage yerine ergenlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türk devletleri ve topluluklarındaki özel adlar Türkçede yerleşmiş söyleniş biçimlerine göre yazılır: Azerbaycan, Özbekistan; Taşkent, Semerkant, Bakü, Bişkek; Abdullah Tukay, Bahtiyar Vahapzade, Baykonur, Cengiz Aytmatov, İslam Kerimov, Muhtar Avazov, Osman Nasır.

Günün atasözü/deyimi :
katmer kaldırmak
Karışıklık çıkarmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:51:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
arife günü isim Dinî bayramlardan önceki gün.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
abstraksiyonizm Fransızca abstractionisme "Soyutlamalara, somut gerçeklerinkine eşit değer verme, amaç olarak soyutu alan tutum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca soyutçuluk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, abstraksiyonizm yerine soyutçuluk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunan Ahmet, Çelik, Halit, Şahap; Bosna-Hersek, Kerkük, Sinop, Tokat, Zonguldak gibi özel adlara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde kesme işaretine rağmen Ahmedi, Çeliği, Halidi, Şahabı; Bosna-Herseği, Kerküğü, Sinobu, Tokadı, Zonguldağı biçiminde son ses yumuşatılarak söylenir.

Günün atasözü/deyimi :
alıcı kuşun ömrü az olur
Başkalarına saldırmayı alışkanlık edinen kimsenin düşmanı çok olur, bu düşmanlar onun canına kıyarlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:52:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Kurban Bayramı özel, isim Ay takvimine göre Zilhicce ayının onunda başlayıp dört gün süren ve kurban kesilen dinî bayram.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
billboard İngilizce "Duyuruların üzerine yazıldığı veya yapıştırıldığı düz levha." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca duyurumluk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, billboard yerine duyurumluk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce konur: Yunus Emre'nin (1240?-1320), Yakup Kadri'nin (Karaosmanoğlu).

Günün atasözü/deyimi :
av avlanmış, tav tavlanmış
Olan olmuş, iş işten geçmiş, artık yapacak bir şey yok.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:52:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
alem isim Arapça 1. Bayrak. 2. Minare, kubbe, sancak direği vb. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lale biçiminde süs, ayça. 3. mecaz Simge.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
enstrümantal Fransızca instrumental "Sözleri olmaksızın çalınan (müzik)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sözsüz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, enstrümantal yerine sözsüz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki nokta matematikte bölme işareti olarak kullanılır: 56:8=7, 100:2=50 vb.

Günün atasözü/deyimi :
abıhayat içmiş
Yaşı çok ilerlemiş olmasına karşın genç görünen (kimse).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:54:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âlem isim, gök bilimi (a:lem) Arapça 1. Evren. 2. Dünya, cihan: "İnsan âlemde, hayal ettiği müddetçe yaşar."- Y. K. Beyatlı. 3. Aynı konu ile ilgili kimseler. 4. Bu kimselerin uğraşlarının bütünü: "Geçen kışın tiyatro, cambazhane âlemlerini uzun uzun tasvir ediyordu."- O. C. Kaygılı. 5. Belli bir gruptaki canlıların bütünü: "Hayvanlar âlemi." 6. Durum ve şartlar: "Evlilik âlemi." 7. zamir Herkes, başkaları: "Bu yaptığından dolayı âleme rezil oldun." 8. Ortam, çevre: "Fakat onun Türk ve Müslüman dostları hep alafranga ve zengin bir âlemde yaşarlardı."- H. E. Adıvar. 9. Kendine özgü birçok niteliği bulunan şey. 10. Farklı davranış içinde bulunan kimse. 11. mecaz Eğlence: "O gün evde iki gün önceki araba âlemlerini düşünüyordu."- O. C. Kaygılı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
manipülasyon Fransızca manipulation "İnsanları kendi bilgileri dışında veya istemedikleri hâlde etkileme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yönlendirme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, manipülasyon yerine yönlendirme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur: Ne çare ki çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveriyordu da bu yanı... (Tarık Buğra)

Günün atasözü/deyimi :
bir avuç altının olacağına bir avuç toprağın olsun
Altın harcanıp gider, toprak ise sürekli ürün veren, para getiren bir maldır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:54:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
harcıâlem sıfat (ha'rcıa:lem) Arapça 1. Herkesin alabileceği, herkesin kullanabileceği, herkesin işine yarayan, her keseye uygun: "Pamuklu kumaş harcıâlemdir." 2. Hiçbir özelliği olmayan, yeniliği olmayan, basmakalıp: "O mesleğe girenleri hırpalamak, gülünçleştirmek, karalamak gibi kolay ve harcıâlem eğilime kapılmak çok sakıncalı bir tutumdur."- H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
porfir Fransızca porphyre "Yer kabuğunun yapı gereci olan bir veya birkaç mineralden oluşan kütle." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kayaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, porfir yerine kayaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabileceği gibi cümlenin sonuna da konabilir: Arkadaş, biz bu yolda Türküler tuttururken / Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz! (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Günün atasözü/deyimi :
boza gibi
Koyu ve bulanık (sıvı).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:55:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şoke sıfat Fransızca choqué "Birdenbire şaşırtmak, hoşa gitmeyecek bir şey yapmak" anlamlarındaki şoke etmek ve "birdenbire şaşırmak, hoşa gitmeyecek bir şeyle karşılaşmak" anlamlarındaki şoke olmak deyimlerinde kullanılan bir söz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kemoterapi Fransızca chimiothérapie "Hastalıkların kimyasal maddelerle tedavi edilmesi yöntemi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kimyasal tedavi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kemoterapi yerine kimyasal tedavi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve ekleri birbirinden ayırmak için kısa çizgi kullanılır: al-ış, dur-ak, gör-gü-süz-lük.

Günün atasözü/deyimi :
fırsat sakal altından geçer
Fırsatı yakalayabilmek için uygun zamanı kollamak gerekir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:55:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
külyutmaz sıfat (kü'lyutmaz) Aldanmaz, kolay inanmaz (kimse): "Kendini herkesten daha zeki, daha külyutmaz zanneden böyleleri her zaman, her yerde vardır."- M. Mungan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lokavt İngilizce lock-out "İşverenin işçileri topluca işten uzaklaştırma veya işten çıkarma kararı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iş bıraktırımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, lokavt yerine iş bıraktırımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dil bilgisinde eklerin farklı biçimlerini göstermek için eğik çizgi kullanılır: -a /-e, -an /-en, -lık /-lik, -madan /-meden.

Günün atasözü/deyimi :
hâllenip küllenmek
Kendi imkânlarıyla iyi kötü geçinip gitmek, kendi yağıyla kavrulmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:56:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âlim isim (a:lim) Arapça Bilgin: "Hiçbir şeye inanmayan, ne inkılapçı ne muhafazakâr ne âlim ne şair olabilir."- O. S. Orhon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
roaming İngilizce "Müşterilerine yurt dışında da hizmet verebilmek için cep telefonu firmalarının başka ülkelerin iletişim firmalarıyla kurduğu iş birliği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dolaşım ortaklığı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, roaming yerine dolaşım ortaklığı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kullanılmaz: Elif Şafak'ın "Bit Palas"ını okudunuz mu?

Günün atasözü/deyimi :
iş anlatılıncaya kadar baş elden gider
Kızışmış bir kavgada veya herhangi bir olayda meram anlatmaya fırsat kalmadan olacak olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:56:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
blok isim (l ince okunur) Fransızca bloc 1. Kocaman ve ağır kitle.2. sıfat Birden çok bölümü bir araya getirilmiş olan, bir bütün oluşturan: "Blok ders."- . 3. Politik çıkarları sebebiyle birlik kuran devletler topluluğu: "Batı Bloku. Doğu Bloku." 4. İçine resim veya yazı kâğıtları konulan karton kap. 5. mimarlık Yapı adası: "Yıkıntıların ortasında blok hâlinde yükselen yeni apartmanlara uzun uzun baktı."- H. Taner. 6. spor Voleybolda, file üstünde karşı oyuncunun topa sert vururken önünde iki veya üç kişinin elleri ile oluşturdukları perde.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
stalaktit Fransızca stalactite "Mağaraların tavanında aşağıya doğru oluşan, genellikle koni biçiminde kalker birikintisi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sarkıt karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, stalaktit yerine sarkıt sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için yay ayraç kullanılır: İhtiyar – (Yavaş yavaş Kaymakama yaklaşır.) Ne oluyor beyefendi? Allah rızası için bana da anlatın...(Reşat Nuri Güntekin)

Günün atasözü/deyimi :
koyma akıl, akıl olmaz
Hep başkalarının verdiği akılla hareket eden kimse bir yere kadar başarılı olur, daha sonra ne yapacağını bilemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:57:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
galoş isim Fransızca galoche 1. Sağlık kurumları, müzeler vb. yerlerde özel bölümlere girerken ayakkabıya geçirilen ince ve şeffaf kılıf. 2. Tabanı tahtadan yapılmış deri ayakkabı: "İşlemeli yün çorapları ve galoşları hâlâ ayağında idi."- T. Buğra.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
veksilloji Fransızca. vexillologie "Bayrak, sancak, flama vb. simgelerin ölçüsü, biçimi, cinsi ve kullanımı ile ilgili kuralları koyan bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bayrak bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, veksilloji yerine bayrak bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Doğrudan alıntılarda, atlanan kelime veya bölümlerin yerine konulan üç nokta yay ayraç içine alınabilir.

Günün atasözü/deyimi :
koyun güden kurdu görür
Görevini yaparken gereken dikkati gösteren kişi, doğabilecek sorunları sezer.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:57:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şapka isim (şa'pka) Rusça 1. Keçe, hasır, kumaş, ip vb. ile yapılan başlık: "Türkler başlık olarak 1925'te şapkayı kabul ettiler." 2. Boru, baca, direk vb. şeylerin açık olan üst bölümünü havanın etkisinden korumak için takılan başlık: "Soba borusu şapkası. Lamba şapkası." 3. bitki bilimi Bazı bitkilerde, özellikle mantarlarda sapın üstünde bulunan, üreme organlarını taşıyan şapka biçimindeki organ. 4. dil bilgisi Düzeltme işareti.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rafineri Fransızca raffinerie "Şeker, petrol vb. maddelerin arıtıldığı yer." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca arıtımevi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, rafineri yerine arıtımevi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının; Bakanlar Kurulunun; Mavi Köşe Bakkaliyesinden.

Günün atasözü/deyimi :
iç güveyisinden hâllice
"Nasılsın" sorusuna "eh işte, fena değil" anlamında verilen karşılık.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:58:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gaga burun sıfat Burnu uzun ve aşağıya doğru kıvrık olan (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
indikatör Fransızca indicateur "Bir aracın işlemesiyle ilgili bazı ölçümlerin sonucunu kendiliğinden gösteren araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gösterge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, indikatör yerine gösterge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İlk heceden sonraki heceler sessizle başlar. Bitişik yazılan kelimelerde de bu kurala uyulur: ba-şöğ-ret-men, il-ko-kul, Ka-ra-os-ma-noğ-lu.

Günün atasözü/deyimi :
emmim dayım kesem, elimi soksam yesem
Bir kimsenin rahatça harcayabileceği para, başkalarının verdiği değil kendisinin kazandığı paradır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:58:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ecel beşiği isim Çok tehlikeli taşıt veya geçit.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
absorbe Fransızca absorbé fizik "Katı veya sıvı bir madde soğurma yoluyla bir gazı içine alma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca soğurma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, absorbe yerine soğurma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmalarında genellikle her kelimenin ilk harfi büyük yazılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TK (Türk Kültürü), TDED (Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi); B (batı), D (doğu), G (güney), K (kuzey); GB (güneybatı), GD (güneydoğu), KB (kuzeybatı), KD (kuzeydoğu).

Günün atasözü/deyimi :
istim üstünde olmak
1) Buharla işleyen araçlar kalkmaya hazır duruma gelmek. 2) Hemen gidecek durumda bulunmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:59:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
silo isim (si'lo, l ince okunur) Fransızca silo Tahıl vb. ürünlerin korunduğu, saklandığı veya depolandığı, genellikle silindir biçiminde olan ambar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
abstre Fransızca abstrait felsefe "Varlığı duyularla algılanamayan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca soyut karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, abstre yerine soyut sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz: AGİK'in (AGİĞ'in değil), CMUK'un (CMUĞ'un değil), RTÜK'e (RTÜĞ'e değil), TÜBİTAK'ın (TÜBİTAĞ'ın değil).

Günün atasözü/deyimi:
dün öleni dün gömerler
Bir üzüntü en kısa zamanda unutulmaya çalışılmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 13:59:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âşık -kı, -ğı isim (a:şık) Arapça 1. Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse: "Güzeller deniz kenarına geldikleri zaman âşıklar da kale burçlarına ve bedenlerine dolarlar."- A. H. Çelebi. 2. Birbirini seven bir çiftten kadına oranla genellikle erkeğe verilen ad. 3. Halk ozanı:"Dinleyin âşıklar benim sözümü / Felek yaktı kül eyledi özümü"- Halk Türküsü. 4. teklifsiz konuşmada Dalgın, kalender kimse: "Âşık yine geç kaldın." 5. ünlem, teklifsiz konuşmada "Ahbap, arkadaş" anlamında kullanılan bir seslenme sözü: "Âşık! Anlat bakalım, neler yaptın?"- .

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
casting İngilizce "Televizyon ve sinema dizi ve filmlerinde oynayan oyuncuların tümü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca oyuncu kadrosu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, casting yerine oyuncu kadrosu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelimeler hecelenirken satır sonunda ve satır başında tek harf bırakılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
gayret dayıya düştü
"İş, onu başarabilecek olana kaldı" anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 09 Nisan 2011, 14:00:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/11/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
küheylan isim (küheyla:nı, l ince okunur) Arapça Soylu Arap atı: "Dağın ardında bir nazlı sultanım / Tavlamda doru bir küheylanım"- A. M. Dranas.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
deplasman Fransızca déplacement spor "1. Spor takımlarının kendi sahaları dışında oynaması durumu. 2. Sporcuların daha önce oynamadıkları veya rakip takımla karşılaşma yapmak üzere geldikleri rakip takımın sahası." anlamlarına gelen bu söz için dış saha karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, deplasman yerine dış saha sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"Birlik" kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte "k" yumuşar: ÇUKOBİRLİK'e (söylenişi ÇUKOBİRLİĞE), FİSKOBİRLİK'in (söylenişi FİSKOBİRLİĞİN).

Günün atasözü/deyimi :
sabahın kızıllığı akşamı kış eder, akşamın kızıllığı sabahı güz eder
Sabahleyin gökyüzünde görülen kızıllık, o akşam havanın kış gibi olacağını, akşam görülen kızıllık ise ertesi sabah havanın güze döneceğini belirtir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:13:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sıfır beden sıfat Normalden çok fazla zayıf olan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fonem Fransızca phonème dil bilimi "Dildeki başka seslerle kurduğu ilişki yönünden belirlenen ayırıcı özelliği bulunan ses ögesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ses birimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fonem yerine ses birimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Da / de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır: Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil).

Günün atasözü/deyimi :
sular kararmak
Akşam olmaya başlamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:14:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
burjuva sıfat, eskimiş Fransızca bourgeois 1. Şehirde yaşayıp özel imtiyazlardan yararlanan: "Burjuva bir aileden doğmuş, bir fabrikatörle evlenmiş."- H. C. Yalçın. 2. Orta sınıftan olan, kent soylu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
higrometre Fransızca hygromètre "Havanın nem derecesini ölçmeye yarayan alet." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nemölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, higrometre yerine nemölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir: 2'şer değil ikişer, 9'ar değil dokuzar, 100’er değil yüzer.

Günün atasözü/deyimi :
tatlı söz dinletir, tatsız söz esnetir
Güzel bir konuşmayı dinlemeyi herkes sever, sıkıcı bir konuşma dinlemek zorunda kalanlar, sıkıldıklarını belli etmekten kendilerini alamazlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:15:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kaligrafi isim Fransızca calligraphie Güzel yazı sanatı: "Hele yazısı, eskiden meşk dedikleri bir kaligrafi örneğidir."- Y. Z. Ortaç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
haute-couture Fransızca "Genellikle bir tane dikilen ve özel kesimlere sahip giysi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca özel dikiş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, haute-couture yerine özel dikiş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir.

Günün atasözü/deyimi :
sabanın tutağına yapışan el aç kalmaz
Çiftçilik yapan veya çalışan aç kalmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:15:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
saplantı isim, ruh bilimi Kişinin, etkisinden kendini kurtaramadığı yersiz saçma düşünce, sabit fikir, fikrisabit, idefiks: "Yıllardan beri böyleyim işte. Bir saplantıya mı uğradım?"- N. Uygur.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
homojen Fransızca homogène "Birbirlerine benzer karakterlere veya yapıya sahip parça veya birimlerden oluşan (bütün veya topluluk)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bağdaşık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, homojen yerine bağdaşık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan tam cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem vb.) konur: Atatürk, "Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!" diyor.

Günün atasözü/deyimi :
surata bak süngüye davran
Çok asık suratlı kimseler için kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:16:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kalibre isim (kali'bre) Fransızca calibre 1. Mermilerde, ateşli silahlarda çap. 2. mecaz Kişinin çapı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konjonktür Fransızca conjoncture "Bir ülkenin ekonomik hayatının yükselme ve alçalma yönünde gösterdiği inişli çıkışlı, dalgalı hareketlerinin bütünü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca geçerli durum karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konjonktür yerine geçerli durum sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dizeler genellikle büyük harfle başlar: Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi. (Muhibbi)

Günün atasözü/deyimi :
söz dediğin yaş deridir, nereye çekersen oraya gider
Bir sözü dinleyenler kimi zaman söyleyenin aklından geçirmediği bir anlamı da çıkarabilirler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:16:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hâkim sıfat (ha:kim) Arapça 1. Egemenliğini yürüten, buyruğunu yürüten, sözünü geçiren, egemen: "Arkasında yavaş fakat çok hâkim bir ses işitmişti."- A. Gündüz. 2. Başta gelen, başta olan, baskın çıkan. 3. Duygu, davranış vb.ni iradesiyle denetleyebilen (kimse): "Bir kere sinirlerine bu kadar hâkim oyuncu görmedim."- H. Taner. 4. Yüksekten bir yeri bütün olarak gören: "Denize hâkim bir köşk." 5. isim, hukuk Yargıç: "Bir hâkimin çok ciddi, bir satıcının çok mültefit, bir askerin çok otoriter olması meslekleri icabıdır."- M. Kaplan. 6. Baskın.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
figüratif Fransızca "İçinde insan, hayvan ve doğa ögeleri bulunan (resim veya heykel)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca betili karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, figüratif yerine betili sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar: Müslümanlık, Müslüman; Hristiyanlık, Hristiyan; Musevilik, Musevi; Budizm, Budist; Hanefilik, Hanefi; Katoliklik, Katolik.

Günün atasözü/deyimi :
el kazanıyla aş kaynatmak
Başkasının hazırladığı imkânları kendi hesabına kullanarak iş çevirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:17:28
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bilgisayar korsanı isim, bilişim Bilgisayar ve haberleşme teknolojileri konusundaki bilgisini gizli verilere ulaşmak, ağlar üzerinde yasal olmayan zarar verici işler yapmak için kullanan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
enflasyon Fransızca inflation ekonomi "Dolanımdaki para miktarıyla, malların ve satın alınabilir hizmetlerin toplamı arasındaki açığın büyümesinden ortaya çıkan ve fiyatların toplam yükselişi, paranın değerinin düşmesi biçiminde kendini gösteren ekonomik parasal süreç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca para şişkinliği karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, enflasyon yerine para şişkinliği sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, müzik) her kelimesi büyük harfle başlar: Nutuk, Safahat, Kendi Gök Kubbemiz, Anadolu Notları, Sinekli Bakkal; Türk Dili, Türk Kültürü, Varlık; Resmî Gazete, Hürriyet, Milliyet, Türkiye, Yeni Yüzyıl, Yeni Asır; Kaplumbağa Terbiyecisi; Kibele Çeşmesi; Saraydan Kız Kaçırma, Onuncu Yıl Marşı.

Günün atasözü/deyimi :
zahirenin (çiftçinin) ambarı sabanın ucundadır
Toprak, iyi sürüldüğünde bol ürün vereceği için iyi sonuç almak isteyen işine dört elle sarılmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:18:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
varsıl erki isim, toplum bilimi Zenginler iktidarı, zenginlerin yönetimi, bey erki, zengin erki, plütokrasi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
edisyon Fransızca édition "1. Resim klişesi, dökme harf, taş kalıp kullanarak makine yardımı ile kâğıt, bez vb.ne yazı, resim, çıkarma işi. 2. Bir eserin tekrarlanarak yapılan baskı işlemlerinden her biri." anlamlarında kullanılmaktadır. Kurumumuzca sözün ilk anlamı için bası; ikinci anlamı için baskı karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, edisyon yerine bası ve/veya baskı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihî dönem bildirmeyip tür veya tarz bildiren terimler küçük harfle başlar: divan şiiri, divan edebiyatı, halk şiiri, halk edebiyatı, eski Türk edebiyatı, Türk dili, Türk sanat müziği, Türk halk müziği, tekke edebiyatı.

Günün atasözü/deyimi :
fıstıki makamla
Ağır ağır, yavaş yavaş.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:18:49
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
içrek sıfat, felsefe Belirli bir insan topluluğunun dışında kimseye bildirilmeyen, yalnızca sınırlı, dar bir çevreye aktarılan (her türlü bilgi, öğreti), bâtıni, ezoterik, dışrak karşıtı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
doktrin Fransızca doctrine "1. Bilimde, felsefede bir görüşü bir sistem içinde belli bir anlayışa, düşünceye dayalı olarak oluşturan ilke ve dogmalar bütünü. 2. Toplumda herhangi bir alanda çığır açan bir düşünce adamının ortaya koyduğu görüşler, ilkeler bütünü." anlamlarına gelen bu söz için Kurumumuzca öğreti karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, doktrin yerine öğreti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Para birimleri büyük harfle başlamaz: avro, dinar, dolar, lira, yeni kuruş, liret.

Günün atasözü/deyimi :
yoldan kal, yoldaştan kalma
Yolculukta arkadaş çok önemli olduğundan, iyi bir arkadaşla yolculuk yapmak için gerektiğinde yolculuğun tarihi ertelenmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:19:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tatbilir sıfat (ta'tbilir) 1. Yiyecek ve içecek konusunda uzmanlık ölçüsünde bilgisi bulunan, tadına bakan ve lezzetini değerlendiren (kimse), gurme. 2. Malzemesinden pişiriliş veya yapılış yöntemine kadar özenle hazırlanmış yiyecek veya içecekten anlayan (kimse), gurme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
astronomi Fransızca astronomie "Gök cisimlerinin konumlarını, hareketlerini, birbirine olan uzaklıklarının ölçülmesini, bunların fizik ve kimya bakımından yapılarını inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gök bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, astronomi yerine gök bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Müzikte kullanılan makam ve tür adları büyük harfle başlamaz: acemaşiran, acembuselik, bayati, hicazkâr, Türkü, varsağı, bayatı.

Günün atasözü/deyimi :
gönlünde kalmak
Çok istediği hâlde ulaşamamak, elde edememek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:19:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
palas pandıras zarf Gereği gibi derlenip toparlanmaya veya hazırlanmaya vakit bulamadan: "Palas pandıras evden fırlayıp bir de üstüne o kadar taksi parası bayıldığına bin pişmandı."- E. Şafak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
apriori Fransızca à priori felsefe "Hiçbir denemeye dayanmayan ve akıl yordamıyla bulunup ortaya konan." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca önsel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, apriori yerine önsel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir sıfatla oluşturulan usul adlarında sıfat ayrı yazılır: ağır aksak, yürük aksak, yürük semai.

Günün atasözü/deyimi :
yurdun otlusundan kutlusu yeğdir
İnsanın üzerinde yaşadığı yer, rahat ve huzurlu olmadıktan sonra oranın verimli olması çok da önemli değildir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:20:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
direy isim, hayvan bilimi 1. Belli bir bölgede yaşayan hayvanların tümü, fauna. 2. Bu hayvanların tanımını yapan eser.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ampirik Fransızca empirique "1. Bir kurama değil yalnızca gözleme dayalı. 2. Deneye başvurularak yapılan, deneyle olan, deneyle ilgili." anlamlarında kullanılmaktadır. Kurumumuzca sözün ilk anlamı için görgül; ikinci anlamı için deneysel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ampirik yerine görgül ve/veya deneysel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yol ve ulaşımla ilgili birleşik kelimeler ayrı yazılır: Arnavut kaldırımı; çevre yolu, deniz yolu, hava yolu, kara yolu, keçi yolu; köprü yol.

Günün atasözü/deyimi :
katmer kaldırmak
Karışıklık çıkarmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:20:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şûra isim (şu:ra:) Arapça Bir alanla ilgili olarak oluşturulan danışma kurulu: "Millî eğitim şûrası. Sağlık şûrası."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rölyef Fransızca relief "Kil, alçı, taş vb. işlenebilir gereçleri girintili çıkıntılı yüzeyler durumunda biçimlendirerek yapılan eser." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kabartma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, rölyef yerine kabartma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için kesme işareti konur: Başvurular 17 Aralık'a kadar sürecektir.

Günün atasözü/deyimi :
azıksız yola çıkanın gözü el torbasında kalır
İleride gereksinim duyacağı şeyleri zamanında hazırlamayan kişi, hazırlık yapan diğer insanlardan yardım bekler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:21:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tutum isim 1. Tutulan yol, tavır: "Dil bir bakış, görmede bir tutum, belli bir algılama biçimidir."- N. Uygur. 2. Para veya herhangi bir şeyi dikkatli kullanma, idare, idareli tüketme, iktisat, tasarruf, ekonomi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
avans Fransızca avance "Yapılacak bir hizmet veya satın alınacak bir mal için anlaşmaya göre önceden ödenen miktar." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca öndelik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, avans yerine öndelik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kesme işareti satır sonuna geldiğinde yalnız kesme işareti kullanılır, ayrıca çizgi kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır
Miras yoluyla mal edinen kimse, onu elde etmek için ne denli çabalar gösterilip sıkıntı çekildiğini bilemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:22:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
evvelemirde zarf, eskimiş (evve'lemirde) Öncelikle, ilk önce, her şeyden önce: "Şunu evvelemirde doktoruna götürün, muayene etsin."- A. Gündüz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fütüroloji Fransızca futurologie "Küresel bir perspektif içinde geleceği öngörmeye çalışan bilim." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca gelecek bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fütüroloji yerine gelecek bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır: BDT'ye, TDK’den, THY'de, TRT'den.

Günün atasözü/deyimi :
barış görüş olmak
Her türlü dargınlığı unutarak barışmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:22:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çultutmaz sıfat (çu'ltutmaz) Giysi ve mal değeri bilmeyen, derbeder, serseri, avare (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
paralizi Fransızca paralysie Tıp "Vücudun bir bölümünde hareketin ve hissetmenin kalkması." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca inme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, paralizi yerine inme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır: ASELSAN'da, BOTAŞ'ın, NATO'dan, UNESCO'ya.

Günün atasözü/deyimi :
eşek (eşkin) eve gelmiş, yorga yolda kalmış
Düzenli ve sürekli çalışan güçsüz kimse, düzensiz ve süreksiz çalışan güçlü kimseden daha başarılı olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:23:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
arasta isim, eskimiş Farsça Çarşılarda veya alışveriş bölgelerinde aynı işi yapan esnafın bir arada bulunduğu bölüm: "Belediye çavuşu yanında jandarma onbaşısı, çarşıyı ve arastaları dolaşmış, esnafa kepenk kapattırmıştır."- T. Buğra.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
psişik Fransızca psychique ruh b. "1. Ruhla ilgili olan. 2. Ruh bilimi ile ilgili." anlamlarına gelen bu söz için Kurumumuzca ruhsal karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, psişik yerine ruhsal sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Numara sözünün kısaltması kelime gibi okunduğundan ek okunuşa göre getirilir: No.lu, No.suz.

Günün atasözü/deyimi :
büyük sözüme tövbe!
Bir konuda çok kesin konuşulduğunda tersi bir durumun başa gelmemesi dileğini belirten bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:23:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/12/2010


Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bilinemezci sıfat, felsefe 1. Bilginin bağıntılı olduğuna inanan (kimse). 2. Tanrı'nın ve evrenin nereden türediğinin bilinmediğini ve bilinemeyeceğini ileri süren öğretiyi benimseyen (kimse), laedri, agnostik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
peeling İngilizce "Üst derinin özel işlemlerle soyulması." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca soyum karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, peeling yerine soyum sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tek heceli kelimelerin sonunda bulunan p, ç, t, k ünsüzleri iki ünlü arasında çoğunlukla korunur: ak / akı, at / atı, ek / eki, et / eti, göç / göçü, ip / ipi, kaç / kaçıncı, kök / kökü, ok / oku, ot / otu, saç / saçı, sap / sapı, suç / suçu, süt / sütü, bük / bükü

Günün atasözü/deyimi :
köpeksiz köy bulmuş da çomaksız (değneksiz) geziyor
Kendisine engel olacak, karşı çıkacak bir kimse olmadığı için istediği gibi davranıyor.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:24:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
biyoritim isim (biyo'ritim) Fransızca biorythme Doğuştan başlayarak belirli zaman aralıklarıyla yinelenen ve insan davranışlarını doğrudan etkileyen fiziksel ve duygusal gelgitlerin tümü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fork-lift İngilizce "Önünde uzanan iki kolla özel hazırlanmış paletli yükleri kaldırıp taşıyan veya istif eden motorlu araç." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca çatal kaldıraç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fork-lift yerine çatal kaldıraç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tek heceli olduğu hâlde ek aldığında sonundaki p, ç, t, k ünsüzleri yumuşayan kelimeler de vardır: but / budu, dip / dibi, gök / göğü, kap / kabı, kurt / kurdu, uç / ucu, yurt / yurdu.

Günün atasözü/deyimi :
çorbaya sinek düşmek
İşin tadı kaçmak, yeteri kadar iyi ve güzel olmadığı anlaşılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:24:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
metronom isim, müzik Fransızca métronome Bir müzik parçasının hangi hızla çalınması gerektiğini gösteren alet: "İki cam silici demir şimdi bir metronom temposuyla sağa sola gitmeye başladılar."- H. Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
spesiyalist Fransızca spécialiste "Belli bir bilim dalında lisansüstü öğrenim derecesine sahip kimse." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca uzman karşılığı bulunmaktadır.

Bundan sonra demek ki, spesiyalist yerine uzman sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçe kelimelerin sonunda b, c, d, g ünsüzleri bulunmaz. Ancak anlam farkını belirtmek üzere ad, od, sac gibi birkaç kelimenin yazılışında bu kurala uyulmaz: ad (isim), at (binek hayvanı); od (ateş), ot (bitki); sac (yassı demir), saç (kıl).

Günün atasözü/deyimi :
eteğiyle mum söndürmek
Uygun olmayan biçimde iş yapmak, sakar olmak, üstünkörü davranmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:25:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Oğlak Dönencesi özel, isim, coğrafya, gök bilimi 21 Aralık'ta öğleüzeri güneş ışınlarının dik geldiği, güney yarı kürede Ekvator'a göre açısal uzaklığı 23° 27' olan enlemdeki yerler, Kış Dönencesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
modüler Fransızca modulaire "Mobilyacılıkta, parçalara ayrılarak yeniden başka biçimlerde oluşturulabilen." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca parçalı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, modüler yerine parçalı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra nokta konur.

Günün atasözü/deyimi :
herkesin geçtiği köprüden sen de geç
Herkesin tuttuğu yoldan sen de git.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:25:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âlâ sıfat (a:lâ:) Arapça İyi, pekiyi: "Beni Konya Lezzet Lokantası'na götürdü, âlâ bir öğle yemeği çekti."- H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sentaks Fransızca syntaxe "Bir cümleyi oluşturan kelime türlerinin arasındaki ilişkileri inceleyen ve sınıflamalar yapan dil bilgisi kolu." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca söz dizimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sentaks yerine söz dizimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna iki nokta veya virgül konur:
Bahçe kapısını açtı. Sermet Bey’e,
– Bu anahtar köşkü de açar, dedi. (Ömer Seyfettin)
Ziraatçı sayar:
– Yulaf, pancar, zerzevat, tütün... (Falih Rıfkı Atay)

Günün atasözü/deyimi :
hem kaçar hem davul çalar
İşi yapmaktan çekindiği hâlde yine de yapar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:26:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
pekâlâ sıfat (pekâ:lâ:) Türkçe + Arapça 1. Benzerlerinden aşağı olmayan: "Pekâlâ bir ev, niçin beğenmediniz?" 2. edat "Dediğin gibi olsun, öyle kabul edelim" anlamlarında bir söz, peki: "Pekâlâ madem biliyordun, ne diye söylemedin?" 3. zarf Kesinlikle: "Pekâlâ gideceğim, siz ne karışıyorsunuz?" 4. zarf Elbette: "Gece yarısını geçmiş olmasına rağmen, hiç olmazsa, arkadaşım pekâlâ beni bekleyebilirdi."- K. Bilbaşar. 5. zarf Çok iyi: "Hâlbuki yalının rehinde olduğunu pekâlâ işitmiştim."- Y. K. Karaosmanoğlu.


Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
folklor Fransızca folklore "Bir ülkede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten, kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim vb. sorunlarını çözmeye, sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalı." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca halk bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, folklor yerine halk bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yalnızca anlam değişikliği olduğunda edatlardan önce veya sonra virgül konulur: Oku baban gibi, eşek olma.

Günün atasözü/deyimi :
gır kaynatmak
Birkaç kişi işleriyle ilgilenmeyip sohbet etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:26:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mıklep, -bi isim Arapça Ciltli kitapların sol cilt kapağında bulunan ve okunmakta olan yeri belli eden, ucu üçgenimsi, katlanabilir parça.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
enfraruj Fransızca infrarouge fiz. "Işık tayfında kırmızı alanın ötesindeki alanda yayılmış ısı ışınlarından oluşan, gözle görülmeyen ışınım." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kızılötesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, enfraruj yerine kızılötesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ses biliminde uzun ünlüyü göstermek için iki nokta kullanılır: a:ile, ka:til, usu:le, i:cat.

Günün atasözü/deyimi :
muhit edinmek
İlişkili olduğu, tanışık olduğu kimselerin sayısını çoğaltmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:27:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ölme hakkı isim İyileşme olasılığı olmayan hastaların veya yaşamını kendi başına sürdüremeyecek ölçüde sakat olan kimselerin yaşamını sona erdirme hakkı, ötanazi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ultraviyole Fransızca ultraviolet "Gözle görülmeyen, dalga boyları yaklaşık 4.000 angströmle 200 angström arasında olan, mor ışının ötesinde yer alan, yapay olarak da elde edilip tıpta kullanılan bir ışınım." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca morötesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ultraviyole yerine morötesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten ötürü açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine üç nokta konur: Kılavuzu karga olanın burnu b...tan çıkmaz

Günün atasözü/deyimi :
şahin küçüktür ama koca turnayı havadan indirir
Küçük olmak güçsüz olmak demek değildir, kendilerinden büyük olandan daha güçlü olan küçükler de vardır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:27:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yalman sıfat, halk ağzında 1. Eğik. 2. Sarp, dik. 3. isim Kesici ve batıcı araçların kesen veya batan bölümü: "İstanbul'dan çıkar padişahın fermanı / Gökte döner mızrağının yalmanı"- Halk Türküsü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hematoloji Fransızca hématologie "Kan ve kan hücrelerini oluşturan yapılarla bu yapıların hastalıklarını ve tedavilerini konu alan bilim dalı." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca kan bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hematoloji yerine kan bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alıntılarda; başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine üç nokta konur:
... derken şehrin öte başından boğuk boğuk sesler gelmeye başladı... (Tarık Buğra)

Günün atasözü/deyimi :
şap ile şeker bir değil
Görünüşte birbirine benzeyen şeyler nitelikte birbirinden çok farklı olabilirler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:28:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mülk isim Arapça 1. Ev, dükkân, arazi vb. taşınmaz mal. 2. Vakıf olmayıp doğrudan doğruya birinin malı olan yer veya yapı. 3. eskimiş Devletin egemenliği altında bulunan toprakların bütünü, ülke: "Adalet mülkün temelidir."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sensör İngilizce sensor "Önceden belirlenmiş ışığı veya nesneyi algılayıp gerekli hareketi başlatan aygıt." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca duyarga karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sensör yerine duyarga sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için üç nokta konur:
Gölgeler yaklaştılar. Bir adım kalınca onu kıyafetinden tanıdılar:
— Koca Ali... Koca Ali, be!.. (Ömer Seyfettin)

Günün atasözü/deyimi :
minareyi yaptırmayan yerden bitmiş sanır (bitti beller)
Önemli iş yapmamış olanlar, yapılan önemli işlerin kendiliğinden oluverdiğini sanırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:28:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dalgacı Mahmut, -t'u isim, argo (dalgacı mahmudu) Yapılması gerekli bir işi benimsemeyen kimse, kaytarıcı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
endokrin Fransızca endocrine Anatomide "Vücuttaki salgı bezlerinin doğrudan doğruya kana karışmak üzere çıkardıkları salgı." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca iç salgı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, endokrin yerine iç salgı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kısa çizgi kullanılır: al-, dur-, gör-, ver-; başar-, kana-, okut-, taşla-, yazdır-.

Günün atasözü/deyimi :
mum yapıştırmak
1) Bir şeyi kırmızı mumla mühürlemek; 2) mecazen Önemli bir şeyi unutmayıp akılda tutmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:29:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mâni (I) isim (ma:ni:) Arapça Bir şeyin yapılmasını önleyen şey, engel: "Kaç zamandır beynimi, kanımı ateşlendiren bu idealimin lezzetini tatmak için her mâniyi çiğneyeceğim."- H. R. Gürpınar.
mâni (II) isim, edebiyat (ma:ni) Arapça Genellikle birinci, ikinci ve dördüncü dizeleri uyaklı olan, daha çok hecenin yedili ölçüsüyle söylenen halk şiiri:"Her köyde mâni, Türkü söyleyen biri var."- M. C. Anday.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
endeks Fransızca index "Bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan alfabetik liste." anlamına gelmektedir. Sözün bu anlamı için Kurumumuzca dizin karşılığı önerilmiştir.
Aynı söz ekonomi alanında ise "Bir gelişimi gösteren nicelikler veya değerler arasındaki ilişki." anlamında kullanılmaktadır. Sözün bu anlamı için de gösterge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, endeks yerine dizin ve/veya gösterge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için uzun çizgi kullanılır:
Frankfurt'a gelene herkesin sorduğu şunlardır:
— Eski şehri gezdin mi?
— Rothschild'in evine gittin mi?
— Goethe'nin evini gezdin mi? (Ahmet Haşim)

Günün atasözü/deyimi :
ketenpereye gelmek
Dolandırılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:29:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kethüda isim, tarih (kethüda:) Farsça Zengin kimselerin ve devlet büyüklerinin buyruğunda çalışan, onların birtakım işlerini gören kimse, kâhya.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
metodoloji Fransızca méthodologie "Özellikle felsefe ve bilim alanında yöntem araştırmak ve yeni yöntemler yaratmak için ilkeler geliştiren bilim." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yöntem bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, metodoloji yerine yöntem bilimisözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Konuşmalar tırnak içinde verildiğinde uzun çizgi kullanılmaz:
Arabamız tutarken Erciyes'in yolunu:
"Hancı dedim, bildin mi Maraşlı Şeyhoğlu'nu?"
(Faruk Nafiz Çamlıbel)

Günün atasözü/deyimi :
misk yerini belli eder
Değerli kişi nerede olursa olsun varlığını gösterir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:30:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/12/2010

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
son sıfat 1. Şimdiki zamana en yakın zamandan beri olan veya bu zamanda yapılmış, olmuş olan, ilk karşıtı: "Gündüzün son ışıklarıyla beraber sanki odadan eşya da çekiliyordu."- P. Safa. 2. En arkada bulunan: "Son vagon."- .3. Artık ondan ötesi veya başkası olmayan: "Son atlıkarıncayı Kadırga meydanında birkaç yıl evvel görmüştüm."- H. A. Yücel. 4. isim Uç, sınır. 5. Olanca: "Son kuvvetiyle: Ya Ali! diye bağırdı."- M. Ş. Esendal. 6. isim Bir şeyin en arkadan gelen bölümü, bitimi, nihayet, akıbet: "Kışın sonu. Bu yolun sonu." 7. isim, mecaz Ölüm. 8. isim, anatomi Döl eşi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sürpriz Fransızca surprise "Beklenmeyen ve insanı şaşırtarak sevindiren veya üzen olay, beklenmedik durum." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca şaşırtı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sürpriz yerine şaşırtı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Fizik, matematik vb. alanlarda birimler arası orantıları gösterirken eğik çizgi kullanılır: g/sn (gram/saniye)

Günün atasözü/deyimi :
keseden yemek
Herhangi bir üretim yapmadan, kâr elde etmeden, hazırda bulunanı veya el altında olanı harcamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:30:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yılbaşı isim (yı'lbaşı) Ocak ayının birinci günü.

Günün atasözü/deyimi :
av köpeği avdan kalmaz
Hazıra konmayı alışkanlık yapmış kimse her zaman bu yolu izler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:31:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çakır ayaz isim, halk ağzında Açık ancak çok soğuk hava.

Günün atasözü/deyimi :
gelin altın taht getirmiş, çıkmış kendisi oturmuş
Toplum içine giren bir kimsenin kendi kullanacağı eşyasının değerli olup olmaması başkalarını ilgilendirmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:31:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
verem isim, tıp Arapça 1. Herhangi bir organa ve en çok akciğerlere yerleşen Koch basilinin yol açtığı ateşli ve bulaşıcı bir hastalık, tüberküloz: "Annemin genç yaşta veremden ölen rahmetli amcasını görmedim."- Y. Z. Ortaç. 2. sıfat Bu hastalığa tutulmuş, veremli: "Verem bir kadının duyguları."

Günün atasözü/deyimi :
... sevdasına düşmek
Bir şeyi çok fazla istemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:31:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
verem isim, tıp Arapça 1. Herhangi bir organa ve en çok akciğerlere yerleşen Koch basilinin yol açtığı ateşli ve bulaşıcı bir hastalık, tüberküloz: "Annemin genç yaşta veremden ölen rahmetli amcasını görmedim."- Y. Z. Ortaç. 2. sıfat Bu hastalığa tutulmuş, veremli: "Verem bir kadının duyguları."

Günün atasözü/deyimi :
... sevdasına düşmek
Bir şeyi çok fazla istemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:31:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ferforje isim Fransızca fer forgé Kapılara, pencerelere veya evlerin iç bölümlerine süsleme amacıyla yapılıp takılan dövme demir.

Günün atasözü/deyimi :
kurt ağzı bağlamak
Açıkta kalan hayvanların kurt tarafından boğulmasını önlemek amacıyla çeşitli uygulamalar yapmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:32:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nar isim, bitki bilimi Farsça 1. Nargillerden, yaprakları karşılıklı, çiçekleri büyük, koyu kırmızı renkte, küçük bir ağaç (Punica granatum). 2. Bu ağacın kırmızımtırak sarı sert bir kabukla örtülü, içinde çok sayıda kırmızımtırak, sulu taneler bulunduran yuvarlak yemişi.

Günün atasözü/deyimi :
ikindiden sonra dükkân açmak
Bir işe başlamakta çok geç kalmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:32:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
voyvoda isim, tarih (vo'yvoda) Sırpça Osmanlıların Eflak ve Boğdan beylerine verdikleri unvan.

Günün atasözü/deyimi :
eğreti ata binen tez iner
Ödünç alınan araçlarla girişilen işlerde çoğu kez başarısız olunur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:32:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nükleer enerji isim, fizik Atom çekirdeğinin parçalanmasından doğan enerji.

Günün atasözü/deyimi :
sorma kişinin aslını, sohbetinden bellidir
Bir kişinin nasıl bir insan olduğu onun konuşmalarından belli olur, bunun için onun soyunu sopunu öğrenmeye gerek yoktur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:32:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
diskur isim Fransızca discours Söylev, nutuk.

Günün atasözü/deyimi :
herkesin arşınına göre bez vermezler
Genel kurallar herkesin istek ve gereksinimine göre bozulamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:33:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gazeteci isim 1. Gazete yayımlayan kimse: "Ben gazeteciyim. Bir ticarethanenin sahibiyim."- N. F. Kısakürek. 2. Gazeteye yazı yazmayı, haber toplayıp vermeyi veya gazetenin yazı işlerinde çalışmayı iş edinen kimse. 3. Gazete satan kimse.

Günün atasözü/deyimi :
eski ağza yeni taam
Turfanda bir şey yenilirken söylenen bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:33:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
köşker isim Farsça kevşger Yemenici, ayakkabı tamircisi: "Zaten azıcık güzel olsaydım, topal bir köşkere varmazdım."- A. Kutlu.

Günün atasözü/deyimi :
yüreğine kar yağmak
Kıskançlık duyarak üzülmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:33:33
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ece isim 1. Kraliçe. 2. Güzel kadın: "Dün Sirkeci istasyonunu görmeliydiniz, ecemiz geldi."- F. R. Atay.

Günün atasözü/deyimi :
kişi refikinden azar
Kötü arkadaş insanı kötü yola sürükler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:33:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
melanet isim, eskimiş (mela:net, l ince okunur) Arapça Büyük kötülük, lanetlenecek iş veya davranış.

Günün atasözü/deyimi :
koç yiğit bunalıp ölmez
İnsanın sıkıntılı zamanı sürekli olmaz, bu sıkıntılarının arkasından iyi günleri de gelir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:34:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
melamet isim, eskimiş (mela:met, l ince okunur) Arapça 1. Kınama. 2. Azarlama, çıkışma.

Günün atasözü/deyimi :
zilsiz oynamak
Çok sevindiğini belli etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:34:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
serdengeçti isim, eskimiş (serde'ngeçti) Fedai.
fedai isim (feda:i:) Arapça 1. Bir ülkü uğruna tehlikeli işlere girişerek canını esirgemeyen kimse, serdengeçti. 2. Bir kimseyi veya bir yeri koruyan kimse: "İlk zamanlar sadık fedailerini sık sık gelip yokladılar."- H. Taner.

Günün atasözü/deyimi :
kulakları dolmak
Aynı şeyi dinlemekten usanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:34:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
koruyucu aile isim Kimsesiz veya bakıma muhtaç bir çocuğun belli bir süre içinde ilgili yasaya göre her türlü bakımını ve sorumluluğunu üstlenen gönüllü aile.

Günün atasözü/deyimi :
insanın (adamın) alacası içinde, hayvanın alacası dışındadır
Hayvanların işe yarayıp yaramayacakları görünüşlerinden belli olur ancak insanların kötü huylu olup olmadıkları dışarıdan anlaşılamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:34:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mekruh sıfat, din b. Arapça 1. İslam dininde, dinî bakımdan yasaklanmadığı hâlde yapılmaması istenen. 2. eskimiş İğrenç, tiksindirici.

Günün atasözü/deyimi :
parası (akçesi) ucuz olanın kendisi kıymetli olur
Parasını esirgemeyen cömert kimseyi herkes el üstünde tutar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:34:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
pagoda isim (pago'da) İngilizce pagoda Çin, Japonya vb. Uzak Doğu ülkelerinde kule biçiminde yapılmış tapınak.

Günün atasözü/deyimi :
abdalın dostluğu köy görününceye kadar
Çıkarı dolayısıyla yakınlık gösteren kimse, işini yürütecek başkalarını bulduğunda sizinle ilgisini keser.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:35:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sepya isim (se'pya) Fransızca sépia 1. Mürekkep balığından alınan koyu siyah boya. 2. sıfat Bu boya ile yapılan (resim).

Günün atasözü/deyimi :
kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börkü
Başkalarının gereksinimlerine çare bulan kişi bunlara benzeyen kendi ihtiyaçlarını savsaklar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:35:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kış kıyamet isim 1. Çok zorlu kış. 2. Yağmurlu, fırtınalı soğuk hava.

Günün atasözü/deyimi :
kürünü öldürmek
Gururunu kırmak, güçsüzlüğünü kabul etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:35:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cimbakuka sıfat (ci'mbakuka) Çelimsiz ve biçimsiz (kimse).

Günün atasözü/deyimi :
kabuksuz yumurtlatmak
Bir işi ivedilikle yaptırıp eksik kalmasına yol açmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:35:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bilişim isim İnsanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akla uygun bir biçimde işlenmesi bilimi, enformatik.

Günün atasözü/deyimi :
kaynana pamuk ipliği olup raftan düşse gelinin başını yarar
Kaynana ne kadar yumuşak huylu, ne kadar iyi davranışlı olursa olsun, her hâli gelini rahatsız eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:36:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
beyin kanaması isim, tıp Beyni besleyen damarlardan bir veya birkaçının hastalık veya darbe sonucu zedelenip kanaması: "Bir beyin kanaması ile ölen Cenap Şehabettin..."- A. Ş. Hisar.

Günün atasözü/deyimi :
kavun kökeninde büyür
Çocuk anne baba ocağında, herhangi bir kişi doğup büyüdüğü çevrede yetişir, gelişir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:36:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çaparız isim, halk ağzında Rumca 1. İçinden çıkılamayacak kadar güç olan, karışık iş. 2. denizcilik Demir zincirlerinin birbirine dolaşıp karışması.

Günün atasözü/deyimi :
dünyalığı doğrultmak
Yaşamı süresince yetecek parayı kazanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:36:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cüzzam isim, tıp (cüzza:mı) Arapça Hansen basilinin sebep olduğu, sinir sistemi ve deri başta olmak üzere birçok sistem ve organı etkileyebilen bulaşıcı bir hastalık, miskin hastalığı, lepra.

Günün atasözü/deyimi :
gül dalından odun, beslemeden kadın olmaz
Her şey, kendisinden beklenen görevi yapabilecek niteliklere sahip olmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:36:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gümrük, -ğü isim Rumca 1. Bir ülkeye giren veya bir ülkeden çıkan mal ve eşya üzerinden alınan vergi. 2. Bu verginin alınması işlemiyle uğraşan devlet kuruluşu. 3. Sınır kapılarında denetim ve gözetim işlerinin yapıldığı yer: "Sayfaları girip çıktığı gümrüklerin damgalarıyla dolu pasaportlar eskitti."- N. Cumalı.

Günün atasözü/deyimi :
el yumruğunu yemeyen, kendi yumruğunu Bozdoğan armudu sanır
Başkasının gücü karşısında boyun eğmek zorunda kalacağını anlayamamış kimse, kendi gücünün herkese boyun eğdireceğini sanır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:37:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
esef isim, eskimiş Arapça 1. Üzüntü, kaygı, tasa: "Ötekilerin yüzünde onunki gibi esefle karışmamış, bambaşka bir öfke vardı."- T. Buğra. 2. Yerinme.

Günün atasözü/deyimi :
canı yerine gelmek
1) Yorgunluğu geçmek. 2) Sağlığını, gücünü kazanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:37:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
denktaş sıfat Denk, eşit.

Günün atasözü/deyimi :
aklına geleni işleme, her ağacı taşlama
Sonunu düşünmeksizin aklına eseni yapan, herkese sataşan kimse bu davranışının büyük zararlarını görür.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:37:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
maslak, -ğı isim, eskimiş Arapça 1. Sürekli su akan boru: "İlerideki maslaktan su doldurmaya giden simsiyah bir zenci kızının yakasından asıldı."- O. C. Kaygılı. 2. Su yolu üzerinde bulunan su haznesi. 3. Büyük yalak.

Günün atasözü/deyimi :
dert gider amma yeri boş kalmaz
İnsan bir dertten kurtulduğunda onun yerine başka bir dert geleceğini iyi bilmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:37:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
uyku apnesi isim, tıp Uykuda en az 10 saniye süren solunum duraklamalarından kaynaklanan ve uyku düzeninin bozulmasına sebep olan bir hastalık.

Günün atasözü/deyimi :
ağacın kurdu içinde olur
Bir topluluğu çökertecek olan şey yine kendi içinden çıkar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:37:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/01/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nedensellik ilkesi isim Her şeyin bir sebebi vardır ve aynı şartlar altında, aynı nedenler, aynı etkileri doğurur biçiminde özetlenebilen ilke.

Günün atasözü/deyimi :
ayağına sıcak su mu, soğuk su mu dökelim?
Seyrek gelen bir konuğa yarı sitem, yarı sevinçli bir biçimde söylenen söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:38:15
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
istiskal, -li isim, eskimiş (istiska:li) Arapça Soğuk davranışlarla hoşlanmadığını belli etme: "Çoğundan istiskal, pek azından itibar gördü." - F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
egoist Fransızca égoïste "Yalnız kendini düşünen, kendi çıkarlarını herkesinkinden üstün tutan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bencil karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, egoist yerine bencil sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçe kökenli kelimelerde bugün uzun ünlü yoktur. Uzun ünlü, Arapça ve Farsçadan Türkçeye giren kelimelerde görülür: adalet (ada:let), beraber (bera:ber), ifade (ifa:de), kaide (ka:ide), numune (numu:ne), sade (sa:de), şair (şa:ir). Bu uzun ünlüler yazıda herhangi bir işaretle gösterilmez.

Günün atasözü/deyimi :
dert eğirmek
İçinden çıkılması güç bir sorunla uğraşmak zorunda kalmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:38:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
alkarısı isim, halk ağzında (a'lkarısı) Lohusalara musallat olarak onları boğduğuna inanılan görüntü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
elastik Fransızca élastique "Bir dış gücün etkisi altında uzama, kısalma, eğrilme vb. biçim değişikliklerine uğradıktan sonra etkinin kalkmasıyla eski biçimini alabilme özelliğinde olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca esnek karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, elastik yerine esnek sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır: Kızı da geldi gelini de.

Günün atasözü/deyimi :
iki kaptan bir gemiyi batırır
Bir işi iki kişi yürütemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:39:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kapıkule isim, mimarlık (kapı'kule) Eski kale ve saraylarda iki yanında korunma kuleleri bulunan anıtsal kapı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
vejetaryen Fransızca végétarien "Et ve et türevlerini yemeyen kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etyemez karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, vejetaryen yerine etyemez sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Heceleri göstermek için kısa çizgi kullanılır: a-raş-tır-ma, bi-le-zik, du-ruş-ma, ku-yum-cu-luk, ya-zar-lık.

Günün atasözü/deyimi :
iki kardeş savaşmış, ebleh buna inanmış
İki kardeş arasındaki anlaşmazlık geçicidir, bu durumu gerçek ve sürekli sanmak saflıktır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:39:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kanser isim, tıp Fransızca cancer Bir organ veya dokudaki hücrelerin kontrolsüz olarak bölünüp çoğalmasına bağlı olarak yakın dokulara yayılmasıyla veya uzak dokulara sıçramasıyla beliren hastalık, amansız hastalık, incitmebeni, dokunmabana: "Doktorlar, kendisinde ilerlemiş bir kanser bulmuşlardır."- F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tire Fransızca tiret "1. Satır sonuna sığmayan kelimeleri, hecelere bölerken kullanılan noktalama işaretinin adı, 2. Karşılıklı konuşmada, konuşanın değiştiğini göstermek için kullanılan noktalama işaretinin adı." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca kısa çizgi; ikinci anlamı için de uzun çizgi karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, tire yerine kısa çizgi ve/veya uzun çizgi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır: "İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!" diyorlar. (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
göze diken olmak
Göze batmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:40:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
latif sıfat (l ince okunur) Arapça Yumuşak, hoş, ince bir güzelliği olan: "Bu latif yere rüzgâr nüfuz edemez, güneyin kızgın ateşi orayı yakamazdı."- H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
volkan Fransızca volcan "Magmanın yer içinden yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni biçiminde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yanardağ karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, volkan yerine yanardağ sözcüğünü kullanacağız.


Bir yazım kuralı :
Bir yazıdaki maddelerin sıralanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı sözlerin, söz gruplarının ve sayıların tekrar yazılmasını önlemek için denden işareti kullanılır.

Günün atasözü/deyimi :
çıra dibi karanlık olur
Bir kimse, başkalarına bol bol yaptığı yardımı kendi yakınlarına yapmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:40:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nadan sıfat, eskimiş (na:dan) Farsça 1. Bilgisiz, cahil. 2. mecaz Nobran, kaba, kötü: "Heyhat ki iyiler gider, nadanlar kalır." - A. İlhan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
transkripsiyon Fransızca transcription dil bilimi "Bir yazıyı bütün ses inceliklerini belirterek başka bir alfabeye çevirme yolu." anlamında geçen bu söz için Kurumumuzca çeviri yazı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, transkripsiyon yerine çeviri yazı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

Günün atasözü/deyimi :
bir göz gülmek
Hem gülüp hem ağlamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:41:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
gizlicilik, -ği isim Özellikle ruhlar dünyasıyla ve evrenin bilinmeyen güçleriyle ilgili bilgi dünyasına dayalı çeşitli kuramlar, uygulamalar ve ayinler için kullanılan genel ad, okültizm.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
vokabüler Fransızca vocabulaire "Bir dildeki sözlerin bütünü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca söz varlığı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, vokabüler yerine söz varlığı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Başbakanlık, Rektörlük vb. sözlere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde Başbakanlığa, Rektörlüğe vb. biçiminde yazılır.

Günün atasözü/deyimi:
sayılı koyunu kurt kapmaz (yemez)
Miktarı saptanarak bir kimseye teslim edilmiş olan eşya iyi korunur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:41:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
cinsilatif isim (ci'nsilati:fi, l ince okunur) Arapça Güzel, alımlı, hoşa giden kadın.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
eksperyans Fransızca expérience "Bir kimsenin belli bir sürede veya hayat boyu edindiği bilgilerin tamamı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca deneyim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, eksperyans yerine deneyim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Gök bilimiyle ilgili adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Jüpiter'den, Venüs'ü, Halley'in, Merih'e, Büyükayı'da, Yedikardeş'ten, Samanyolu'nda.

Günün atasözü/deyimi:
Gül üstüne gül koklamamak
Bir sevgili üstüne bir ikincisini sevmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:42:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sigara tiryakisi isim Sigaraya aşırı düşkün olan kimse: "Durdum. Öksürdü. Sigara tiryakilerinin öksürüşüydü bu." -N. Hikmet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
egzotizm Fransızca exotisme "Bir eserde uzak, yabancı ülkelerle ilgili olayları, kişileri, yöresel görüşleri yansıtma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yabancıllık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, egzotizm yerine yabancıllık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Dolmabahçe Sarayı'nın, Çankaya Köşkü'ne, Sait Halim Paşa Yalısı'ndan, Ankara Kalesi'nden, Horozlu Han'ın, Galata Köprüsü'nün, Bilge Kağan Abidesi'nde, Çanakkale Şehitleri Anıtı'na

Günün atasözü/deyimi :
sel ile gelen yel ile gider
Emek vermeden ele geçen para kısa zamanda çarçur olup gider.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:42:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
sağmal inek, -ği isim, argo Aptal yerine konularak kendisinden sürekli çıkar sağlanan kimse: "Onu iyice avucunun içine alıp sağmal inek gibi istismar etmek istiyordu." -E. E. Talu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
vidanjör Fransızca vidangeur "Foseptik kuyularındaki pis suları çekmeye yarayan makine." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca boşaltıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, vidanjör yerine boşaltıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri (tablo, heykel, müzik vb.) adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Nutuk'ta, Safahat'tan, Kiralık Konak'ta, Sinekli Bakkal'ı, Hürriyet'te, Resmî Gazete'de, Onuncu Yıl Marşı'nı, Yunus Emre Oratoryosu'nu, Atatürk Uluslar arası Barış Ödülü'nü.

Günün atasözü/deyimi:
gülü tarife ne hacet, ne çiçektir biliriz
Birinin uygunsuz özellikleri sayılırken bunların öteden beri bilindiğini anlatmak için söylenen bir söz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:43:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
hıfzıssıhha isim, eskimiş (hı'fzıssıhha) Arapça 1. Sağlıklı yaşamak için alınması gerekli önlemlerin bütünü. 2. Sağlık bilgisi, hijyen.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
valüasyon Fransızca valuation "Değer biçme, bir malın değerini belirleme." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca değerleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, valüasyon yerine değerleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
"Ya da" sözü ancak cümlede "ya" kullanımı varsa kullanılabilir, "veya" sözü yerine kullanılamaz.

Günün atasözü/deyimi:
sen dede ben dede, bu atı kim tımar ede?
Herkes kendisini buyurucu durumda görür, iş yapmakla yükümlü saymazsa ortadaki işi kim yapar?
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:43:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
on para sıfat Çok az (para).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diyalekt Fransızca dialecte dil bilimi "Bir dilin tarihsel, bölgesel, siyasal sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca lehçe karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diyalekt yerine lehçe sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözlerinin ek alması durumunda kesme işareti kullanılır: Bu Kanun'un 17. maddesinin c bendi... Yukarıda adı geçen Yönetmelik'in 2'nci maddesine göre... vb.

Günün atasözü/deyimi :
siyem siyem ağlamak
İplik iplik gözyaşı dökmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:43:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fırsat yoksulu sıfat Eline fırsat geçmeyen (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diyalektoloji Fransızca dialectologie dil bilimi "Bir dilin lehçelerini inceleyen bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca lehçe bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diyalektoloji yerine lehçe bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvanlara verilen özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Sarıkız'ın, Karabaş'a, Pamuk'u, Minnoş'tan.

Günün atasözü/deyimi :
züğürt bezirgân eski defterleri karıştırır
1) Tüccar züğürtleyince, belki bir kimsede alacağım kalmıştır diye eski defterlerini gözden geçirir; 2) Vaktiyle önemli işler yapmış olanlar, düşkünlüklerinde eski durumlarını anarak, anlatarak avunmaya çalışırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:44:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sevgili sıfat 1. Sevgi ve bağlılık duyulan: "Millet yoludur, hak yoludur tuttuğumuz yol / Ey hak, yaşa; ey sevgili millet, yaşa var ol"- T. Fikret. 2. isim Sevilen ve âşık olunan kimse, yavuklu, dost, yâr, canan: "Onun mezarında hayatının ilk ve son sevgilisinin mezarında ilk ve son defa ağladı." .

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
transporter İngilizce "Yükleri bir noktadan başka bir noktaya götürmekte kullanılan araç." anlamımdaki bu söz için Kurumumuzca yükçeker karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, transporter yerine yükçeker sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ki ayrı yazılır: demek ki, kaldı ki, bilmem ki.

Günün atasözü/deyimi :
defterinde olmamak
Sahip bulunmamak, tabiatında bulunmamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:44:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mahzur isim Arapça 1. Sakınca: "Artık söylemekte bir mahzur olmadığından gizlemek abes."- R. H. Karay. 2. Engel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
trekking İngilizce "Belli kurallar ve grup anlayışı içinde doğada yapılan uzun yürüyüşler." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca doğa yürüyüşü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, trekking yerine doğa yürüyüşü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: yolda (yol-da) kalmak.

Günün atasözü/deyimi :
yenice eleğim, seni nerelere asayım?
Kişi, elde ettiği yeni ve güzel bir şeyi örselememek için büyük özen gösterir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:45:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
orun isim 1. Özel yer. 2. Makam, mansıp, mesnet, mevki.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pülverizatör Fransızca pulvérisateur "Sıvıları ve toz durumundaki maddeleri gaz veya toz durumunda saçmaya, atmaya yarayan tulumba veya körük biçimindeki aygıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca püskürteç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pülverizatör yerine püskürteç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65'lik, 9,65'lik.

Günün atasözü/deyimi :
beğenmeyen kızını (küçük kızını) vermesin
Bir durumun beğenilmemesi karşısında, beğenmeyenin umursanmadığını anlatan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:45:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
sari isim Hintçe 1. Hint kadınlarına özgü giysi. 2. Bu giysinin yapıldığı kumaş: "Sari denir kumaşa bürünen, ayağı bilezikli ve burunları incili veya mücevherli kadınlar..." -F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
dogma Fransızca dogme felsefe "Doğruluğu sınanmadan benimsenen, bir öğretinin veya ideolojinin temeli yapılan sav." anlamındaki bu terim için Kurumumuzca inak karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dogma yerine inak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır: iki yüz, üç yüz altmış beş.

Günün atasözü/deyimi:
yâr beni ansın bir koz ile, o da çürük çıksın
Bir dostun verdiği armağan küçük ve değersiz olsa bile verilen kişinin hatırlandığını göstermesi bakımından çok değerlidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:47:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
özden sıfat 1. Özle, öz varlıkla, gerçekle ilgili. 2. İçten, candan, samimi: "Ama ne kadar özden, ne kadar inandırıcı idi bir bilseniz."- Y. Z. Ortaç. 3. isim, anatomi Timüs.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
ekopraksi Fransızca échopraxie ruh bilimi "Başkasının yaptığı hareket ve davranışları anlamsız olarak tekrarlama." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca yansıca karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ekopraksi yerine yansıca sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticari belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır: 650,35 (altıyüzelliTLotuzbeşkr).

Günün atasözü/deyimi:
bir kıza dünür düşmek
Bir kızı evlenmek üzere başkası için istemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:47:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
tahkim kurulu isim, hukuk Anlaşmazlıkları çözmek üzere oluşturulmuş hakem heyeti.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
webmaster İngilizce "Genel Ağ'daki ağ kümesinin oluşturulmasından ve yenilenmesinden sorumlu kimse." anlamına gelen bu söz için Kurumumuzca ağ yöneticisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, webmaster yerine ağ yöneticisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kesme işareti kullanılır: Bir ok attım karlı dağın ardına / Düştü n'ola sevdiğimin yurduna / İl yanmazken ben yanarım derdine / Engel aramızı açtı n'eyleyim (Karacaoğlan)

Günün atasözü/deyimi:
yatanın yürüyene borcu var
1) Çalışmayanın sürekli olarak çalışana borcu vardır; 2) Çalışmayarak bir şeyden yararlanan kişi, bu kolaylığı, çalışıp o şeyi meydana getirene borçludur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:48:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
fasit daire isim, mantık Kısır döngü: "Fasit daire, dönüp dolaşıp aynı noktaya gelinen meseleler için söylenir." -B. Felek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
diyalektik Fransızca dialectique "Gerçekliği ve onun çelişmelerini incelemeye yarayan ve bu çelişmeleri aşmayı sağlayan yolları aramayı öngören akıl yürütme yöntemi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eytişim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diyalektik yerine eytişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Noktasız yapılan kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: TBMM'nin, TDK'nin, BM'de, ABD'de, TV'ye

Günün atasözü/deyimi:
geniş bir nefes almak
Sıkıntılı bir durumdan kurtulmak, ferahlığa kavuşmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:48:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vakıf, -kfı isim Arapça 1. Bir hizmetin gelecekte de yapılması için belli şartlarla ve resmî bir yolla ayrılarak bir topluluk veya bir kimse tarafından bırakılan mülk, para. 2. Bir topluluk veya bir kimse tarafından bırakılan mülk ve paranın idare edildiği yer: "Vakıf hayırları yalnız Mushaf vakıflarına ait değildir."- N. F. Kısakürek. 3. Birçok kişi tarafından kurulan ve toplum yararına çalışmayı ilke edinen kuruluş: "Feminizmi destekleyecek bir dernek yahut vakıf kuracaklarmış."- E. Işınsu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diyakronik Fransızca diachronique "Evrim açısından ele alınan süre içinde birbirini izleyen." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca art zamanlı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diyakronik yerine art zamanlı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Organ adlarıyla yapılan ikilemelerde kelimenin ikinci hecesindeki dar ünlü düşmez: ağız ağıza, omuz omuza.

Günün atasözü/deyimi :
uçan kuş aç kalmaz
Yaşam kavgası vermeyi bilen kimse sonuçta rızkını elde eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:49:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vâkıf sıfat, eskimiş (va:kıf) Arapça 1. Bilen, farkında olan: "Demirci anladı, ses çıkarmadı, duvardan üç beş halka aldı, sanatına vâkıf bir adam sükûnetiyle değneğe taktı."- M. Ş. Esendal. 2. Bir şeyi vakıf durumuna getiren.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
entomoloji Fransızca entomologie "Böceklerin yapısını, yaşayışını ve hastalık yapıcı niteliklerini inceleyen bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca böcek bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, entomoloji yerine böcek bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: Nihat Bey'e, Ayşe Hanım'dan, Mahmut Efendi'ye, Enver Paşa'ya vb.

Günün atasözü/deyimi :
bir kalem geçmek
Boş vermek, bir an için göz ardı etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:50:15
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
beyaz kitap, -bı isim Bir sorunu aydınlatmak ve savunmak için bir kurum veya hükûmetçe yayımlanan kitap.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
emisyon Fransızca émission ekonomi "Devletçe para, senet ve tahvil çıkarma, piyasaya sürme." anlamında geçen bu terim için Kurumumuzca sürüm karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, emisyon yerine sürüm sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır: Sen de mi geldin?

Günün atasözü/deyimi :
insanın eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var
İnsan kendisini ancak tatlı diliyle sevdirebilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:51:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kraliçe isim Sırpça 1. Kral karısı veya krallığı yöneten kadın, ece: "İngiltere kraliçesi." 2. mecaz Kendi cinsleri arasında herhangi bir bakımdan üstünlüğü olan kadın: "Güzellik kraliçesi. Dans kraliçesi." 3. argo İngiliz sterlini.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dribbling İngilizce "Topu kısa aralıklarla sürükleyerek karşı tarafın kalesine götürme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca top sürme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dribbling yerine top sürme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Millî Eğitim Temel Kanunu'na, Medeni Kanun'un, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü'nde, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği'nin.

Günün atasözü/deyimi :
bıçak silmek
Bir işi bitirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:51:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zangoç, -cu isim Ermenice Kilise hizmetini gören ve çan çalan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
skor İngilizce score "1. Sürmekte olan veya biten bir yarışmanın veya spor karşılaşmasının sayı bakımından durumu, 2. Bir spor karşılaşmasında taraflardan her birinin başarı derecesini gösteren nicelik." anlamlarında kullanılan sözün ilk anlamı için Kurumumuzca sonuç; ikinci anlamı için de sayı karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, skor yerine sonuç ve/veya sayı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimelere gelen ekler sert ünsüzle başlar: aş-çı, bas-kı, geç-tim, ipek-çi, süt-çü.

Günün atasözü/deyimi :
dağ ne kadar yüce olsa yol üstünden aşar
Yenilmesi imkânsız gibi görünen zorlukların da üstesinden gelinebilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:52:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zamkinos isim, argo (za'mkinos) 1. Zımbırtı: "Saatin şuradaki zamkinosu kırılmış." 2. Dost, metres. 3. Kaçma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
drenaj Fransızca drainage "Toprakta bitkilerin yetişmesine zararlı olan fazla suların akıtılması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akaçlama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, drenaj yerine akaçlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Van Gölü..

Günün atasözü/deyimi :
cevabı dikmek (dayamak veya yapıştırmak)
Kesin, ters ve karşısındakinin beklemediği bir karşılık vermek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:52:33
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kem göz isim Baktığı kimseye zarar veren veya nazar değdiren göz, kötü göz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kolaj Fransızca collage "Kumaş, tahta vb. malzemelerle yapılan, kâğıt veya kartona yapıştırılan resim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kesyap karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kolaj yerine kesyap sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"ile" ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: bulutla veya bulut ile.

Günün atasözü/deyimi :
her deliğe elini sokma, ya yılan çıkar ya çıyan
Sonunu düşünmeden sana zararı dokunma olasılığı bulunan davranışlarda bulunma.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:53:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/02/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sivil savunma isim Barışta doğal afetlere karşı, savaşta sıcak çatışma içinde sivil halkı korumaya yönelik önlemler bütünü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
düalizm Fransızca dualisme felsefe "Birbirinden ayrı, birbirinden bağımsız, birbirine geri götürülemeyen, birbirinin yanında veya karşısında bulunan iki ilkenin varlığını kabul eden görüş." anlamındaki bu terim için Kurumumuzca ikicilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, düalizm yerine ikicilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar: Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap Şahabettin)

Günün atasözü/deyimi :
derisi kemiklerine yapışmak
Çok zayıflamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:54:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muhasebe isim, eskimiş (muha:sebe) Arapça 1. Hesaplaşma, karşılıklı hesap görme. 2. Hesap işleriyle uğraşma: "Muhasebe ile defter tutma işlerini de üzerine aldığından milleti burnundan yakalamıştı."- T. Dursun K. 3. Hesapların bütünü. 4. Hesap işlerinin yürütüldüğü yer: "Nedir bu benim çilem / Hesap bilmem / Muhasebede memurum"- O. Rifat.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
izolasyon Fransızca isolation fizik "1. Elektrik akımının olumsuz etkilerini önlemek için iletkeni kauçuk, lastik, porselen vb. ile kaplama. 2. Elektrik, ses ve ısı akımını engelleme" anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca yalıtım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, izolasyon yerine yalıtım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
ay aydın, hesap belli
Anlaşılmayacak bir şey yok, hesap ortada, açık.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:54:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kamu diplomasisi isim Bir ulusun düşüncelerini, hedeflerini, ideallerini, güncel politikalarını, kurumlarını ve kültürünü yabancı ülkelerin kamuoylarına anlatma amacıyla uygulanan politika.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jenerik Fransızca générique sinema ve TV "Bir filmde emeği geçen yapımcı, yönetmen, oyuncu vb.nin adlarını, filmin yapımıyla ilgili bilgileri içine alan, filmin başında veya sonunda bulunan liste" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tanıtma yazısı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jenerik yerine tanıtma yazısı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşmuş kişi adları, soyadları ve lakaplar bitişik yazılır: Birol; Adıvar, Boynueğri Mehmet Paşa.

Günün atasözü/deyimi :
fare deliği bin altın
Herkesin kaçıp saklanacak bir yer aradığı durumlarda, saklanılacak bir yer bulmak çok güçtür ve o yer çok değerlidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:55:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mizantropi isim Fransızca misanthropy İnsandan nefret etme durumu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
alakart Fransızca. à la carte "Yemek listesinden seçilen, fiyatları ayrı ayrı hesaplanan yemek" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca seçmeli yemek karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, alakart yerine seçmeli yemek sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"m" ile yapılmış ikilemeler ayrı yazılır: çocuk mocuk, kitap mitap.

Günün atasözü/deyimi :
cinine gitmek
Nefret etmek, tiksinmek.
Deyim

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:55:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
medarımaişet motoru isim Günlük geçim için kazanılan para: "Aile denilen bu kurum, medarımaişet motorunun yürümesi için gereken para demektir."- A. Ümit.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
joy-stick İngilizce "Genellikle bilgisayar oyunlarında oyunu yönetebilmek için kullanılan özel bir araç" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kumanda kolu karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, joy-stick yerine kumanda kolu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonu sert ünsüzle biten alıntı kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında kelime sonundaki sert ünsüzler yumuşar: bent / bendi, standart / standardı.

Günün atasözü/deyimi :
leyleği kuştan mı sayarsın, yazın gelir, kışın gider
Sürekli olarak bir iş üzerinde durmayan, maymun iştahlı olan kişiye güvenilmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:55:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
söz karışıklığı isim, ruh bilimi Bir kelimenin yerine bir başkasını kullanma biçiminde görülen konuşma bozukluğu, kelime karışıklığı, parafazi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
anjirografi Fransızca angiographie "tıp Damar içine X ışınlarını geçirmeyen bir madde verildikten sonra damarların filminin alınması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca damar görüntüleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, anjirografi yerine damar görüntüleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ve ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te biçiminde yazılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
karambole getirmek
1) Karışıklıktan yararlanarak birini aldatmak; 2) Bir işi aşırı bir çabuklukla yaparak gereken özeni göstermemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:56:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mühürdar isim, tarih (mühürda:rı) Farsça Devlet büyüklerinin mühürlerini taşımak ve gereken kâğıtları mühürlemekle yükümlü görevli: "Mühürdar, vezirin mührünü muhafaza eden ve gene onun emriyle kullanabilen adamdı."- S. Ayverdi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
asenkron Fransızca asynchrone "Eş zamanlı olmayan, başlama ve bitme anları başka olan (olaylar)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca uyumsuz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, asenkron yerine uyumsuz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır: büsbütün, güpegündüz, sırılsıklam, yemyeşil.

Günün atasözü/deyimi :
hayır dile komşuna, hayır gele başına
Sen başkaları için iyi şeyler dile ve yap ki başkaları da senin için iyi şeyler dilesin, yapsın.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:56:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
umut taciri isim Gerçekleştirmeyeceği vaatlerle insanları kandırarak çıkar sağlayan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
süspansiyon Fransızca suspension "fizik Çözünemeyen madde parçacıklarının dibe çökmeden bir sıvı ortamda kalmış durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca asıltı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, süspansiyon yerine asıltı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört veya daha çok basamaklı sayıların kolay okunabilmesi amacıyla içinde geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri yazıyla gösterilebilir: 1 milyar 500 milyon kişi.

Günün atasözü/deyimi :
umuda düşmek
Gerçekleşeceğine inanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:58:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ana kadın isim Bir ailede veya bir toplulukta en çok saygı gösterilen kadın: "Alınganları hep kolladım. Bana ne yahu! Ana kadın olmak hep bana mı düşecek?"- N. Meriç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
virman Fransızca virement "ticaret Banka hesabındaki fonların belli bir miktarının başka bir hesaba aktarılması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca para aktarımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, virman yerine para aktarımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra cümle ve özel ad niteliğinde olmayan örnekler sıralandığında bunlar büyük harfle başlamaz: Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler...(Memduh Şevket Esendal)

Günün atasözü/deyimi :
almadığın hayvanın kuyruğunu tutma
Almayacağın bir şeye alacakmışsın gibi yakın ilgi gösterme, işinde çalıştırmayacağın kimseye çalıştıracakmışsın gibi umut verme.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 16:58:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nüve isim Arapça Bir şeyin özü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sterilizasyon Fransızca stérilisation "Cansız yüzeylerdeki yararlı ve zararlı mikroorganizmaların kimyasal madde, ısı, ışın gibi etkenler kullanılarak tamamen yok edilmesi işlemi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca arınıklık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sterilizasyon yerine arınıklık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Çift ünsüzle başlayan Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konulmadan yazılır: grup, Hristiyan, slogan.

Günün atasözü/deyimi :
berberin solumazı, tellağın terlemezi, kahvecinin söylemezi
Çalışan kişinin, kötü özellikleriyle müşterilerine rahatsızlık vermeyeni makbuldür.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Turan Savaş - 16 Nisan 2011, 17:16:17

TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ adlı konunun birikmiş iletilerinin HunTürk otağına topluca eklenme işlemi tamamlanmıştır.

Bundan böyle bu konu, Türk Dil Kurumunca gönderilen bilgilendirme e postaları olarak, yine aynı şekilde, bu başlık altına eklenmeye devam edecektir.

TDK'dan gelen bilgilendirme e postaları günlük olarak Çağrıbey kullanıcı adlı andamız tarafından Otağımıza eklenerek, Türk Çocuklarının güzel Türkçemizi gereği gibi öğrenme, konuşma ve yazmalarına yardımcı olunmaya devam edilecektir.

Türk demek, Türkçe demektir! (Gazi Başbuğ Atatürk)

"TÜRKÇE SÖZLÜK'TEN GÜNÜN SÖZÜ" adlı Türk Dil Kurumu bilgilendirme e postalarını, zamanım olmadığından dolayı, bundan böyle Çağrıbey andamız devam ettirecektir.

TTK.

Üçoklu Börü Kam


Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:40:04
Türkçemiz adına böylesine yararlı bir işi yapmaktan ve bu iş için görevlendirilmekten onur duyarım.
Öncelikle, birikmiş olan e postaları topluca ekleyip ondan sonra da günü gününe ekleyeceğim.
Dilerim, Türkçemiz adına, bir nebzecik de olsa faydalı oluruz.

Ne Mutlu Türk doğup, Türk gibi yaşayana...

Saygılarımla.

Çağrıbey.




Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müşahede isim (müşa:hede) Arapça 1. Görme. 2. Gözlem: "Bu hastalığın gösterdiği çeşitli araz üzerindeki sayısız müşahedelerim bana bir nevi pratik ihtisas temin etmişti."- R. N. Güntekin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
solipsizm Fransızca solipsisme "felsefe Yalnız ben varım, benden başka her şey yalnızca benim tasarımımdır." diyen, öznel beni bilinç içerikleriyle birlikte tek gerçek, tek var olarak kabul eden görüş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tekbencilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, solipsizm yerine tekbencilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yabancı özel adlardan türetilmiş akım adları Türkçe söylenişlerine göre yazılır: Dekartçılık, Kalvenizm, Lütercilik.

Günün atasözü/deyimi :
nabzına girmek
Elindeki imkânları kullanarak birinin hoşnutluğunu kazanmak, birini yola getirmek ve düşüncelerini benimsetmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:42:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
habanera isim (habane'ra) (Habana yer adından) 1. Çok kıvrak bir Küba dansı. 2. Bu dansın müziği.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
retrospektif Fransızca rétrospective "Sanatçının özellikle ilk dönemlerinde meydana getirdiği eserlerinden oluşmuş (sergi)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dünden bugüne karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, retrospektif yerine dünden bugüne sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Virgül birbiri ardınca sıralanan dildeki eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur: Zindana atılan mahkûmlar gibi titreşerek, haykırarak geri geri kaçmaya uğraşıyorduk. (Hüseyin Rahmi Gürpınar)

Günün atasözü/deyimi :
saka beygiri gibi
1) Bir iş uğruna birçok yere uğrayarak dolaşan (kimse); 2) Yalnız vakit geçirmek için amaçsız dolaşan (kimse).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:44:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
erinç, -ci isim Hiçbir eksiği, üzüntüsü ve acısı olmama durumu, dirlik, rahat, huzur: "Değiliz, erinç içinde değiliz biz, erinç içinde olmayı da aramıyoruz, dilemiyoruz."- N. Ataç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sismoloji Fransızca sismologie "Depremleri, yer sarsıntılarını inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca deprem bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sismoloji yerine deprem bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilim ve bilgi sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: dil bilimi, gök bilimi; dil bilgisi, halk bilgisi.

Günün atasözü/deyimi :
denizdeki balığın bini bir paraya
Henüz elde olmayan bir nesnenin alımı, satımı üzerinde konuşulmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:46:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çıtırbom sıfat Türedi, ehliyetsiz: "Seksenli yılların çıtırbom yayıncıları, ne türden bir kültürsüzleştirmeye hizmet ettiklerini acaba biliyorlar mı?"- A. İlhan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sismolog Fransızca sismologue "Deprem bilimiyle uğraşan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca deprem bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sismolog yerine deprem bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hane kelimesiyle oluşturulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: çayhane, dershane, kahvehane, yazıhane.

Günün atasözü/deyimi :
et kanlı gerek, yiğit canlı
Kebap çok pişirilmemeli, genç de hareketli ve canlı olmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:48:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adli tıp, -bbı isim 1. Mahkemelerin gerçeği ortaya çıkarmasına yardım eden tıp kolu. 2. Adaletin tıpla uğraşan kuruluşu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prosedür Fransızca procédure "1. Bir amaca ulaşmak için tutulan yol ve yöntem. 2. Bir amaca erişmek için izlenen, tutulan yol, usul, sistem." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca işlem; ikinci anlamı için de yöntem karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prosedür yerine işlem ve veya  yöntem sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıktaki kelimelerin tamamı, alt başlıktaki kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
kip gelmek
Tıpatıp, uygun gelmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:52:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kalibre isim (kali'bre) Fransızca calibre 1. Mermilerde, ateşli silahlarda çap. 2. mecaz Kişinin çapı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pürizm Fransızca purisme "dil bilimi Bir dili yabancı ögelerden arıtarak arı, katışıksız bir duruma getirmeyi ve kendi imkânlarıyla geliştirmeyi amaçlayan çalışma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca özleştirmecilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pürizm yerine özleştirmecilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki veya daha çok kelimeden oluşmuş il, ilçe, semt vb. yer adları bitişik yazılır: Çanakkale; Şebinkarahisar; Beşiktaş.

Günün atasözü/deyimi :
kavgada kılıç ödünç verilmez
Kişi, savunma silahını başkasına verip kendisini savunamayacak ve yenilgiye uğrayacak duruma düşmemelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:54:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
güvenmelik, -ği isim, hukuk Sözleşme yapılırken, taraflardan birinin diğerine işten caymayacağını belirtmek amacıyla önceden verdiği güvence parası, kapora.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
portör Fransızca "tıp Kendisi hastalığa yakalanmaksızın o hastalığın sebebi olan mikrobu taşıyan kimse veya hayvan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca taşıyıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, portör yerine taşıyıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Deyimler ayrı yazılır: akıntıya kürek çekmek, çam devirmek.

Günün atasözü/deyimi :
malumu ilam etmek
Bilinen ve açık olan bir şeyi söylemeye, açıklamaya kalkışmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:56:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mükerrer sıfat, eskimiş Arapça Tekrarlanmış, yinelenmiş: "Mükerrer nüsha."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
oligopol İngilizce oligopoly "ekonomi Sunumun birkaç satıcı tarafından yapıldığı ve bu az sayıdaki satıcının birbirlerinin üretim kararlarından etkilendiği piyasa türü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca azel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, oligopol yerine azel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Batı kökenli alıntıların içindeki veya sonundaki g ünsüzleri olduğu gibi korunur: dogma, magma; arkeolog, monolog.

Günün atasözü/deyimi :
kayış bilir kotan ne çeker
Ağır bir işin ne kadar güç yapıldığını ancak o işin yapılmasında aracı olan, emeği geçen bilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 19:59:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şehit, -di isim Arapça Kutsal bir ülkü veya inanç uğrunda ölen kimse: "Ey mavi göklerin kızıl ve beyaz süsü. Kız kardeşimin gelinliği, şehidimin son örtüsü."- A. N. Asya.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kümülüs Fransızca cumulus "Üst bölümleri bembeyaz ve küme durumunda, tabanı da çoğu kez yatay ve esmer bulut." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca küme bulut karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kümülüs yerine küme bulut sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlüler düşer: bağır / bağrım, geniz / genzi; çevir- / çevril-.

Günün atasözü/deyimi :
şehadet şerbetini içmek
Şehit olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:01:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
atel isim Fransızca attelle Kırılmış kemiklerin düzgün bir biçimde sarılabilmesi için kullanılan türlü malzemelerden yapılmış destek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mikoloji Fransızca mycologie "Mantarların yapılarını, yaşayışlarını ve yol açtıkları hastalıkları inceleyen bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca mantar bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mikoloji yerine mantar bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçeri, dışarı, ileri, şura, bura, ora, yukarı, aşağı gibi sözlerin ek aldıklarında sonlarında bulunan ünlü düşmez: içerde değil içeride, dışardan değil dışarıdan, ilerde değil ileride, şurda değil şurada, burda değil burada, orda değil orada, yukarda değil yukarıda, aşağda değil aşağıda.

Günün atasözü/deyimi :
sermayen bir yumurtaysa taşa çal
Yetersiz olanaklarla büyük işler yapmayı tasarlıyorsan başarılı olamazsın, vazgeç daha iyi.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:04:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
erim (I) isim Bir şeyin erebileceği uzaklık, menzil: "El erimi. Göz erimi."
erim (II) isim Muştu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
maskulen Fransızca masculin "Erkeği andıran, erkeğe benzeyen, erkek gibi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca erkeksi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, maskulen yerine erkeksi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren kelimelerden sonra virgül konur: Peki, gideriz. Hayhay, memnun oluruz. Haydi, geç kalıyoruz.

Günün atasözü/deyimi :
acı acıyı keser, su sancıyı
Bir güçlüğü yenmek için başka bir güç yola başvurulmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:06:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nevruz isim (nevru:zu) Farsça 1. Eski takvimlere göre yılın ve baharın ilk günü sayılan martın yirmi birine rastlayan gün. 2. bitki bilimi Çiçekleri aslanağzına benzeyen, türlü renkte bir kır bitkisi. 3. bitki bilimi Nevruz otu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
market maker İngilizce market maker "ekonomi Piyasa oluşturan, alışveriş ortamını sağlayan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca piyasa kurucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, market maker yerine piyasa kurucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır: Okuyor muyuz? Güler misin, ağlar mısın?

Günün atasözü/deyimi :
şenlik görmemiş
Terbiyesiz, görgüsüz (kimse).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:08:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
su bilimi isim Suların mekanik, fizik, kimya ve biyoloji bakımından özelliklerini inceleyen bilim, hidroloji.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hidrofobi Fransızca hydrophobie "ruh bilimi Sudan korkma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca su korkusu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hidrofobi yerine su korkusu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a / -e / -ı / -i eklerinden biri geldiğinde k ünsüzü y'ye dönüşür: kazanmak-a > kazanma-y-a, aldanmak-ı > aldanma-y-ı, sevmek-e > sevme-y-e, görmek-i > görme-y-i.

Günün atasözü/deyimi :
su kesmek
Sulanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:10:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
meteoroloji istasyonu isim Hava kürede sık sık görülen değişiklikleri inceleyen ve ölçen gözlemevi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hidrofor Fransızca hydrophore "Basınç uygulayarak suyu binanın üst katlarına çıkaran düzenek." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca subasar karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hidrofor yerine subasar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İken" ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: çalışır-ken (çalışır iken), durmuş-ken (durmuş iken), olgun-ken (olgun iken).

Günün atasözü/deyimi :
her şeyin yokluğu yokluktur
İnsana gerekli olan şey küçük ve değersiz de olsa yokluğunda kendini belli eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:12:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mühür gözlü sıfat 1. Koyu renkte, iri, beğenilen gözlü. 2. isim, mecaz, edebiyat Sevgili: "Mühür gözlüm seni elden / Sakınırım, kıskanırım"- Âşık Ali İzzet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
guard İngilizce "spor Karşılaşmada oyuna yön veren oyuncu, eksen oyuncu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca oyun kurucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, guard yerine oyun kurucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
akı ak karası kara
Beyaz tenli, kara gözlü, kara saçlı.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:14:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gagaburun, -rnu isim. (gaga'burun) denizcilik Baş bodoslaması gagayı andırır biçimde yapılmış ticaret yelkenlisi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
gidon Fransızca guidon "Bisikletin ön tekerlek maşası üstüne bağlanmış, iki elle kullanılan yön değiştirme aracı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yönelteç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, gidon yerine yönelteç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki kısa çizgi arasındaki açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz: Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi sınırları uçsuz bucaksız denilecek kadar genişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

Günün atasözü/deyimi :
kalıp kıyafetle adam adam olmaz
Gösterişli bir vücut, iyi bir giyim kuşam, kişiye insanlık değeri kazandırmaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:17:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kıranta sıfat (kıra'nta) İtalyanca quaranta 1. Saçları ağarmaya başlamış (erkek): "Yeni şube reisi, kırk beşlik, ellilik, kıranta, ağzı kalabalık bir adam."- M. Ş. Esendal. 2. İlerlemiş yaşına rağmen bakımlı, özenli (erkek): "Masanın başında, güneşten yanmış yüzü, sert ve derin çizgilerle dolu, keskin bakışlı, kıranta bir adam oturuyor."- E. M. Karakurt. 3. Kırlaşmış (saç, sakal): "Erkek, tıraşı uzamış kıranta saçlı, kırk yaşlarında bir köylüydü."- R. N. Güntekin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
genitif Fransızca génitif "dil bilimi Ad görevindeki sözün taşıdığı kavramı başka bir kavrama -ın / -in / -un / -ün, -nın / -nin / -nun / -nün ekiyle bağlayan durum." anlamındaki bu söz için dilimizde Kurumumuzca tamlayan durumu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, genitif yerine tamlayan durumu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: emretmek, darbetmek, dercetmek, reddetmek.

Günün atasözü/deyimi :
saçı sakalı akar gibi
Üstü başı perişan bir durumda.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:19:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
doğaçlama tiyatro isim Önceden yazılmış metne dayanmayan, taslağı önceden kararlaştırılmış olan halk tiyatrosu, tuluat tiyatrosu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
finalizm Fransızca finalimse "felsefe Her şeyin bir erekle belirlendiğini, bir ereğe yöneldiğini, her şeyin bir ereklik yasasına göre olup bittiğini benimseyen görüş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca erekçilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, finalizm yerine erekçilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rengin tonunu belirtmek üzere renkten önce kullanılan sıfatlar ayrı yazılır: açık mavi, kara sarı, kirli beyaz, koyu yeşil.

Günün atasözü/deyimi :
söz düşürmek
Konuşmayı belli bir konuya getirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:21:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kazanılmış hak, -kkı isim, hukuk Yürürlükte olan hükümlere göre bir kimse yararına sabit olan hak, müktesep hak, hakkımüktesep: "Ağlamakla kazanılmış hak, hıçkırıklarımızı dinleyecek kalp yoktur."- A. İlhan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
endirekt Fransızca indirect "Doğrudan doğruya olmayan, dolayısıyla olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dolaylı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, endirekt yerine dolaylı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İsim durum ekleri ve iyelik ekiyle yapılan ikilemeler ayrı yazılır: omuz omuza, yan yana; günden güne, içten içe; göze göz, teke tek; boşu boşuna, peşi peşine.

Günün atasözü/deyimi :
kurtla ortak olan tilkinin hissesi ya tırnaktır ya bağırsak
Ortağı güçlü ve hileci olan kimse ortağının kendisine vereceği işe yaramaz paya razı olmak zorundadır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:23:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
reddihâkim isim, hukuk (re'ddihâkim) Arapça Hâkimi istememe, kabul etmeme, reddetme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ice-tea İngilizce "Soğuk olarak ikram edilen bir tür çay." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca buzlu çay karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ice-tea yerine buzlu çay sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için araya nokta konur: Tren 09.15'te kalktı. Toplantı 13.00'te başladı.

Günün atasözü/deyimi :
her çok azdan olur
Çoğu elde etmek için azları biriktirmek gerekir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:24:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
savaş isim, askerlik 1. Devletlerin diplomatik ilişkilerini keserek giriştikleri silahlı mücadele, harp, cenk, cidal: "Savaş yıllarıydı. Orta hâllilerin bile doğru dürüst yiyeceği yoktu."- A. Kutlu. 2. Uğraşma, kavga, mücadele. 3. Bir şeyi ortadan kaldırmak, yok etmek amacıyla girişilen mücadele: "Veremle savaş."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
indikatör Fransızca indicateur "fizik Bir aracın işlemesiyle ilgili bazı ölçümlerin sonucunu kendiliğinden gösteren araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gösterge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, indikatör yerine gösterge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden fazla heceli kelimelerin sonunda bulunan p, ç, t, k ünsüzleri ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşayarak b, c, d, ğ'ye dönüşür: kelep / kelebi, kazanç / kazancı, geçit / geçidi, başak / başağı.

Günün atasözü/deyimi :
barut kokusu gelmek
Savaş tehlikesi sezilmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ.
Gönderen: Çağrıbey - 19 Nisan 2011, 20:26:49
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/03/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muharebe isim, askerlik (muha:rebe) Arapça 1. Savaşta yapılan çarpışmalardan her biri: "Geceleri bazen öyle bir sessizlik çöküyor ki muharebenin bu yerlerde olduğuna insanın inanamayacağı geliyor."- N. F. Kısakürek. 2. mecaz Güçlü tartışma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
direktif Fransızca directive "Herhangi bir konuda tutulacak yol için üst makamlardan alt makamlara belli bir esasa dayanarak verilen buyruk." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yönerge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, direktif yerine yönerge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adları ve unvanlarından oluşmuş mahalle, meydan, köy vb. yer ve kuruluş adlarında, unvan kelimesi sonda ise gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır: Abidinpaşa, Ertuğrulgazi (ilçe), Necatibey (Caddesi), Gazi Osmanpaşa Üniversitesi.

Günün atasözü/deyimi :
garibe bir selam bin altın değer
Yabancı yerde tek başına kalan kimseye karşı gösterilecek küçük bir ilgi, en büyük iyilik yerine geçer.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:27:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nisan yağmuru isim Nisan ayında yağan ve bereketine inanılan yağmur.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
free-lance İngilizce "1. Davranışlarını, tutumunu, girişimlerini herhangi bir gücün etkisinde kalmadan düzenleyebilen. 2. Herhangi bir kuruluşa, partiye bağlı olmayan (kimse)." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca bağımsız karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, free-lance yerine bağımsız sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yazılışları bir, anlamları ve okunuşları ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine düzeltme işareti konur: adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); şura (şu yer), şûra (danışma kurulu).

Günün atasözü/deyimi :
kaş yıkmak
Kızmak, öfkelenmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:29:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dimyat (I) isim, bitki bilimi Seyrek ve yuvarlak taneli bir tür üzüm.
Dimyat (II) özel, isim (di'myat) (Kuzey Mısır'da bir yer adından) "Aşırı hırs göstererek elindekini de yitirmek" anlamındaki Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak deyiminde geçen bir söz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
immünoloji Fransızca immunologie "Bağışıklık olaylarının ortaya çıkma şartlarını, gelişimini, alınabilecek önlemleri ve yapılabilecek tedaviyi inceleyen tıp dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bağışıklık bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, immünoloji yerine bağışıklık bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapça ve Farsçadan dilimize giren bazı kelimelerle özel adlarda bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a ve u ünlüleri üzerine düzeltme işareti konur: tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, kâğıt, Hakkâri, Kâzım; mahkûm, sükût.

Günün atasözü/deyimi :
baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş
Babalar çocukları için büyük fedakârlıklara katlanırlar ancak çocuklar babaları için fedakârlıkta bulunmazlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:31:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tuba (I) isim (tu'ba) Fransızca tuba Üzerinde pistonlar bulunan, bakırdan nefesli çalgı.
Tuba (II) özel, isim (tu:ba:) Arapça Cennette bulunduğuna inanılan, kökü yukarıda, dalları aşağıda büyük bir ağaç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
anemon Fransızca anémone "bitki bilimi Düğün çiçeğigillerden, mor renkli, çan biçimli tüylü çiçekleri olan otsu bir bitki." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dağ lalesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, anemon yerine dağ lalesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi ve yer adlarında ince l ünsüzünden sonra gelen a ve u ünlüleri düzeltme işareti ile yazılır: Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye.

Günün atasözü/deyimi :
al giymedim ki alınayım
"Bu işle hiçbir ilgim olmadığı için söylenen sözleri kendi üzerime almadım" anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:34:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ukde isim, eskimiş Arapça 1. Düğüm, yumru. 2. mecaz İçe dert olan şey: "Geceleri bilhassa yatsı namazından sonra seccadede oturmuş, çocuk dilimle, içimde ukde olan meseleler hakkında Allah’la konuşur dururdum."- H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agresif Fransızca agresif "Başkasına saldıran, yapısında saldırma özelliği olan (devlet, kimse, hayvan)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca saldırgan karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, agresif yerine saldırgan sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nispet i'sinin, belirtme durumu ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için düzeltme işareti kullanılır: (Türk) askeri ve askerî (okul), (Atatürk'ün) resmi ve resmî (kuruluşlar).

Günün atasözü/deyimi :
komşu boncuğunu çalan gece takınır
Hırsızlık malı, sahibinin göremeyeceği yer ve zamanda kullanılır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:35:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ekalliyet isim, eskimiş Arapça 1. Azınlık. 2. toplum bilimi Azınlık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aktivist Fransızca activiste "Toplumsal veya politik değişim meydana getirmek, belirli sorunlara dikkat çekmek için özel amaçlı etkinlik gerçekleştiren kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etkinci karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, aktivist yerine etkinci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nispet i'si alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik.

Günün atasözü/deyimi :
dünür gezmek
Evlenecek erkek için kız aramaya çıkmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:37:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mahzun sıfat Arapça Üzgün: "Bir gün gayet mağmum ve mahzun, bir gün de son derece neşeli ve uçarı."- N. F. Kısakürek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
apostrof Fransızca apostrophe "dil bilimi Özel adlara, kısaltmalara ve sayılara getirilen ekleri, iki sözün birleşmesi sırasında ortaya çıkan ses düşmesini belirtmek için kullanılan noktalama işaretinin adı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kesme işareti karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, apostrof yerine kesme işareti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede a, e ünlüleri ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyişte de, yazımda da a ünlüsü ı, u; e ünlüsü i, ü olur: başlıyor (<başla-yor), izliyor (<izle-yor).

Günün atasözü/deyimi :
mürüvvete endaze olmaz
Yardım ve iyiliğin sınırı yoktur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:39:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sağlık bilimi isim, tıp Sağlık konularını inceleyen ve araştıran bilim dalı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
banliyö Fransızca banlieue "Genellikle oturma alanı niteliğinde olan, şehir merkezinden uzakta veya sınırlarına yakın yerlerde bulunan şehir yöresi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yörekent karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, banliyö yerine yörekent sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapçadan dilimize girmiş olan ve sonunda ikiz ünsüz bulunan kelimeler yalın durumunda tek ünsüzle kullanılırken ünlüyle başlayan ek aldığında veya ünlüyle başlayan yardımcı fiil aldıklarında ikiz ünsüz ortaya çıkar: hak (hakkı), ret (reddi), tıp (tıbbı), zan (zannı); af (affetmek), his (hissetmek).

Günün atasözü/deyimi :
kenar gezmek
Bir şeyden uzaklaşmış olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:41:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
okapi isim, hayvan bilimi Fransızca okapi Geviş getirenlerden, Kongo'da bataklık ormanlarda yaşayan, büyük bir antilop boyunda, gövdesi kızıl kestane renginde, bacakları beyaz çizgili bir memeli hayvan (Okapia johnstoni).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bienal Fransızca biennal "Bir yıl ara ile, iki yılda bir." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yılaşırı karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, bienal yerine yılaşırı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü ayrı yazılır: Babam geldi mi ki? Başkan konuşacak mı ki?

Günün atasözü/deyimi :
öksüz oğlan (çocuk) göbeğini kendi keser
Koruyanı, yardım edeni bulunmayan kişi, işini kendi başına görmek zorunda kalır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:43:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ok meydanı isim, tarih Ok atma ustalığı edinilen veya ok atma yarışı yapılan alan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bilanço İtalyanca bilancio "ekonomi Bir kuruluşun, bir ticarethanenin belirli bir dönem sonundaki veya belirli bir gündeki taşınır ve taşınmaz varlıkları ile bunları sağlamak için kullanılan öz ve yabancı kaynakları dengeli olarak gösteren çizelge." anlamındaki bu söz için
Kurumumuzca dengelem karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, bilanço yerine dengelem sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime özel ad olmadıktan sonra büyük harfle başlamaz: 2005 yılında Türk Dil Kurumunun 73. yılını kutladık.

Günün atasözü/deyimi :
(bir yerde) içecek suyu olmak
O yere gitmesi kısmet olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Nisan 2011, 21:45:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adli polis isim, hukuk Adliye içerisinde güvenliği sağlayıp cumhuriyet savcısına bağlı olarak çalışan kolluk gücü:"İçeri girerek bir kapının önünde 'adli polis' yazısını okudu."- S. F. Abasıyanık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
catering İngilizce "Bir kuruluş tarafından yemeğin hazırlanması ve dağıtılması işi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yemek hizmeti karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, catering yerine yemek hizmeti sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: kaynana (< kayın ana), nasıl (< ne asıl), niçin (< ne için), sütlaç (< sütlü aş), birbiri (< biri biri).

Günün atasözü/deyimi :
suç samur kürk olsa kimse üstüne almaz
Hiç kimse suçlu olduğunu kabul etmek istemez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 11:48:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tefekkür isim, eskimiş Arapça Düşünme, düşünüş: "Her şeyden evvel kendisinde tefekkürle hissin yüksek bir imtizacı fark ediliyordu."- A. H. Çelebi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
çip İngilizce chip "bilişim Milimetrik yüzeyler üzerinde on binlerce devre elemanından oluşan ve son derece karmaşık elektronik devrelerin yerleştirildiği, genellikle silikon benzeri yarı iletken malzeme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yonga karşılığı önerilmiştir.  

Bundan sonra demek ki, çip yerine yonga sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Takma adlar büyük harfle başlar: Tarhan (Ömer Seyfettin), Kirpi (Refik Halit Karay), Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel).

Günün atasözü/deyimi :
gafile kelam, nafile kelam
Aymazlık içinde olan kişiye söz kâr etmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 11:51:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kokoş isim Aşırı süslü, birbirine uyumsuz giysiler giymeyi seven kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dedüksiyon Fransızca déduction "felsefe Tümel bir önermeden tikel bir önermeye, yasalardan olaylara, etkenden etkiye geçme yolu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tümdengelim karşılığı önerilmiştir.  

Bundan sonra demek ki, dedüksiyon yerine tümdengelim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İkilemeler ayrı yazılır: allak bullak, aval aval (bakmak), cır cır (ötmek), gide gide, sere serpe, tak tak (vurmak), yana yakıla.

Günün atasözü/deyimi :
içi alaylı, dışı kalaylı
"Dışı süslü, güzel görünüşlü ancak içi berbat" anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 11:54:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muhabere isim (muha:bere) Arapça 1. Haberleşme. 2. Yazışma: "Mektupçu evrak okur, cevap yazar, muhabere işlerini idare ederdi."- S. Ayverdi. 3. teknik İletişim.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fast break İngilizce "spor Takım sporlarında karşı tarafın toparlanmasına fırsat vermeden, paslaşarak yapılan hücum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hızlı hücum karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, fast break yerine hızlı hücum sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki ünsüzle biten Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır: film, lüks, psikiyatr, teyp.

Günün atasözü/deyimi :
gelene git denilmez
Kendiliğinden gelen bir konuk geri çevrilmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 11:56:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
helikopter pisti isim Helikopterin iniş kalkış yaptığı özel alan, heliport.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fizibilite İngilizce feasibility "Herhangi bir girişimin işletme ve ekonomi yönlerinden durumunu önceden tespit etme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yapılabilirlik karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, fizibilite yerine yapılabilirlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur: 3, 4 ve 7. maddeler; XII - XIV. yüzyıllar arasında.

Günün atasözü/deyimi :
kurşun dokunmak
Mermi isabet etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 11:59:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kitle turizmi isim Eğlenmek, gezmek amacıyla gruplar hâlinde yapılan gezi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
formalizm Fransızca formalisme "felsefe Özü, içeriği yeterince önemsemeden yalnız biçim üzerinde duran, biçime ağırlık veren görüş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca biçimcilik karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, formalizm yerine biçimcilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: a-ra-ba, bi-çi-mi-ne.

Günün atasözü/deyimi :
er oyunu üçe kadar
Birinci ve ikinci denemede başarılamayan iş için son kez üçüncü deneme yapılmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 12:01:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nazım, -zmı isim, edebiyat Arapça Şiir.
nâzım sıfat (na:zım) Arapça 1. Düzenleyen, düzene koyan, tertip eden. 2. isim, edebiyat Manzume yazan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
anchorman İngilizce "Toplanan haberleri önem derecesine göre değerlendiren ve yayımlayan yetkili sunucu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ana haber sunucusu karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, anchorman yerine sunucusu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: vb.nin, Alm.dan; cm³e (santimetreküpe), 64ten (altı üssü dörtten)

Günün atasözü/deyimi :
mürekkebi kurumadan bozmak
Kararı, sözleşmeyi, anlaşmayı yazılmasından çok kısa süre sonra bozmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 12:02:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nâzım plan isim, mimarlık Bir yerleşim bölgesinin bütün bayındırlık işlerinde göz önünde tutulmak için hazırlanmış plan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pedagoji Fransızca pédagogie "1. Öğretim ve eğitimi kurallara bağlayan bilim kolu, 2. Öğretmenlik sanatı, uygulaması veya mesleği için gerekli bilgi ve becerileri kazandıran bilim dalı." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca eğitim bilimi karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, pedagoji yerine eğitim bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kullanıldığında sonuna soru işareti konulmaz: Akşam oldu mu sürüler döner. Hava karardı mı eve gideriz.

Günün atasözü/deyimi :
elden vefa, zehirden şifa
Zehirden şifa beklenilmeyeceği gibi yabancılardan da yardım ve iyilik beklenmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 12:04:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mülki idare isim İl ve ilçe yönetimi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tolerans Fransızca tolérence "Her şeyi anlayışla karşılayarak olabildiği kadar hoş görme durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hoşgörü karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, tolerans yerine hoşgörü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçinde yan yana iki veya daha fazla ünsüz bulunan Batı kökenli alıntılar, ünsüzlerin arasına ünlü konulmadan yazılır: apartman, gangster, telgraf.

Günün atasözü/deyimi :
el üstünde gömlek eskimez
Eğreti alınan bir şey dikkatle korunmalı, bir süre sonra da olduğu gibi geri verilmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 12:06:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ebcet, -di isim Arapça ebced Arap alfabesinin her harfi bir rakamı karşılayan ve anlamsız sekiz kelimeden oluşan değişik bir düzeni.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
travers Fransızca traverse "Üzerine rayların yerleştirildiği, yere enine konulmuş demir veya ağaç parçalarının her biri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tabanlık karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, travers yerine tabanlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Renk sözü veya renklerden birinin adıyla kurulmuş isim tamlaması yapısındaki renk adları ayrı yazılır: duman rengi, saman rengi; ateş kırmızısı, çivit mavisi, safra yeşili, süt kırı.

Günün atasözü/deyimi :
teker meker yuvarlanmak
1) Döne döne yuvarlanmak; 2) İyi durumda olan bir kişi durumunu birdenbire yitirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 12:08:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ebcet hesabı isim, edebiyat 1. Ebcet düzeninden yararlanarak bir kelimeyi rakama çevirme. 2. Kelimelerle ve genellikle eski şairlerin yaptığı gibi dizelerle önemli bir olayın tarihini gösterme yöntemi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tubeless İngilizce "İç lastiği olmayan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca içsiz karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, tubeless yerine içsiz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Farsça kurala göre oluşturulan tamlamalar bitişik yazılır: gayrimenkul, gayrimeşru, hüsnükuruntu, suikast.

Günün atasözü/deyimi :
bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır
Herhangi bir olayı, bir işi, bir ödevi küçümsememek, önemle ele almak gerekir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Nisan 2011, 12:10:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Genel Ağ özel, isim, bilişim Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanması sonucu ortaya çıkan, herhangi bir sınırlaması ve yöneticisi olmayan uluslararası bilgi iletişim ağı, İnternet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sticker İngilizce "Özel olarak hazırlanıp bir yere yapıştırılan zamklı desen, resim veya yazı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çıkartma karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, sticker yerine çıkartma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar: Kurtuluş Savaşı, Cilalı Taş Devri, İlk Çağ, Servetifünun Dönemi, Tanzimat Dönemi.

Günün atasözü/deyimi :
olmuş armut gibi eline düşmek
Emeksiz ve zahmetsizce eline geçmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Nisan 2011, 13:27:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ebe isim 1. Doğum işini yaptıran kadın: "Babam ebe bulmaya koştu."- A. Kutlu. 2. halk ağzında Büyükanne, nine. 3. Genellikle çocuk oyunlarında baş olan, diğer çocuklara veya gruba karşı cezasını çekmek ve bundan kurtulmak için tek başına bütün sorumluluğu üzerine alan çocuk, oyun ebesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
slip İngilizce "ticaret Kredi kartı ile satın alınan mal veya hizmet karşılığında bankanın yetki verdiği iş yeri tarafından düzenlenen, satın alanca imzalanan, ödeme taahhüdünü gösteren belge." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ödeme belgesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, slip yerine ödeme belgesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde "doğu" ve "batı" sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır: Batı medeniyeti, Doğu mistisizmi.

Günün atasözü/deyimi :
arı gibi eri olanın dağ kadar yeri olur
Bireyleri çalışkan olan aile ve toplumlar her yerde bol kazanç elde ederler.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Nisan 2011, 22:09:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
parlamento isim (parlame'nto, l ince okunur) İtalyanca parlamento Başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı: "Parlamento, devlet statüsü ve millî ordu için yeni kanunlar neşretti."- F. R. Atay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sosyoloji Fransızca sociologie "Toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim yasalarını inceleyen bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca toplum bilimi karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, sosyoloji yerine toplum bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerdeki ayların yazılışında, kitapların ve dergilerin cilt sayılarında, kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında, maddelerin sıralandırılmasında kullanılabilir: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, 1.XI.1928, I. Cilt, I)... II) ...

Günün atasözü/deyimi :
kırıp sarmak
Bir şeyi yapmak için her türlü imkândan güçlükle yararlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Nisan 2011, 17:09:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
pinhan sıfat, eskimiş Farsça Gizli, saklı, gizlenmiş.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sosyolog Fransızca sociologue "Toplum bilimi bilgini." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca toplum bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sosyolog yerine, toplum bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır: Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.

Günün atasözü/deyimi :
ala keçiyi gören içi dolu yağ sanır
Bir şeyin dış görünüşüne bakarak içinin de öyle olduğunu sananlar yanılırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Nisan 2011, 19:47:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müktesebat çokluk, isim (mükteseba:tı) Arapça Edinilen, kazanılan bilgiler.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
skor İngilizce score "1. Sürmekte olan veya biten bir yarışmanın veya spor karşılaşmasının sayı bakımından durumu, 2. Bir spor karşılaşmasında taraflardan her birinin başarı derecesini gösteren nicelik." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca sonuç; ikinci anlamı için de sayı karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, skor yerine, sonuç ve/veya sayı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede da / de bağlacından sonra virgül konmaz: İmlamız lisanımız düzelince, lisanımız da kafamız düzelince düzelecek, çünkü o da ancak onlar kadar bozuktur, fazla değil! (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
mitralyöz gibi
Durmadan, ara vermeden (konuşma).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Nisan 2011, 10:47:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
peyk isim, gök bilimi Farsça 1. Uydu. 2. sıfat, mecaz Bir başkasına bağımlılığı olan: "Peyk devletler.".

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sempozyum Fransızca symposium "Belli bir konuda çeşitli konuşmacıların katılımıyla düzenlenen bilimsel toplantı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bilgi şöleni karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, sempozyum yerine, bilgi şöleni sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için eğik çizgi kullanılır: 18/11/1969, 15/IX/1994 vb.

Günün atasözü/deyimi :
buğday başak verince orak pahaya çıkar
Gereksinim duyulan şey değer kazanır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Nisan 2011, 12:45:15
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çıkarma harekâtı isim, askerlik 1. Düşman işgalinde olan bir kıyıya, güvenli bir köprübaşı kurmak amacıyla düzenlenen ve çeşitli birliklerin görev aldığı askerî harekât. 2. mecaz Bir konuda kamuoyu oluşturmak veya yandaş toplamak için yoğun faaliyet gösterme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rodaj Fransızca rodage "Bir araç motorundan tam verim elde edilebilmesi için ilk dönemlerinde yüksek devirde düşük hızda çalıştırılması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca alıştırma karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, rodaj yerine, alıştırma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır: Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum'da yazmıştır.

Günün atasözü/deyimi :
(bir yerden) payandaları çözmek
Ayrılmak, kaçmak, uzaklaşmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Nisan 2011, 12:12:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
baysal sıfat Huzur ve refah içinde olan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
roaming İngilizce "Müşterilerine yurt dışında da hizmet verebilmek için cep telefonu firmalarının başka ülkelerin iletişim firmalarıyla kurduğu iş birliği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dolaşım ortaklığı karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, roaming yerine, dolaşım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bazı ölçü birimlerinin Türkçede yazılışları farklı da olsa bunların uluslararası kısaltmaları kullanılır: cm (santimetre), g (gram), l (litre).

Günün atasözü/deyimi :
büğersen göl olur, açarsan çöl olur
Birikim, ancak tutmayı bilirsen olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Nisan 2011, 12:21:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
akide (I) isim, din b. (aki:de) Arapça İnanç: "Ahmet Bey, dedi, kim olduğunuzu, akidenizi, kasabada, köylerde ne gibi faaliyet gösterdiğinizi biliyorum."- N. Hikmet.
akide (II) isim (aki:de) Arapça Şekerin kaynatılarak katılaşması yolu ile yapılan, renkli ve kokulu, ağızda güç eriyen şeker, akide şekeri: "Ağızları ve elleri yaladıkları akideden kıpkırmızı bir hâlde geçiyorlardı."- Y. K. Beyatlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
reaktif Fransızca réactif "kimya Maddeleri kimyasal birleşime veya ayrışıma uğratarak niteliklerini belirlemede kullanılan bileşikler." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ayıraç karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, reaktif yerine, ayıraç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: al-dı, bir-lik, sev-mek.

Günün atasözü/deyimi :
pazar kayığı gibi
Çok yüklenmiş (taşıt).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Nisan 2011, 11:18:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/04/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
akidesi bozuk sıfat İnancı bozulmuş olan (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
porfir Fransızca porphyre "mineroloji Yer kabuğunun yapı gereci olan bir veya birkaç mineralden oluşan kütle." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kayaç karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, porfir yerine, kayaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır: Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

Günün atasözü/deyimi :
karga yavrusuna bakmış "benim ak pak evladım" demiş
Herkesin yavrusu çirkin de olsa gözüne güzel görünür.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 01 Mayıs 2011, 14:39:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sosyal sigorta isim Bir işte ücret karşılığı çalışanların sağlığını, geleceğini güvence altına almak amacıyla kazançlarından bir bölümü kesilerek yapılan sigorta, işçi sigortası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aberasyon Fransızca aberration "1. ruh bilimi Özel bir görevin normal sonucuna ulaşmasına engel olan sapıklık. 2. gök bilimi Işık hızının sonlu olmasından dolayı bir gök cisminin görünen konumu ile gerçek konumu arasındaki fark. 3. gök bilimi Bir mercek, ayna veya optik dizgenin odaklama özelliklerindeki yanlış." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca sapınç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aberasyon yerine, sapınç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bazı ölçü birimlerinin Türkçede yazılışları farklı da olsa bunların uluslararası kısaltmaları kullanılır: cm (santimetre), g (gram), l (litre).

Günün atasözü/deyimi :
sol eli beklemek
Yemeğe beklenilen birine, yemeğe başlandığını anlatmak için kullanılan bir söz
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Mayıs 2011, 14:20:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mırra isim Arapça Acılık veren sıvılarla özel bir biçimde kaynatılarak pişirilen bir tür acı kahve.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fotosfer Fransızca photosphère gök bilimi "Güneş'in veya bir yıldızın görülen yüzeyi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ışık yuvarı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fotosfer yerine, ışık yuvarı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: al-dı, bir-lik, sev-mek.

Günün atasözü/deyimi :
giden gelse dedem gelirdi
Ölen bir kimse dirilemeyeceği gibi elden çıkan bir şey de bir daha ele geçmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Mayıs 2011, 19:34:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
klapa isim (l ince okunur) Almanca Klappe Yakanın göğse doğru inen devrik bölümü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fototaksi Fransızca phototaxie bitki bilimi "Bir hücrelilerde birdenbire aydınlanma sonucu görülen tepkime." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ışığa göçüm karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fototaksi yerine, ışığa göçüm sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Unvanlardan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: Cumhurbaşkanınca, Başbakanca, TÜBİTAK Başkanına göre vb.

Günün atasözü/deyimi :
dağ başına harman yapma, savurursun yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel için
Yapacağın bir işi, sonunu hesaplamadan yapma.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 04 Mayıs 2011, 16:22:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
biat, -ti isim, eskimiş Arapça 1. Bir kimsenin egemenliğini tanıma. 2. tarih Osmanlı Devleti'nde padişah öldüğünde tahta geçecek oğlunun devlet yönetimindeki etkili gruplarca kabul edilip onaylanması.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sirkülasyon Fransızca circulation "1. ekonomi Alışveriş ve hizmet karşılığının ödenmesini sağlamak üzere paranın el değiştirmesi. 2. anatomi Kan dolaşımı. 3. ekonomi Para ve para yerine geçen bono, senet vb.nin geçerli olması, sürümde bulunması. 4. ekonomi Mal veya paranın elden ele dolaşması." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca dolanım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sirkülasyon yerine, dolanım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır: Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

Günün atasözü/deyimi :
gözden (gözünden) sürmeyi çalmak (çekmek)
Hırsızlıkta çok becerikli, çok usta olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Mayıs 2011, 12:33:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
orta yol isim Çözüme açık, herkes tarafından kabul edilebilir olan davranış ve tutum: "Değerlerimizden kopmadan, şanlı geçmişimizi yadsımadan bir orta yol aramalıyız."- İnci Aral.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sirküler Fransızca circulaire "Yasa ve yönetmeliklerin uygulanmasında yol göstermek, herhangi bir konuda aydınlatmak, dikkat çekmek üzere ilgililere gönderilen yazı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca genelge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sirküler yerine, genelge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Uzak Doğu dillerindeki (Çince, Japonca, Korece vb.) özel adlar Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır: Konfüçyüs, Kanton, Pekin, Şangay, Tokyo, Hiroşima, Nagazaki, Osaka, Kyoto.

Günün atasözü/deyimi :
kulak tutmak
Dinlemek, işitmek istemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Mayıs 2011, 11:18:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Hıdırellez özel, isim Arapça 1. Hızır ve İlyas peygamberlerin her yıl buluştuklarına inanılan 6 Mayıs günü. 2. Her yılın 6 Mayıs gününde kutlanan geleneksel bayram: "Bu yalılarda da Hıdırellez'i belirtir hiçbir olağanüstülük görülmüyordu."- Salah Birsel. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
snack-bar İngilizce "Müzik dinlenilen ve ayaküstü yemek yenilen eğlence yeri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca atıştırma yeri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, snack-bar yerine, atıştırma yeri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Etmek, edilmek, eylemek, kılmak, kılınmak, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimelerinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi olmadığında ayrı yazılır: arz etmek, azat etmek, söz edilmek, asker eylemek, gerekli kılmak, namazı kılınmak, kul olmak, tebliğ olunmak.

Günün atasözü/deyimi :
dost ağlatır, düşman güldürür
Dost olan kimsenin söylediği söz acı da olsa insanın iyiliği içindir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Mayıs 2011, 12:51:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kizir isim, halk ağzında 1. Köy muhtarı yardımcısı. 2. Köy kâhyası. 3. Köy bekçisi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sofistike Fransızca sophistiqué "Yapmacık, içten olmayan (tavır, davranış, duygu)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yapmacık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sofistike yerine, yapmacık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Biraz, birkaç, birkaçı, birtakım, birçok, birçoğu, hiçbir, hiçbiri, herhangi sözleri gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
ne buyrulur?
"Onun nasıl bir şey olduğunu gördünüz, buna ne diyorsunuz?" anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Mayıs 2011, 12:25:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
pirifâni isim, eskimiş (pi:'rifa:ni:) Farsça + Arapça İhtiyar kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sofizm Fransızca sophisme felsefe "Antik Yunan felsefesinde eleştiri akımı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bilgicilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sofizm yerine, bilgicilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Müzikte kullanılan makam adları bitişik yazılır: acembuselik, hisarbuselik, muhayyerkürdi.

Günün atasözü/deyimi :
pala çalmak (sallamak)
Uğraşmak, didinmek, çabalamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Mayıs 2011, 12:59:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fâni sıfat (fa:ni:) Arapça 1. Ölümlü, gelip geçici, kalımsız: "Her fâni güneşten, çimden nasibini alıyor." - Yusuf Ziya Ortaç. 2. isim İnsanoğlu.
fani isim, fizik Fransızca phanie İnsan gözünün algıladığı ışık şiddeti.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
solidarist Fransızca solidariste toplum bilimi "Dayanışmacılıktan yana olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dayanışmacı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, solidarist yerine, dayanışmacı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ara yönleri belirten kelimeler bitişik yazılır: güneybatı, güneydoğu, kuzeybatı, kuzeydoğu.

Günün atasözü/deyimi :
kedi yavrusunu yerken sıçana benzetir
Kişi yolsuz olduğunu bildiği bir işi yaparken kendini mazur göstermek için bahane uydurur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Mayıs 2011, 12:31:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
melaike mela:ike, (l ince okunur) Arapça 1. Melekler. 2. halk ağzında Melek gibi güzel kadın: "Yerin melaikesi misin yoksa cennetin hurisi mi?"- Sermet Muhtar Alus.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
solidarizm Fransızca solidarisme toplum bilimi "Bir topluluğun bütün bireyleri arasında bir dayanışma bulunmasını toplu durumda yaşamanın gereklerinden sayan ve bireycilikle ortaklaşacılık arasında yer alan öğreti." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dayanışmacılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, solidarizm yerine, dayanışmacılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar: Tanrı, Allah, Cebrail, Zeus, Osiris, Kibele. Ancak bunlardan bazıları özel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar: Eski Yunan tanrıları.

Günün atasözü/deyimi :
(birine) külah giydirmek
Hile ile, oyunla aldatmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Mayıs 2011, 11:29:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
opsiyon isim Fransızca option 1. Bekletme süresi. 2. Seçenek. 3. ekonomi Ek gün. 4. ekonomi Ek süre.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
karizma Fransızca charisme "Bir kimsenin kişiliği etrafında oluştuğu kabul edilen ve niteliği kolay açıklanamayan, hayranlık uyandıran etkileyici güç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etkileyicilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, karizma yerine, etkileyicilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda rakamdan sonra ya nokta konur veya kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır: 15., 56., XX.; 5'inci, 6'ncı.

Günün atasözü/deyimi :
tekeden süt çıkarmak
Olamayacak şeyleri olur duruma getirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Mayıs 2011, 11:35:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bekletme süresi isim Vapur, uçak vb.nde önceden ödeme yapmadan belli bir tarih için yer ayırtma, opsiyon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
karizmatik Fransızca charismatique "Etkileyebilecek özellikte olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etkileyici karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, karizmatik yerine, etkileyici sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İle" bağlacı, ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde başındaki i ünlüsü y'ye dönüşür ve büyük ünlü uyumuna uyar: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), çevre-y-le (çevre ile), sürü-y-le (sürü ile), yapı-y-la (yapı ile).

Günün atasözü/deyimi :
söze atılmak
Bir konu konuşulurken birden araya girip konuşmaya başlamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Mayıs 2011, 12:25:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
opsiyonel sıfat Fransızca optionel İsteğe bağlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
klasör Fransızca classeur "Yazılı kâğıtları düzenli ve sıralı bir biçimde korumak için kullanılan mukavva veya plastikten telli kap." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sıralaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, klasör yerine, sıralaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yuvar ve küre sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: göz yuvarı, yer yuvarı; hava küre, ışık küre, yarı küre.

Günün atasözü/deyimi :
huy canın altındadır
İnsanı alışkanlıklarından, huylarından vazgeçirmek mümkün değildir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Mayıs 2011, 12:15:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
susta (I) isim (su'sta) İtalyanca sosta Köpeğin arka ayakları üzerinde durması.
susta (II) isim (su'sta) Rumca Emniyet yayı: "Çakının sustası."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kokpit İngilizce cockpit "Uçakların ön tarafında pilot ile uçuş teknisyeninin bulunduğu, uçağın yönetildiği özel bölüm." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca pilot kabini karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kokpit yerine, pilot kabini sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Çiçek dışında anlamlar taşıyan ayçiçeği (bitki), baklaçiçeği (renk), balçiçeği (ağaççık), narçiçeği (renk), suçiçeği (hastalık); ot dışında anlamlar taşıyan adamotu (bitki), ağızotu (barut), dilotu (dilotu yemek: çok konuşmak), sıçanotu (arsenik); ses düşmesine uğramış olan çöreotu ve yazımları gelenekleşmiş olan semizotu, dereotu bitişik yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
kepenek altında er yatar
İnsanları giydiğine bakarak değerlendirmek yanlışlara yol açar, değerli kişiler de bazen eski giymiş olabilir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Mayıs 2011, 14:09:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
pekmez toprağı isim Üzüm şırasını kestirmek için kullanılan, kil ile karışık kireçli toprak, marn.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
cash card İngilizce "Bankalardan peşin para almak veya para çekmek için kullanılan kart." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nakit kartı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, cash card yerine, nakit kartı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: deri altı, su altı, toprak altı, yer altı (yüzey); arka üstü, böbrek üstü bezi, tepe üstü (en yüksek nokta).

Günün atasözü/deyimi :
söz götürmek
1) Doğruluğu ve gerçekliği tartışılabilir olmak; 2) Dedikodu yapmak; 3) Tahammül etmek, katlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Mayıs 2011, 13:39:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
alicenap sıfat, eskimiş (a:li:cenap) Arapça 1. Cömert. 2. Onurlu, şerefli: "Senin annen mert, doğru ve alicenap bir kadındır."- Halide Edip Adıvar. 3. zarf Onurlu, şerefli bir biçimde: "Başkalarını tesir altında bırakması, zamanında alicenap davranması onun hakikaten kuvvetli bir kadın olduğunu ispat etmektedir."- Asaf Hâlet Çelebi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
call center İngilizce "Herhangi bir şirketin müşterisinin ihtiyaçlarını, beklentilerini öğrendiği, kısa çözüm yollarını sunduğu çalışma birimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çağrı merkezi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, call center yerine, çağrı merkezi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: ayakaltı, bilinçaltı, gözaltı (gözetim); akşamüstü, bayramüstü, suçüstü, yüzüstü; akşamüzeri, ayaküzeri.

Günün atasözü/deyimi :
üzerinde kalmak
1) Mal veya iş, artırma sırasında bir kimsenin olmak. 2) İstenmeyen şey birine yüklenmek, sorumluluğuna bırakılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Mayıs 2011, 10:24:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cönk (I) -gü isim, edebiyat Saz şairlerinin, kendilerinin veya başkalarının şiirlerini derledikleri, uzunlamasına açılan, deri kaplı defter, sığırdili.
cönk (II) -gü isim, eskimiş (Malezya dilinden) Büyük yelkenli gemi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
center İngilizce "Belirli bir yerin ortası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca merkez karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, center yerine, merkez sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur: 1.000, 326.197, 49.750.812 vb.

Günün atasözü/deyimi :
muradı gözünde kalmak
Emeline ulaşamamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Mayıs 2011, 20:33:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müze isim (mü'ze) Fransızca musée Sanat ve bilim eserlerinin veya sanat ve bilime yarayan nesnelerin saklandığı, halka gösterilmek için sergilendiği yer veya yapı: "O devirlere ait yatağanlar, baltalar, karabinalar, paslanmamış çelikleriyle müzelerimizdedir."- Orhan Seyfi Orhon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kur Fransızca cours "Bir kursun basamaklarından her biri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca düzey karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kur yerine, düzey sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra virgül konur: Datça'ya yarın gideceğim, dedi.

Günün atasözü/deyimi :
ıstılah paralamak
Ağdalı, hiç kimsenin anlamadığı bir biçimde konuşmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Mayıs 2011, 16:27:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gençlik, -ği isim 1. Genç olma durumu: "İlk gençliğinde at delisiydi."- Necati Cumalı. 2. İnsan hayatının ergenlikle orta yaş arasındaki dönemi: "Hemen Yunus’un gençliğinde yavuklusu iken kaybettiği güzel kızı hatırladım."- Ahmet Kabaklı. 3. Genç insanların bütünü: "O gençliğin politikaya katılması yüzünden Balkan Harbi’ne girmişiz."- Falih Rıfkı Atay. 4. mecaz Genç bir kimsenin tutumu, toyluk, deneyimsizlik: "Gençliğimi kapının eşiğinde bırakıp eve giriyorum."- Yusuf Ziya Ortaç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
larva Latince hayvan bilimi "Bazı hayvanların, özellikle böceklerin yumurtadan çıktıktan sonra, krizalit veya ergin karakterlerini kazanmadan önceki evresi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kurtçuk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, larva yerine, kurtçuk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarından önce ve sonra gelen unvan, meslek, rütbe adları ile lakaplar, saygı sözleri büyük harfle başlar: Kaymakam Erol Bey; Mustafa Efendi; Doktor Behçet Uz; Mareşal Fevzi Çakmak; Mimar Sinan, Genç Osman, Deli Petro.

Günün atasözü/deyimi :
insan kendini beğenmezse çatlar (ölür)
Herkes kendini beğenir; bu, kendi aklını beğenmesinin sonucudur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Mayıs 2011, 10:56:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fileto isim (file'to) İtalyanca filato Kasaplık hayvanların sırtında, dikensi çıkıntı boyunca iki yandaki et.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sponsor İngilizce "Bilim, sanat, kültür veya spor alanlarında yapılacak herhangi bir etkinliğin maddi yönünü üstlenen kimse veya kurum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca destekleyici karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sponsor yerine, destekleyici sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Her iki kelimesi de -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) veya -r /-ar /-er eklerini almış birleşik kelimeler bitişik yazılır: dedikodu, kaptıkaçtı, oldubitti, uçtuuçtu (oyun); kazaratar, konargöçer, okuryazar.

Günün atasözü/deyimi :
hak söz ağıdan acıdır
Eksikleri, yanlışları, yolsuzlukları bütün çıplaklığıyla ortaya koyan ve eleştiren söz, bu işi yapanlara acı gelir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 18:58:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
süt çocuğu isim 1. Sütle beslenen çocuk. 2. mecaz Davranışları dolayısıyla küçük olduğu düşünülen kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
zooloji Fransızca zoologie "Biyolojinin, hayvanların yapı, görev, davranış ve sınıflandırmaları, yeryüzündeki dağılışlarıyla uğraşan bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hayvan bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, zooloji yerine, hayvan bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Akrabalık adı olup lakap veya unvan olarak kullanılan kelimeler büyük harfle başlar: Baba Gündüz, Hala Sultan, Nene Hatun, Gül Baba, Susuz Dede, Telli Baba.

Günün atasözü/deyimi :
ev sahibinin bir evi, kiracının bin evi var
Evi olan yalnızca kendi evinde oturur, evi olmayan ise beğendiği evde oturur.
Atasözü

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 19:00:28
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çapanoğlu isim 1. Bir işte gizli kalmış kötü ve aksak yan, kuşkulu durum. 2. argo Hileli, kuşkulu, karışık durum.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jet-lag İngilizce "Uçuş sırasında kıtalar arası zaman farkından oluşan biyolojik ritim bozukluğu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca jet yorgunluğu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jet-lag yerine, jet yorgunluğu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Akrabalık bildiren kelimeler büyük harfle başlamaz: Tülay ablama gittim. Ayşe teyzemin keki çok güzel.

Günün atasözü/deyimi :
sepet havası çalmak
1) İşinden çıkarmak, sepetlemek. 2) Yanından uzaklaştırmak, gitmesini sağlamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 19:02:49
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fağfur isim, eskimiş (fağfu:ru) Farsça 1. Çin imparatorlarına verilen unvan. 2. Çin'de yapılmış kâse, tabak, vazo vb. porselen eşya.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
transfüzyon Fransızca transfusion tıp "Hasta veya yaralıya, kendi veya uygun bir kan grubundan damar yoluyla kan verme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kan aktarımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, transfüzyon yerine, kan aktarımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılar metin içerisinde harflerle yazılır: bin yıldan beri, dört kardeş, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, üçüncü sınıf.

Günün atasözü/deyimi :
suya salmak
Boşuna harcamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 19:04:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sekter sıfat Fransızca sectaire 1. Başkalarının siyasi, dinî vb. düşüncelerine, inançlarına karşı çıkan, katı ve hoşgörüsüz davranan (kimse). 2. Katı, hoşgörüsüz (düşünce, tutum).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
higroskopik Fransızca hygroscopique "Havadaki nemi emme özelliği olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nemçeker karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, higroskopik yerine, nemçeker sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İle" sözü kısaltmalara getirildiğinde ayrı yazılır: NATO ile ortak çalışma yapıyoruz. TDK ile TTK Atatürk'ün kurduğu kurumlardır.

Günün atasözü/deyimi :
evimiz bezden, ne umarsın bizden
Kendisi yardıma muhtaç olandan yardım beklemek boşuna umutlanmaktır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 19:06:23

Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müfit sıfat, eskimiş Arapça 1. Yararlı, faydalı: "Müfit vatandaş yetiştirmenin kutsi zevki de her rütbenin, her zevkin fevkinde değil midir?"- Ethem İzzet Benice. 2. Anlatan, ifade eden.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
higroskop Fransızca hygroscop "Havadaki nemin niceliğini ölçüp gösteren alet." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nemçeker karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, higroskop yerine, nemçeker sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için virgül kullanılır: Bu gece, eğlenceleri içlerine sinmedi. (Reşat Nuri Güntekin)

Günün atasözü/deyimi :
el yumruğu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır
Deneyimsiz kişi kendisinin herkesten üstün olduğunu, her işi yapabileceğini sanır
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 19:07:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mikado isim (mika'do) Japonca 1. Japon imparatorlarına verilen unvan. 2. Fil dişi, tahta veya kemikten yapılmış küçük çubuklarla oynanan bir oyun.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
terapist Fransızca thérapist tıp "Tedavi eden kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tedavici karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, terapist yerine, tedavici sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Son kelimesi -dı (-di / -du / -dü, -tı / -ti / -tu / -tü) kalıplaşmış belirli geçmiş zaman ekleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: imambayıldı, hünkârbeğendi, gecekondu, gündöndü, albastı, serdengeçti, eltieltiyeküstü..

Günün atasözü/deyimi :
civcivde gözün, et yemeye yüzün olsun
Kişi, karşılık beklediği işten istediğini alabilmek için gereken harcamaları yapmalıdır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Mayıs 2011, 19:09:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
otacı isim, halk ağzında Çeşitli bitkilerle tedavi uygulayan kişiler için halk arasında hekim veya eczacı anlamında kullanılan bir unvan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
termik Fransızca thermique fizik "Isı ile, sıcaklıkla ilgili." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ısıl karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, termik yerine, ısıl sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanunda bitişik geçen veya bitişik olarak tescil ettirilmiş olan kuruluş adları bitişik yazılır: İçişleri, Dışişleri.

Günün atasözü/deyimi :
teptim keçe oldu, sivrilttim külah oldu
Bir şeyi işine geldiği gibi gösterenler veya yorumlayanlar için söylenen bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Mayıs 2011, 11:14:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
papak, -ğı isim Genellikle Azerbaycan ve Kafkasya'da giyilen, kuzu derisinden veya yününden yapılan, uzun tüylü başlık: "Üst baş direğinden gocuğunu, papağını aldı, çizmelerinin kenar kürklerini düzledi."- Nezihe Araz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kakofoni Fransızca cacophonie edebiyat "Bazı sözlerde, söz öbeklerinde, boğumlanma yerleri aynı veya birbirine yakın seslerin tekrarlanması sonucu söyleyişin güçlüğe uğraması, kulağı rahatsız etmesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ses uyumsuzluğu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kakofoni yerine, ses uyumsuzluğu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar: Sayın Başkan, Sayın Hocam, Sayın Vali.

Günün atasözü/deyimi :
yanına salavatla yaklaşılmak
Birinin yanına korkarak, çekinerek gitmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Mayıs 2011, 11:15:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
uyaroğlu isim, halk ağzında (uya'roğlu) Bulunduğu ortama ve koşullara kolaylıkla uyum sağlayan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
narsisizm Fransızca narcissisme ruh bilimi "Kişinin kendi bedensel ve ruhsal benliğine karşı duyduğu hayranlık ve bağlılık, narsistlik." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca özseverlik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, narsisizm yerine, özseverlik ısıl sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılardan sonra sıra bildirmek için nokta konur: 3. (üçüncü), 15. (on beşinci); II. Mehmet, XV. yüzyıl; 4. Levent.

Günün atasözü/deyimi :
cömertle nekesin harcı birdir
Cimri, ucuz diye her şeyin kötüsünü alır, bunlar işe yaramadıklarından veya çarçabuk bozulduklarından yenilerini almak zorunda kalır ve birkaç kez para harcar; cömert ise bir kez çok para verip her şeyin iyisini alır. Sonuç olarak cimri de, cömert de aynı parayı harcamış olur.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Mayıs 2011, 11:16:40
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sigara tiryakisi isim Sigaraya aşırı düşkün olan kimse: "Durdum. Öksürdü. Sigara tiryakilerinin öksürüşüydü bu."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
müzikolog Fransızca musicologue "Müzik bilimi alanında araştırmalar yapan bilgin veya uzmantık " anlamındaki bu söz için Kurumumuzca müzik bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, müzikolog yerine, müzik bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlelerde de ilk harf büyük yazılır: "Et-, ol-" fiilleri, dilimizde en sık kullanılan yardımcı fiillerdir.

Günün atasözü/deyimi :
edebi edepsizden öğren
Edepsizin yaptığı işlerin yapılmaması gereken işler olduğunu düşünmekle doğru yolu bulmuş, böylece edebi edepsizden öğrenmiş olursun.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 31 Mayıs 2011, 11:48:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/05/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mütedair sıfat Arapça (müteda:ir) Ait, için, dolayı, üzerine, ... ile ilgili: "Bu meseleye mütedair verdiğim cevapları, şu suretle hülasa edebilirim." -Atatürk.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
müzikoloji Fransızca musicologie "Müzik konularını, bilimsel yöntemlerle inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca müzik bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, müzikoloji yerine, müzik bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Latin harflerini kullanan dillerdeki özel adlar dilimizde özgün biçimleriyle yazılır: Beethoven, Cervantes, Molière, Shakespeare; Bologna, Buenos Aires, New York, Rio de Janerio.

Günün atasözü/deyimi :
tırhallı, hep bir hâlli
Aynı şartlar altında bulunanların aynı durumda olduklarını anlatmak için söylenen bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 01 Haziran 2011, 13:08:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
acil sıfat Arapça (a:cil) Hemen yapılması gereken, ivedi, ivedili, evgin, müstacel: "Mühim hadiselerin yanı sıra, acil durumların da şaşmaz adresiydi Celâl." -Elif Şafak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
abonman Fransızca abonnement "Bir satıcı veya kamu kuruluşu ile alıcılar arasında yapılan anlaşma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sürdürüm karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, abonman yerine, sürdürüm  sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat ve dakika bildiren sayılar metin içinde yazıyla da yazılabilir: saat dokuzu beş geçe, saat sekizi on dakika üç saniye geçe, mesela saat onda.

Günün atasözü/deyimi :
fiile koymak
Eyleme geçirmek
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Haziran 2011, 10:14:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yeşil saha isim Futbol oynanan alan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
adisyon Fransızca addition "Ödenecek ücretin dökümünü ve tutarını gösteren kâğıt, hesap pusulası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hesap karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, adisyon yerine, hesap  sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvanlara verilen adlar büyük harfle başlar: Boncuk, Fındık, Minnoş, Pamuk.

Günün atasözü/deyimi :
geriye bırakmak
Tehir etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 04 Haziran 2011, 00:06:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
alan talan sıfat Karmakarışık, allak bullak, darmadağınık: "Ortaya bir kucak çamaşırla orta yaşlı, saçları alan talan bir Musevi kadını çıktı." -Hüseyin Rahmi Gürpınar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
irredantizm Fransızca irrédentisme "Dil, gelenek, görenek ve çeşitli kültür değerleri bakımından bir birlik gösterdiği hâlde ana yurt dışında kalmış halkın yaşadığı toprakları ana yurt sınırları içine almak düşüncesi." anlamındaki bu söz için
Kurumumuzca kurtarımcılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, irredantizm yerine, kurtarımcılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt, cadde, sokak vb.) adları büyük harfle başlar: Asya, Afrika; Güneydoğu Anadolu, Yakın Doğu; İstanbul; Ürgüp; Çayırbağı, Akçaköy; Bahçelievler; Atatürk Bulvarı; Sankiyedim Sokağı.

Günün atasözü/deyimi :
elinde olmak
1. Bakımı, gözetimi altında olmak. 2. mecaz Egemenliği altında, yetkisinde olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Haziran 2011, 13:37:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sarak, -ğı isim mimarlık Yapı yüzeylerinde yatay, enli, az çıkıntılı, süslü veya düz silme. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
santra Fransızca centre "spor 1. Futbol, basketbol vb. oyunların sahasında ortada bulunan ve başlama vuruşu veya atışının yapıldığı noktanın merkez olduğu alan, santra yuvarlağı. 2. Futbolda oyuna ilk başlamada veya her golden sonra topu orta yuvarlağın merkezinde yeniden oyuna sokmak için yapılan vuruş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca orta yuvarlak karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, santra yerine, orta yuvarlak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel ada dâhil olmayan şehir, il, ilçe, bucak, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar: Sivas şehri, Konya ili, Etimesgut ilçesi, Uzungöl beldesi, Taflan köyü vb.

Günün atasözü/deyimi :
çağ açmak
Herhangi bir bakımdan öncekilerden farklı olan yeni bir evrensel gidişe yol açmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Haziran 2011, 13:38:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
aylak sıfat İşsiz, boş gezen, avare (kimse).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
moralist Fransızca moraliste "felsefe Her şeyi ahlak açısından değerlendiren." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ahlakçı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, moralist yerine, ahlakçı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alıntı kelimelerin bazılarına ünlüyle başlayan ek getirildiğinde sonlarındaki ünsüzler yumuşamaz: ahlak / ahlakın, cumhuriyet / cumhuriyete, evrak / evrakı, hukuk / hukuku, ittifak / ittifaka, sepet / sepeti, tank / tankı.

Günün atasözü/deyimi :
acıkan doymam sanır, susayan kanmam sanır
Bir şeyi uzun süre elde edemeyen kimse, daha sonra o şeyden ne kadar çok edinirse edinsin yine kendisine yetmeyeceği sanır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Haziran 2011, 13:40:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
belirsizlik , -ği isim Belirsiz olma durumu, belgisizlik, müphemiyet, vuzuhsuzluk: "Belirsizliği yenebilmesi için önce onu nerede bulabileceğini bilmesi gerekiyordu." -Elif Şafak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
moralizm Fransızca moralisme "felsefe Ahlakı bir araç değil, bir amaç sayan öğreti." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ahlakçılık karşılığı önerilmiştir.
 
Bundan sonra demek ki, moralizm yerine, ahlakçılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonlarında p, ç, t, k ünsüzleri bulunan tek heceli kelimelere ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde genellikle yumuşama olmaz: ak / akı, at / atı, ek / eki, et / eti, göç / göçü, ip / ipi, kaç / kaçıncı, kök / kökü, ok / oku, ot / otu, saç / saçı, sap / sapı, suç / suçu, süt / sütü, bük / bükü.

Günün atasözü/deyimi :
sinerji yaratmak
Bir sonuca katkısı olabilecek birkaç etkeni bir arada harekete geçirerek güç elde etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Haziran 2011, 13:41:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
beslenme eğitimi isim Besin maddelerinin özellikleri, insan vücudunun gelişmesinde yiyeceklerin etkisi ve görevi, yiyecek seçiminde dikkat edilmesi gereken noktalar, iyi beslenmenin sağlık yönünden önemi, ucuz ve dengeli beslenmenin yolları gibi konuları işleyen bilim dalı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
datif Fransızca "dil bilimi Ad soyundan bir sözü yönelme kavramıyla fiile veya bir edata bağlamak üzere -a / -e ekiyle kurulan durum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yönelme durumu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, datif yerine, yönelme durumu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül konur: Fakat yol otomobillere yasak olduğundan o da herkes gibi tramvaya biner, kimse kendisine dikkat etmez. -Falih Rıfkı Atay

Günün atasözü/deyimi :
sermayeyi doğrultmak
Ticaret için ortaya konan anaparayı batırmadan işletmek ve para kazanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Haziran 2011, 16:58:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bozdoğan isim (bo'zdoğan) 1. hayvan bilimi Bir doğan türü (Falco aesalon). 2. tarih Yeniçeriler tarafından kullanılan ve atların eyerlerinde asılı duran altı toplu gürz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
malarya İtalyanca malaria "tıp Anofel türü sivrisineğin sokmasıyla insandan insana bulaşan, titreme, ateş ve ter nöbetleriyle kendini gösteren bir hastalık, ısıtma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sıtma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, malarya yerine, sıtma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki cümlede sorudan başka görevlerde kullanıldığı zaman da ayrı yazılır: Güzel mi güzel! Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.

Günün atasözü/deyimi :
hızını kaybetmek (yitirmek)
Etkisini, geçerliliğini yitirmek, hükmü kalmamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Haziran 2011, 22:49:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cesur sıfat Arapça (cesu:r) 1. Yürekli: "Bu, yeterince cesur olamadığımın bir göstergesi olabilir." -İhsan Oktay Anar. 2. zarf Yürekli bir biçimde: "Erkeklere karşı ilk tanışmada cesur ve ümit verici davranırdı." -Refik Halit Karay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mall İngilizce "Birçok şirketin, firmanın veya mağazanın bir arada bulunduğu alışveriş yeri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca alışveriş merkezi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mall yerine, alışveriş merkezi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İken, ayrı yazılabildiği gibi ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer: evdey-ken (evde iken), okulday-ken (okulda iken), yolday-ken (yolda iken).

Günün atasözü/deyimi :
akılsızlık etmek
Düşüncesiz ve yersiz davranmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Haziran 2011, 13:23:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cimdallı isim Bir tür oyun: "Biraz ötede cimdallı oynayan mahalle gençlerine doğru yürüdüler." -Sait Faik Abasıyanık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
primat Fransızca primate "hayvan bilimi Dört ayaklı, iki ayağı üzerinde de yürüyebilen, ormanda toplu olarak yaşayan, kuyruklu hayvan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca maymun karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, primat yerine, maymun sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
eldeki yara, yarasıza duvar deliği
Bir kimsenin acı ve sıkıntısı başkasına dert gibi görünmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Haziran 2011, 13:27:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çaker isim Farsça (ça:ker) Kul, köle, cariye, yanaşma: "Ayağınızın türabıyım, çakeriniz, efendimizi dünyada bırakmam." -Mahmut Şevket Esendal.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
primitif Fransızca "felsefe Zaman bakımından en eski olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ilkel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, primitif yerine, ilkel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılarda kesirler virgülle ayrılır: 15,2 (15 tam, onda 2); 5,26 (5 tam, yüzde 26).

Günün atasözü/deyimi :
kendini kapının dışında bulmak
Kovulmak, işten atılmak, bir yerden istenmeden uzaklaştırılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Haziran 2011, 17:51:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
deniz rezenesi isim bitki bilimi Maydanozgillerden, deniz kumsallarında bol olarak yetişen, güzel kokulu bir bitki, denizibiği (Crithmum maritimum).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
nominatif Fransızca "dil bilimi Ad soyundan sözün taşıdığı kavramı ek almadan bildiren durum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yalın durum karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, nominatif yerine, yalın durum sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar: "Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir." -Cenap Şahabettin

Günün atasözü/deyimi :
nihayete ermek
Sona varmak, sonuçlanmak, bitmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Haziran 2011, 11:49:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
deniz uçağı isim Su üzerinden havalanabilecek ve uçuştan sonra yine su üzerine inebilecek biçimde düzenlenmiş hava taşıtı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
normatif Fransızca " felsefe 1. Kurallarla, yasalarla ilgili olan, kural, yasa koyan. 2. Düzgüye uymayan, düzgüsü olmayan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca düzgüsel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, normatif yerine, düzgüsel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar: Müslümanlık, Müslüman; Hristiyanlık, Hristiyan; Musevilik, Musevi; Budizm, Budist; Hanefilik, Hanefi; Katoliklik, Katolik.

Günün atasözü/deyimi :
kangren olmak
1. Vücudun bir yerindeki dokular ölmek. 2. mecaz Bir durum veya iş düzelmeyecek duruma gelmek, uzamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Haziran 2011, 12:32:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
divit isim Arapça (deva:t) eskimiş Hokkadaki mürekkebe batırılarak yazı yazmaya yarayan ve değişik uçları olan bir tür kalem: "Rahlesinin üstünde diviti, kitapları ve değnekleri dururdu." -Yahya Kemal Beyatlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
estetik Fransızca esthétique "felsefe Güzelliği ve güzelliğin insan belleğindeki ve duygularındaki etkilerini konu olarak ele alan felsefe kolu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca güzel duyu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, estetik yerine, güzel duyu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen "mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak" kelimeleri büyük harfle başlar: Gazi Osmanpaşa Mahallesi, Karaköy Meydanı, Ziya Gökalp Bulvarı, Nene Hatun Caddesi, Reşat Nuri Sokağı.

Günün atasözü/deyimi :
yazın yorulmayan, kışın kurulmaz
Yazın çalışan kışın rahat eder.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Haziran 2011, 15:31:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dudu dilli sıfat Konuşkan, tatlı dilli (kadın).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
etimolog Fransızca étymologue "Köken bilimi ile uğraşan dil bilimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca köken bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, etimolog yerine, köken bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir veya iki ögesi emir kipiyle kurulan kalıplaşmış birleşik kelimeler bitişik yazılır: albeni, ateşkes, çalçene, gelberi, incitmebeni, sallabaş, sallasırt, sıkboğaz, unutmabeni; çekyat, kaçgöç, kapkaç, örtbas, seçal, veryansın, yapboz, yazboz.

Günün atasözü/deyimi :
kırk evin kedisi
Birçok eve girip çıkan kimse.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: OnTurk209 - 16 Haziran 2011, 19:12:04
-Alıntıdır-
 
Türkçe'nin en az 8 bin 500 yıl öncesine dayanan bir geçmişi bulunmakta. İngilizce gibi diller en fazla 600-700 yıllıktır. Dünya üzerinde en çok konuşulan diller arasında 6. sırada. Yeni kelimeler üretmeye uygun dillerden biri. Ayrıca son derece kıvrak bir dil. ('Kıvrak' sözcüğü hiç bilimsel olmadı ama, aşağıda ne demek istediğimi anlayacaksınız.)
Bakınız! Türkçe iki kelimeyle kaç cümleye izin veriyor.
Pencereyi aç!
Pencereye açar mısın?
Pencereyi açar mısnız?
Pencereyi açsana!
Pencereye açabilir misiniz?
Pencereyi açabilir miydiniz?
Pencereyi açsaydınız.
Pencereyi açınız.
Pencereyi açmalısınız.
Pencereyi açarsanız!
Pencereyi açmalıydın vs vs bu daha böyle epeyce gidebilir ama yetmez mi?
Ayrıca Türkçeyle,
"Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesineymişmiş" gibi 77 harflik bir sözcük yapabiliyorsunuz.
Bu arada bilgisunarda (internet) dolaşan e-postalardan birinde, Türkçeyle İngilizce karşılaştırılmış.
 
Ders 1) Bir Türkçe kelime 17 İngiliz kelimesine bedeldir.
-Afyonkarahisarlılaştıramadıklarmızdan mısınız?
İngilizce tercümesi:
-Are you one of those people whom we unsuccesfully tried to make resemble the citizens of Afyonkarahisar?
 
Ders 2) Yeni başlayanlar için tercüme cümlesi,
-Üç cadı üç swatch saate bakıyorlar. Hangi cadı hangi saate bakıyor?
İngilizce tercümesi:
-Three witches watch three swatch watches. Which witch watch which swatch watch?
 
Ders 3) Şimdi ileri derece tercümesi:
-Üç travesti cadı üç swatch saatin butonuna bakıyorlar Hangi travesti cadı hangi swatch saatin hangi butonuna bakıyor?
İngilizce tercümesi:
-Three switched witches watch three swatch watch's switches. Which switched witch watch which swatch watch's which switch? (Bunu kendiniz yüksek sesle okuyun, lütfen!)
 
İşte İngilizce'nin bittiği an!
Sırada istatiski bir bilgi var. Türkçede yer alan sözcüklerden yüzde 14.18'i  (104.481 sözcüğün 14.816'sı) yabancı dilden Türkçeye girmiş.
Sona eklemeli bir dil olan Türkçede, basit bir kökten çok sayıda sözcük türetebilirsiniz.
...
 
-Kemal ATALAY, "Alo Türkçe Neredesin? " eserinden alıntı yapılmıştır.
 
 
YANLIŞ                           DOĞRU
dizayn----------------------tasarım
forwardla------------------gönder
relaks olmak---------------rahatlamak
print out-------------------çıktı
save etmek----------------kaydetmek
air conditioned------------havalandırmalı
anons etmek--------------duyurmak
ambians--------------------ortam, hava
timing-----------------------zamanlama
absürt----------------------saçma, anlamsız
konfirme etmek------------doğrulamak
call center------------------>çağrı merkezi
no comment-----------------yorum yok
online-------------------------çevrim içi
okeylemek-------------------onaylamak
extre--------------------------hesap özeti
printer------------------------yazıcı
entegre olmak---------------bütünleşmek
trend--------------------------moda, akım
empoze etmek---------------dayatmak
spontane---------------------doğal, içten gelen
insert et----------------------ekle
scanner-----------------------tarayıcı
elimine etmek----------------elemek
koordinasyon-----------------eşgüdüm
konsept-----------------------genel kavram, içerik
perspektif---------------------bakış açısı
extra---------------------------fazladan
feedback----------------------geri bildirim
restorasyon-------------------onarım
mentalite-----------------------anlayış, zihniyet
revize etmek ------------------gözden geçirmek
eksper--------------------------uzman, bilirkişi
start almak---------------------başlamak
laptop---------------------------dizüstü
vizyon---------------------------gösterim
performans---------------------başarım
fonksiyon-----------------------işlev
bodyguard----------------------koruma
kamufle etmek------------------gizlemek
faks------------------------------belgeç
mesaj----------------------------ileti
transfer-------------------------aktarım
departman----------------------bölüm
stop etmek----------------------durmak
kominikasyon-------------------iletişim
firewall---------------------------güvenlik duvarı
CV--------------------------------özgeçmiş
nick name------------------------takma ad
versiyon-------------------------sürüm
global-----------------------------küresel
illegal-----------------------------yasadışı
monoton-------------------------teküze
imitasyon------------------------taklit, yapma
izolasyon-------------------------yalıtım
data-------------------------------veri
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Haziran 2011, 13:55:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
düşünce isim 1. Uzay ve zamanın ötesinde, öznenin dışında, kendiliğinden var olan, duyularla değil, yalnızca ruhen algılanabilen asıl gerçeklik, mütalaa, fikir, ide, idea: "Anlaşmazlıklarda aracılığına, zor durumlarda düşüncesine başvurulur." -Tarık Buğra. 2. Dış dünyanın insan zihnine yansıması. 3. Niyet, tasarı. 4. mecaz Tasa, kaygı, sıkıntı: Sınıfta kalma düşüncesi uykumu kaçırdı. 5. felsefe İlke, yönetici sav.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
etimolojik Fransızca étymologique "Köken bilimi ile ilgili." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca köken bilimsel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, etimolojik yerine, köken bilimsel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda, yer adının ilk harfi büyük yazılır: Hisar'dan, Boğaz'dan, Köşk'e.

Günün atasözü/deyimi :
hangi dağda kurt öldü?
Birisinden beklenmeyen bir davranış görüldüğünde şaşma ve sitem bildirmek için kullanılan bir söz.
Atasözü

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Haziran 2011, 13:55:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
faikiyet isim Arapça (fa:ikiyet) eskimiş 1. Üstünlük. 2. Yükseklik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
etnograf Fransızca ethnographe "Etnografya uzmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca budun betimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, etnograf yerine, budun betimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapça ve Farsça kökenli kişi ve yer adları Türkçenin ses ve yapı özelliklerine göre yazılır: Ahmet, Bedrettin, Fuat, Mehmet, Necmettin, Saadettin; Cezayir, Fas, Filistin, Mısır, Suudi Arabistan; Bağdat, Cidde, Erdebil, Halep, İsfahan, İskenderiye, Medine, Şam, Şiraz, Tahran, Tebriz, Trablusgarp.

Günün atasözü/deyimi :
beylik çeşmeden su içme
Resmî işlerde dikkatli olmak gerekir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Haziran 2011, 11:25:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
göğüs darlığı isim tıp Solunumu güçleştiren hastalık: "Fikrince, güya bu koku, göğüs darlığına birebirmiş." -Sermet Muhtar Alus.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konsinye Fransızca consigne "Bir satıcının, başka bir satıcı, dağıtıcı veya komisyoncuyla mallarının ederini satıldıktan sonra almak üzere yaptığı satış." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca satasıya karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konsinye yerine, satasıya sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gök cisimlerinin adları bitişik yazılır: Altıkardeş (yıldız kümesi), Arıkovanı (yıldız kümesi), Büyükayı (yıldız kümesi), Demirkazık (yıldız), Küçükayı (yıldız kümesi), Kervankıran (yıldız), Samanyolu (yıldız kümesi), Yedikardeş (yıldız kümesi).

Günün atasözü/deyimi :
eksik gelmek
Yetişmemek, yetmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Haziran 2011, 18:36:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hava kazması isim denizcilik Gemi kurtarmada basınçlı hava kullanarak deniz dibini kazan, temizleyen, oyan araç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konsolidasyon Fransızca consolidation "ekonomi Kısa vadeli bir devlet borcu yerine uzun vadeli bir borç oluşturulması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca süreletme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konsolidasyon yerine, süreletme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer adlarında kullanılan batı, doğu, güney, kuzey, aşağı, yukarı, orta, iç, yakın, uzak kelimeleri ayrı yazılır: Batı Trakya, Doğu Anadolu, Güney Kutbu, Kuzey Amerika, Aşağı Ayrancı, Yukarı Ayrancı, Orta Doğu, İç Asya, Yakın Doğu, Uzak Doğu.

Günün atasözü/deyimi :
izlenim (izlemini) bırakmak (vermek)
Etki bırakmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Haziran 2011, 13:37:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hoşkuran isim (ho'şkuran) bitki bilimi Çiçekleri, dalları ıspanak gibi pişirilen bir yıllık otsu bir bitki, tilkikuyruğu (Amaranthus lividus).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konson Fransızca conson "dil bilimi Ses yolunda bir engele çarparak çıkan ses, sessiz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ünsüz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konson yerine, ünsüz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Mahalle, bulvar, cadde, sokak, ilçe, köy vb. yer ve kuruluş adlarında şahıs adları ayrı yazılır: Yunus Emre Mahallesi; Gazi Mustafa Kemal Bulvarı; Ziya Gökalp Bulvarı; Nene Hatun Caddesi; Fevzi Çakmak Sokağı, Cemal Nadir Sokağı; Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi.

Günün atasözü/deyimi :
duymazlıktan gelmek
İlgilenmek istemediği için duymamış gibi davranmak.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Haziran 2011, 14:15:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
istimdat etmek Yardıma çağırmak, yardım istemek: "Fasih, içini çekti, mukaddes bir taş heykelden istimdat eden bir biçare tavrını aldı." -Ahmet Hikmet Müftüoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
travma Fransızca trauma "1. ruh bilimi Canlı üzerinde beden ve ruh açısından önemli ve etkili yaralanma belirtileri bırakan durum, sadme. 2. tıp Bir doku veya organın yapısını, biçimini bozan ve dıştan mekanik bir tepki sonucu oluşan yerel yara." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sarsıntı karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, travma yerine, sarsıntı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: ahlak dışı, çağ dışı, din dışı, kanun dışı, olağan dışı, yasa dışı; ceviz içi, hafta içi, yurt içi; aklı sıra, ardı sıra, peşi sıra, yanı sıra.

Günün atasözü/deyimi :
soluğunu kesmek
Bir şey çok heyecan veya korku vermek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Haziran 2011, 13:31:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
istizan isim Arapça (isti:za:nı) eskimiş Yetki isteme, izin isteme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
travmatoloji Fransızca traumatologie "Cerrahinin yara ve bereleri tedavi eden bölümü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sarsıntı bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, travmatoloji yerine, sarsıntı bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-an/-en, -r/-ar/-er/-ır/-ir, -maz/-mez ve -mış/-miş sıfat-fiil eklerinin kalıplaşmasıyla oluşan birleşik kelimeler bitişik yazılır: oyunbozan, damargenişleten; betonkarar, yurtsever; güçbeğenir, külyutmaz, kadirbilmez; çokbilmiş, güngörmüş.

Günün atasözü/deyimi :
düğüm vurmak
1. Düğümlemek. 2. mecaz Parasını pintilik ederek saklamak, biriktirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Haziran 2011, 16:55:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kadıboğan isim Ceviz büyüklüğünde hamur yuvarlaklarının fırında pişirilmesinden sonra üzerine şerbet dökülerek hazırlanan bir tatlı türü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tretuvar Fransızca trottoir "Sokaklarda, caddelerde yürümek için yapılmış yüksekçe yer." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yaya kaldırımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, tretuvar yerine, yaya kaldırımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer ve millet adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar: Antep fıstığı, Brüksel lahanası, Hindistan cevizi, İngiliz anahtarı, Maraş dondurması, Van kedisi.

Günün atasözü/deyimi :
eteğe varmak
Yardım istemeye gitmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Haziran 2011, 12:30:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
açık pembe isim 1. Pembenin bir veya birkaç ton açığı. 2. sıfat Bu renkte olan. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
likidasyon Fransızca liquidation "ticaret Bir ticaret kuruluşunun batması, kapanması vb. sebepler üzerine hesapların kesilmesi, alacaklılara, ortada kalan mal ve paradan paylarına düşen miktarın verilmesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tasfiye karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, likidasyon yerine, tasfiye sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: aşevi, bakımevi, basımevi, doğumevi, gözlemevi, huzurevi, konukevi, orduevi, öğretmenevi, polisevi, yayınevi.

Günün atasözü/deyimi :
resim gibi
Çok güzel.
Deyim

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Haziran 2011, 12:30:21
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kırkikindi isim (kı'rkikindi) 1. Genellikle Orta Anadolu'da ikindi zamanı yağan sürekli yağmurlar. 2. Bu yağmurun yağdığı dönem: "Onları ancak kırkikindi vakti yağan yağmur kamçılar, yatıştırırdı." -Ruşen Eşref Ünaydın.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
likidite Fransızca liquidité "ticaret 1. Para ve ticaretle ilgili işlemlerde kullanılabilecek durumda olan satın alma gücü. 2. Kolaylıkla paraya çevrilebilme özelliği fazla olan varlıklar." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akışkanlık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, likidite yerine, akışkanlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Benzetme yoluyla insanın bir niteliğini anlatmak üzere bitki, hayvan ve nesne adlarıyla kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: çetin ceviz, çöpsüz üzüm; eski kurt, sarı çıyan, sağmal inek; eski toprak, eski tüfek, kara maşa, sapsız balta.

Günün atasözü/deyimi :
kulağına çalınmak
Başkasına söylenirken kendisi de duymuş olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Haziran 2011, 13:42:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Koh basili isim tıp Alman hekimi R. Koch'un bulduğu verem hastalığına yol açan bir basil.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
likit Fransızca liquide "1. fizik Bulunduğu kabın biçimini alabilen ve üstü yatay bir düzlem durumuna gelebilen akışkan cisim. 2. ekonomi Kullanılması hemen mümkün olan para." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca sıvı; ikinci anlamı için de nakit karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, likit yerine, sıvı ve/veya nakit sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, peşin, bir, iki, üç, dört, tek, çok, çift sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: alt yazı, üst küme, ana bilim dalı, ön söz, art niyet, arka plan, yan etki, karşı oy, iç tüzük, dış hat, orta oyunu, büyük defter, küçük parmak, sağ açık, sol açık, peşin fikir, bir hücreli, iki eşeyli, üç parmaklı, dört ayaklılar, tek hücreli, çok düzlemli, çift kanatlılar.

Günün atasözü/deyimi :
gözleri çukura gitmek (kaçmak)
Aşırı yorgunluktan göz çevresi kararmak veya çökmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Haziran 2011, 14:13:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
afyonlamak (-i) 1. Afyon vererek uyuşturmak, uyutmak. 2. mecaz Birini telkin yoluyla doğru düşünmesini önleyerek zararlı bir yola sürüklemek. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
paradigma Fransızca paradigme "Aynı söz dizimsel bağlam içinde birbirinin yerini alabilecek olan ve güçlü bir karşıtlık bağlantısı kuran ögelerin oluşturduğu bütün." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca değerler dizisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, paradigma yerine, değerler dizisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihlerde ay adları yazıyla yazıldığında ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz: 29 Mayıs 1453, 29 Ekim 1923

Günün atasözü/deyimi :
kendi yağıyla kavrulmak
Elinde bulunanla geçinip kimseye muhtaç olmamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Haziran 2011, 13:01:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
lehtar isim Arapça + Farsça (lehta:rı) eskimiş 1. Yandaş, taraftar. 2. ekonomi Senet metninde, senet bedelinin kendisine ödenmesi yazılı olan kişi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
paradoks Fransızca paradoxe "1. Kökleşmiş inanışlara aykırı olarak ileri sürülen düşünce. 2. Söylenilen sözlerin, yapılan davranışların birbirini tutmaması." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca aykırı düşünce; ikinci anlamı için de çelişki karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, paradoks yerine, aykırı düşünce ve/veya çelişki sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz: Hem gider hem ağlar. Ya bu deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli. Gerek nesirde gerek nazımda yeni bir söyleyişe ulaşılmıştır. İster gitsin ister kalsın. Ne kız verir ne dünürü küstürür.

Günün atasözü/deyimi :
tur bindirmek
1. spor Uzun mesafeli pist yarışlarında hızlı olanlar, yavaş olanları bir veya daha fazla tur geride bırakmak. 2. mecaz Üstün gelmek, fark atmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Haziran 2011, 15:24:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mahreç, -ci isim Arapça eskimiş 1. Çıkış yeri, çıkak. 2. dil bilimi Boğumlanma noktası. 3. matematik Payda.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
parafazi Fransızca paraphasie "ruh bilimi Bir kelimenin yerine bir başkasını kullanma biçiminde görülen konuşma bozukluğu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca söz karışıklığı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, parafazi yerine, söz karışıklığı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ve, veya, yahut sözlerinden önce de sonra da virgül konulmaz: Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu Atatürk tarafından kurulmuştur. Her hareket yahut düşünce, hareket edenin veya düşünenin zihninde bir iz bırakır. (Cemil Meriç)

Günün atasözü/deyimi :
gözleri dolmak (dolu dolu olmak)
Ağlayacak kadar duygulanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Haziran 2011, 14:07:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/06/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müteşekkil sıfat Arapça eskimiş Oluşmuş, meydana gelmiş: "Etrafımda uçları birbirine temas etmiş hilallerden müteşekkil bir daire vardı." -Ömer Seyfettin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
parapent Fransızca parapante "spor Rüzgârın yardımıyla yüksek tepe veya yar başlarından boşluğa uçurulmak üzere yapılan paraşüt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yamaç paraşütü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, parapent yerine, yamaç paraşütü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede -ınca / -ince anlamında zarf-fiil görevinde kullanılan mı / mi ekinden sonra virgül konmaz: Ben aç yattım mı kötü kötü rüyalar görürüm nedense. (Orhan Kemal)

Günün atasözü/deyimi :
saf dışı olmak
1. Dizinin dışına çıkmak. 2. mecaz İlgisi kesilmek, işin gereğinden alıkonulmak, işlemez duruma getirilmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Temmuz 2011, 11:26:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
açık deniz isim 1. Denizin, kara sularının dışında kalan bölümü. 2. Denizin kıyıdan çok uzaklarda bulunan geniş bölümü, engin: "Susuzluk korkusu, çölde, açık denizde, çorak bir dağ başında kapkara kızgın bir el gibi insanın gırtlağına sarılabilir." -Nâzım Hikmet. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
abstraksiyon Fransızca abstraction "felsefe Bir nesnenin özelliklerinden veya özellikleri arasındaki ilişkilerden herhangi birini tek başına ele alan zihinsel işlem, gerçeklikte ayrılamaz olanı düşüncede ayırma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca soyutlama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, abstraksiyon yerine, soyutlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Büyük harflerin kullanıldığı yerlerde bulunan ve, ile, veya, yahut, ki, da, de sözleriyle mı, mi, mu, mü soru eki küçük harfle yazılır: Mai ve Siyah, Leyla ile Mecnun, Turfanda mı, Turfa mı? Diyorlar ki, Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar, Ben de Yazdım.

Günün atasözü/deyimi :
espri patlatmak
Konuşurken, beklenilmedik anda, ortama uygun hoş, nükteli veya ilginç söz söylemek.
Deyim


Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Temmuz 2011, 11:26:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
akkaraman isim (a'kkaraman) hayvan bilimi Orta ve Doğu Anadolu'nun batı kesimlerinde yaygın olarak yetiştirilen, vücudu beyaz, ağız, burun, göz etrafı, kulak ve ayaklarında siyah lekeler bulunabilen, kaba karışık yapağılı, yerli bir tür koyun.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kantitatif Fransızca quantitatif "Nicelik bakımından, nicelikle ilgili." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nicel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kantitatif yerine, nicel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Millî ve dinî bayramlarla özel günlerin adları büyük harfle başlar: Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, Ramazan Bayramı, Nevruz Bayramı, Anneler Günü, Öğretmenler Günü, Dünya Tiyatrolar Günü, 14 Mart Tıp Bayramı, Hıdırellez.

Günün atasözü/deyimi :
analı kuzu, kınalı kuzu
1. Her işi yolunda giden. 2. Annesi sağ olan çocukların mutluluğunu anlatan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Temmuz 2011, 12:51:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yapınmak (nesnesiz) halk ağzında. 1. Kendine yapmak veya kendi için yaptırmak: Elbise yapınmak. 2. (-e) Özenmek, hazırlanmak: Kuş yavrusu uçmaya yapınıyor. Bu genç ozanlığa yapınıyor.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kapital Fransızca capital "ticaret Bir ticaret işinin kurulması, yürütülmesi için gereken anapara ve paraya çevrilebilir malların tamamı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sermaye karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kapital yerine, sermaye sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelimelerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır: altınbaş (kavun), beşikörtüsü (çatı biçimi), bülbülyuvası (tatlı), kargaburnu (alet), yalıçapkını (kuş).

Günün atasözü/deyimi :
zafiyet geçirmek
Zayıflayıp iyice kuvvetten düşmek.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 04 Temmuz 2011, 11:32:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yengeçvari zarf Türkçe + Farsça (yengeçva:ri) Yengeç yürüyüşüne benzer bir biçimde: "Sübekten çarpık kalan bacaklarını yanlara atar gibi yengeçvari yürümeye başladı."-Ömer Seyfettin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kapitalist Fransızca capitaliste "ekonomi 1. Üretim araçlarını özel mülkiyetinde bulunduran kimse. 2. Anamalcılık düzenini benimsemiş kimse." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca anamalcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kapitalist yerine, anamalcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şehir, kent, köy, mahalle, dağ, tepe, deniz, göl, ırmak, su, çay vb. kelimelerle kurulmuş sıfat tamlaması ve belirtisiz isim tamlaması kalıbındaki yer adları bitişik yazılır: Akşehir, Atakent, Çengelköy, Yenimahalle, Karadağ, Kocatepe, Karadeniz, Acıgöl, Yeşilırmak, Karasu, Akçay.

Günün atasözü/deyimi :
davulun sesi uzaktan hoş gelir
İşin içinde olmayanlar o işi kolay veya kârlı sanırlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Temmuz 2011, 11:12:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yatılı sıfat 1. Geceleri de kalınıp yatılan (okul vb.), leyli. 2. Geceleri de kalıp yatan (öğrenci, konuk), leyli. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kapitalizm Fransızca capitalisme "ekonomi Anamala dayanan ve kâr amacı güden üretim düzeni." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca anamalcılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kapitalizm yerine, anamalcılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar: Türk, Alman, İngiliz, Rus, Arap, Japon; Oğuz, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar; Karakeçili, Hacımusalı.

Günün atasözü/deyimi :
serinlik vermek
1. Serin duruma getirmek. 2. mecaz Acısını, sıkıntısını azaltmak, avundurmak. 3. mecaz Rahatlatmak, huzura kavuşturmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Temmuz 2011, 15:00:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kap, -bı isim 1. İçi gaz, sıvı veya katı herhangi bir maddeyi alabilen oyuk nesne. 2. Kap kacak. 3. Türlü şeylerin taşınması veya saklanması için kullanılan torba, kılıf, çanta, sepet, sandık vb. 4. Kapak, cilt.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
karizma Fransızca charisme "Bir kimsenin kişiliği etrafında oluştuğu kabul edilen ve niteliği kolay açıklanamayan, hayranlık uyandıran etkileyici güç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etkileyicilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, karizma yerine, etkileyicilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-a, -e, -ı, -i, -u, -ü zarf-fiil eklerinin bilmek, vermek, kalmak, durmak, gelmek ve yazmak fiilleriyle oluşturduğu tasvirî fiiller bitişik yazılır: düşünebilmek, gelivermek, uyuyakalmak, gidedurmak, çıkagelmek, öleyazmak.

Günün atasözü/deyimi :
kılık kıyafeti düzmek
Yeni giysiler almak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Temmuz 2011, 14:07:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
atom reaktörü isim fizik Nükleer parçalanma sonucu oluşan enerjiyi kontrol etmekte kullanılan düzen. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
diskalifiye Fransızca disqualifié "1. spor Kural dışı hareketleri dolayısıyla oyundan atılan. 2. Dışarıda tutulma, bir yere veya topluluğa alınmama." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca yarış dışı; ikinci anlamı için de dışlanma karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, diskalifiye yerine, yarış dışı ve/veya dışlanma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılardan sonra sıra bildirmek için nokta konur: 3. (üçüncü), 15. (on beşinci); II. Mehmet, XIV. Louis, XV. yüzyıl; 2. Cadde, 20. Sokak, 4. Levent.

Günün atasözü/deyimi :
kaldırıma düşmek
1. Ucuz fiyatla sokakta satışa çıkarılmak. 2. mecaz Önemini, değerini yitirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Temmuz 2011, 15:02:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fidanlık , -ğı isim Fidan yetiştirilen yer, dikmelik: "Orta Anadolu'nun fidan gereksinmesini karşılamak üzere, Eskişehir'de bir fidanlık kurulmuş."–Adalet Ağaoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dispanser Fransızca dispensaire "Mahalle, köy, kasaba vb. idari birimlerde vatandaşın sağlık sorunlarının giderildiği, tedavilerinin yapıldığı devlet kuruluşu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sağlık ocağı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dispanser yerine, sağlık ocağı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Baş sözüyle oluşturulan sıfat tamlamaları bitişik yazılır: başağırlık, başbayan, başkahraman, başkent, başpehlivan, başrol.

Günün atasözü/deyimi :
kaleminden kan damlamak
1. Yazıları acı ve dokunaklı olmak. 2. Etkili yazmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Temmuz 2011, 13:02:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
beserek, -ği isim halk ağzında. İki hörgüçlü deve ile boz devenin melezi olan tülü devenin erkeği. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dipfriz İngilizce deep-freeze "Bozulabilecek yiyecekleri niteliklerini bozmadan çok düşük ısılarda dondurarak uzun süre saklamak için kullanılan buzdolabı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca derin dondurucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dipfriz yerine, derin dondurucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra virgül konur: Efendiler, bilirsiniz ki hayat demek mücadele, müsademe demektir. (Mustafa Kemal Atatürk)

Günün atasözü/deyimi :
çifti bozmak
Çiftçilik yapmaktan vazgeçmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Temmuz 2011, 21:51:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hukuk çoğul isim Arapça (huku:ku) 1. Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların bütünü, tüze: "Hukuk daima âdetlerin peşinden gider, önüne geçmez."-Peyami Safa. 2. Bu yasaları konu alan bilim: "Kaldı ki böyle bir hareket, milletlerarası hukuka taban tabana zıttı."–Yakup Kadri Karaosmanoğlu. 3. Yasaların ceza ile ilgili olmayıp alacak verecek vb. davaları ilgilendiren bölümü: Hukuk davası. Hukuk mahkemesi. 4. Haklar: Hukukumdan vazgeçmem. 5. mecaz Ahbaplık, dostluk: "Hukukumuz, doktor hasta ilişkisinden daha önemlisi, kişiseldir; eski dostuz."-Aydın Boysan. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dublör Fransızca doubleur "sinema ve TV Bazı önemsiz veya tehlikeli sahnelerde asıl oyuncunun yerine çıkan, yapı ve yüz bakımından bu oyuncuyu andıran kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca benzer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dublör yerine, benzer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özne olarak kullanıldıklarında bu, şu, o işaret zamirlerinden sonra virgül konur: Bu, benim gibi yazarlar için hiç kolay olmaz.

Günün atasözü/deyimi :
dibini tutmak
Pişen yemek tencerenin dibine yapışmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Temmuz 2011, 22:39:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
genelge isim Yasa ve yönetmeliklerin uygulanmasında yol göstermek, herhangi bir konuda aydınlatmak, dikkat çekmek üzere ilgililere gönderilen yazı, tamim, sirküler: "İki gün sonra yönetici bir genelge yayımladı." -Çetin Altan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dragoman Fransızca "Konuşmayı bir dilden başka bir dile çeviren kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çevirmen karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dragoman yerine, çevirmen sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şart ekinden sonra virgül konmaz: Tenha köşelerde ağız ağıza konuşurken yanlarına biri gelecek olursa hemen susuyorlardı. (Reşat Nuri Güntekin)

Günün atasözü/deyimi :
pey sürmek
1. Artırma ile satılan bir şey için önce bir miktar para vermek veya önermek. 2. Rekabet etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Temmuz 2011, 16:12:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cemiyet isim Arapça 1. Dernek: "Gazi'nin reisliği altında bir Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti var." -Etem İzzet Benice. 2. eskimiş Düğün: "Bohçacı hanım, cemiyetin nerede olacağını öğrenip yarın haber getirmeyi vadetmişti." -Sermet Muhtar Alus. 3. eskimiş Bir olayı veya kişiyi kutlamak amacıyla bir araya gelen topluluk: "Bir hafta olmazdı ki bir mektebe başlama, bir sünnet, bir düğün, bir lohusa cemiyeti görmeyelim." -Ömer Seyfettin. 4. eskimiş Yüksek sosyete. 5. edebiyat Birbirine uygun veya zıt anlamlı kelimeleri tenasüp, tezat sanatları yoluyla bir araya getirme. 6. toplum bilimi Toplum: "Sanatkârın, asıl cemiyete nüfuz eden büyük bir muallim olduğunu bilmemiz lazımdır." -Asaf Hâlet Çelebi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ozonosfer Fransızca ozonosphère "gök bilimi Atmosferin 15-40 kilometre arasında bulunan tabakası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ozon yuvarı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ozonosfer yerine, ozon yuvarı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur: Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür: Atatürk ve İnönü! (Falih Rıfkı Atay)

Günün atasözü/deyimi :
teşebbüse geçmek
Bir işi yapmak için davranmak, girişmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Temmuz 2011, 12:38:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dil pelesengi isim Söz arasında yerli yersiz söylenen ve tekrarlanan söz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
strüktüralizm Fransızca structuralisme "Bilimin her dalında yapıdan yola çıkarak sonuçlara ulaşma yöntemi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yapısalcılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, strüktüralizm yerine, yapısalcılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna soru işareti konur: Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı? (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Günün atasözü/deyimi :
(birinden) yaka silkmek
Bıkmak, usanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Temmuz 2011, 11:53:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tayin isim Arapça (ta:yin) 1. Ne olduğunu anlama, gösterme, belirtme, kararlaştırma: "Yola devam edilmesini tayin için sordu."–Refik Halit Karay. 2. Atama.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
zoolog Fransızca zoologue "Hayvan bilimi uzmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hayvan bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, zoolog yerine, hayvan bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 29 Mayıs 1453 Salı günü, 29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982'de göreve başladı. Lale Festivali 25 Haziran’da başlayacak.

Günün atasözü/deyimi :
adam beğenmemek
Herkesi değersiz görmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Temmuz 2011, 12:47:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müreffeh sıfat Arapça eskimiş Refah ve varlık içinde yaşayan, gönençli: "Tam otuz iki sene, müreffeh, bahtiyar bir hayat sürdüm."–Refik Halit Karay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
done Fransızca donnée "Bir araştırmanın, bir tartışmanın, bir muhakemenin temeli olan ana öge." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca veri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, done yerine, veri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belirli bir tarihi belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar: Okullar genellikle eylülün ikinci haftasında öğretime başlar. Yürütme Kurulu toplantılarını perşembe günleri yaparız.

Günün atasözü/deyimi :
arkasından koşmak
1. İş yaptırmak için birinin arzusunu kollamak, görüşme fırsatı aramak. 2. Birine çok ilgi duymak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Temmuz 2011, 20:30:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müzeyyen sıfat Arapça eskimiş Süslenmiş, bezenmiş.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dominant Fransızca dominante "Benzerleri arasında güç ve önem bakımından başta gelen." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca baskın karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dominant yerine, baskın sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Para birimleri büyük harfle başlamaz: avro, dinar, dolar, lira, kuruş, liret.

Günün atasözü/deyimi :
zaafa uğramak
Eksikliği, yetersizliği belli olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Temmuz 2011, 23:32:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yadırgamak (-i) Kendine yabancı gelen bir kimseye, duruma veya şeye alışamamak, ısınamamak: "İçine paldır küldür yuvarlandığı bu curcunayı yadırgadı."-Attila. İlhan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
demarke Fransızca demarké "spor Rakip oyuncular tarafından tutulmaktan kurtulmuş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sıyrılmış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, demarke yerine, sıyrılmış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz: Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi, Halı Dokuyan Kızlar tablosu.

Günün atasözü/deyimi :
beynini kemirmek
Rahatsızlık vermek, huzurunu kaçırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Temmuz 2011, 15:17:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zümre isim Arapça 1. Topluluk, takım, grup, camia: "O, yine de sevenler zümresine olan bağını muhafaza eder."–Necip Fazıl Kısakürek. 2. Tür, cins.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
oşinografi İngilizce oceonography "Okyanus ve denizlerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerine deneysel araştırmalar yapan bilim kolu, ana deniz bilimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca deniz bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, oşinografi yerine, deniz bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar: Gazi Osmanpaşa Mahallesi, Zafer Meydanı, Ziya Gökalp Bulvarı, Nene Hatun Caddesi, Fevzi Çakmak Sokağı.

Günün atasözü/deyimi :
kapıyı açmak
1. Bir işe veya bir konuya öncelikli olarak başlamak. 2. Bir işte başkalarına örnek olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Temmuz 2011, 12:10:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şeytani sıfat Arapça (şeyta:ni:) 1. Şeytanca: "Bir millete yapılabilecek sinsi ve şeytani hücum onun vicdanından mazisini almak, hafızasında mazisini yok etmektir." -Abdülhak Şinasi Hisar. 2. Şeytanla ilgili.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
otoban Almanca Autobahn "Hızlı bir trafik akımı sağlamak amacıyla yapılan, çok şeritli, çift yönlü geniş yol." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca otoyol karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, otoban yerine, otoyol sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur: 4.567, 326.197, 49.750.812, 28.434.250.310.500.

Günün atasözü/deyimi :
süzüm süzüm süzülmek
Kendini beğenmiş bir tavırla ağırbaşlı oturup çevreye bakmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Temmuz 2011, 14:03:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tendürüst sıfat Farsça eskimiş Dinç, sağlam: "Er ve subay o kadar güzel giyinmiş, o kadar tendürüst idi ki parmağımız ağzımızda kaldı." Yakup Kadri Karaosmanoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
otobiyografi Fransızca autobiographie "edebiyat Bir kişinin kendi yaşam öyküsü üzerine yazdığı yazı veya eser." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca öz yaşam öyküsü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, otobiyografi yerine, öz yaşam öyküsü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılarla oluşturulan iskambil oyunları bitişik yazılır: altmışaltı, ellibir, yirmibir.

Günün atasözü/deyimi :
sözünde durmak
Verdiği sözü yerine getirmek, verdiği sözden dönmemek, verdiği sözü tutmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Temmuz 2011, 15:02:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
anasıl zarf Arapça (a'nasıl) eskimiş Kökten, asıl olarak, esaslı bir biçimde: "Anasıl asker ve erkek bir kavim olmadıkları için askerliğin şanından hiçbir zaman nasipleri yoktur."–Yahya Kemal Beyatlı. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aysberg İngilizce iceberg "coğrafya Kutup bölgelerinde buzullardan koparak akıntılarla yer değiştiren büyük buz parçası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca buz dağı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aysberg yerine, buz dağı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
lafı döndürüp dolaştırmak
Sözü uzatmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Temmuz 2011, 11:52:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nakdî kıymet isim ekonomi Para bakımından değer.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
background İngilizce "1. Gerideki görünüm. 2. Daha önceki dönemlerde elde edilen bilgi ve deneyim." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca arka plan; ikinci anlamı için de art alan karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, background yerine, arka plan ve/veya art alan sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İmek fiili ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer: ne-y-se (ne ise), sonuncu-y-du (sonuncu idi), yabancı-y-mış (yabancı imiş).

Günün atasözü/deyimi :
infial uyandırmak
Kızgınlığa yol açmak, öfke yaratmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Temmuz 2011, 15:46:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
güneş paneli isim Isınma veya suyu ısıtma amacıyla güneş ışığından yararlanmayı sağlayan araç. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bankiz Fransızca banquise "coğrafya Deniz suyunun donmasıyla kutup bölgelerinde oluşan buz alanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca buzla karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, bankiz yerine, buzla sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İmek fiili ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer: gelir-se (gelir ise), güzel-miş (güzel imiş), yorgun-du (yorgun idi).

Günün atasözü/deyimi :
baktıkça alır
Güzelliği birdenbire göze çarpmaz anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Temmuz 2011, 15:20:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mesnet, -di isim Arapça 1. Dayanak. 2. eskimiş Mevki, makam: "Annem ata, arabaya, kendi tabirince mansıba, mesnede, hanımefendiliğe can atan bir kadındı."-H. E. Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
batimetre Fransızca bathymètre "denizcilik Okyanusun derinliğini ölçmeye yarayan alet." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca derinlikölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, batimetre yerine, derinlikölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :Organ adı veya organ adı yerine kullanılan sözlerden biriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: aşık kemiği, azı dişi, patlak göz, yüzük parmağı.

Günün atasözü/deyimi :dallandırıp budaklandırmak
Bir işi, bir sorunu büyüterek karışık duruma getirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Temmuz 2011, 12:43:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
başoyuncu isim (ba'şoyuncu) sinema ve tiyatro 1. Bir filmde veya tiyatro eserinde başrolü canlandıran erkek oyuncu, başaktör. 2. Bir filmde veya tiyatro eserinde başrolü canlandıran kadın oyuncu, başaktris.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
batimetri Fransızca bathymétrie "denizcilik Okyanus derinliğinin veya yüksekliğinin özel bir aletle belirlenmesi işlemi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca derinlik ölçümü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, batimetri  yerine, derinlik ölçümü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yiyecek, içecek adlarıyla kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: bohça böreği, kuyruk yağı, arpa suyu, beyaz peynir, Adana kebabı, İnegöl köftesi, acı badem kurabiyesi, lop yumurta.

Günün atasözü/deyimi :
pişmiş aşa (soğuk) su katmak
Yoluna girmiş olan bir işi bozmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Temmuz 2011, 23:24:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tekâpu isim Farsça (tekâ:pu:) eskimiş Dalkavukluk etme, birinin her dediğini, her yaptığını onaylama.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
operatör Fransızca opérateur "1. Ameliyat yapan uzman hekim. 2. bilişim Bilgisayar vb. teknik aletleri işleten kimse." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca cerrah; ikinci anlamı için de işletmen karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, operatör yerine, cerrah ve/veya işletmen sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yunanca özel adlar yazılırken Yunan harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Homeros, Karamanlis, Papandreu, Pindaros, Platon, Sokrates, Venizelos.

Günün atasözü/deyimi :
gel zaman git zaman
Aradan oldukça uzun bir süre geçtikten sonra, anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Temmuz 2011, 14:46:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kumuç, -cu isim halk ağzında 1. Sivrisineğe benzer çok küçük bir tür sinek. 2. İçine et veya peynir konarak yapılan bir çeşit sigara böreği. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sembolizm Fransızca symbolisme "edebiyat Sanat eserinin değerini, gerçeğin olduğu gibi aktarılmasında değil, duygu ve düşüncelerin, işaret ve biçimlerin uygunluk içinde düzenlenişinde gören, ayrıca kelimelerin müzik ve simge değerine dayanılarak en anlatılmaz duygu inceliklerinin bile sezdirilebileceğini savunan edebiyat ve sanat akımı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca simgecilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sembolizm yerine, simgecilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rusça özel adlar yazılırken Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Bolşevik, Brejnev, Çaykovski, Gogol, Gorbaçov, Tolstoy, Yeltsin; Moskova, Omsk, Orenburg, Petersburg, Volga, Yenisey.

Günün atasözü/deyimi :
toprağı işleyen, ekmeği dişler
İşini gerektiği biçimde yapan kişi, çalışmasının ürününü görür.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Temmuz 2011, 15:56:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
akar isim Arapça (aka:rı) eskimiş Kiraya verilerek gelir getiren ev, dükkân, tarla, bağ vb. mülk, akaret.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
semiyoloji Fransızca sémiologie "İletişim amacıyla kullanılan her türlü gösterge dizgesinin yapısını, işleyişini inceleyen bilim, im bilimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gösterge bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, semiyoloji yerine, gösterge bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna nokta konur: Agâh Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, TDK Yayınları, Ankara, 1960.

Günün atasözü/deyimi :
kalıba dökmek
Dökmecilikte erimiş madeni kalıbın içine akıtmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Temmuz 2011, 22:32:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
papara isim eskimiş Orta oyununda zurna.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
semiyotik Fransızca sémiotique "İletişim amacıyla kullanılan her türlü gösterge dizgesinin yapısını, işleyişini inceleyen bilim, im bilimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gösterge bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, semiyotik yerine, gösterge bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bitki türlerinden birinin adıyla kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: ayrık otu, taşkıran otu; ateş çiçeği, mum çiçeği; dantel ağacı, süt ağacı; helvacı kökü, meyan kökü; at kestanesi, kuzu kestanesi; kuru incir, kuru soğan.

Günün atasözü/deyimi :
kitapta yeri olmak
Din veya yasa kitaplarında bulunmak, konusu geçmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Temmuz 2011, 19:54:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bağır yeleği isim tarih Zırh altına giyilen, köseleden yapılmış yelek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sempati Fransızca sympathie "Bir insanın bir başkasına karşı doğal ve içgüdüsel olarak bir eğilim, sevgi ve yakınlık duyması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sıcakkanlılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sempati yerine, sıcakkanlılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gök cisimleri ayrı yazılır: Çoban Yıldızı, Kervan Yıldızı, kuyruklu yıldız; gök taşı, meteor taşı.

Günün atasözü/deyimi :
ciğeri yanmak
Çok acı ve sıkıntı çekmek, büyük bir acıya uğramak, yüreği yanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 31 Temmuz 2011, 19:58:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/07/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tomurcuk, -ğu isim bitki bilimi 1. Bir bitkinin üzerinde bulunan ve ileride sap, çiçek veya yaprak verecek olan filiz. 2. Çiçek açacak gonca: "Birden yaban güllerinin dikenli dallarında tomurcuklar çatlıyor.” -Attila İlhan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konformizm Fransızca conformisme "toplum bilimi Yürürlükteki kurum, ölçüt veya şartlara, kesin olmayan katı kalıplara, eleştirici bir değerlendirme yapmaksızın uyma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca uymacılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konformizm yerine, uymacılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapça kurala göre oluşturulan tamlamalar ve kalıplaşmış biçimler bitişik yazılır: aliyyülâlâ, fevkalade, hıfzıssıhha, şeyhülislam, tahtelbahir, tahteşşuur; âlemşümul, aleykümselam, fenafillah, maşallah, velhasılıkelam.

Günün atasözü/deyimi :
beraatizimmet asıldır
Tersi kanıtlanmadıkça insanların suçsuz sayılmaları gerekir anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 01 Ağustos 2011, 20:55:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zeytin dalı isim 1. Zeytin ağacının dalı. 2. mecaz Barışın simgesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mikro Fransızca micro "1. Boyutları, benzerlerininkinden daha ufak olan. 2. Genişliği az veya yetersiz olan, ensiz." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca küçük; ikinci anlamı için de dar karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mikro yerine, küçük ve/veya dar  sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvan türlerinden birinin adıyla kurulan sözler ayrı yazılır: kılıç balığı, bıyıklı balık; çalı kuşu, alıcı kuş, boğmaklı kuş; ipek böceği, çalgıcı böcek; at sineği, meyve sineği, deniz yılanı, dağ sıçanı, kaya örümceği, Pekin ördeği, Ankara kedisi, yaban domuzu.

Günün atasözü/deyimi :
yükünü çekmek
Bütün ağırlığını taşımak, her türlü eziyetine katlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Ağustos 2011, 20:36:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yalpa isim (ya'lpa) 1. denizcilik Rüzgâr veya dalgaların etkisiyle geminin bir sancağa, bir iskeleye yatıp kalkması. 2. İki yana sallanarak, eğilerek yürüme: "İkisi de yalpada; kol kola tutunmasalar yere yıkılacaklar." –Sermet Muhtar Alus.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
trafo Almanca "fizik Aynı frekansta fakat yoğunluğu, gerilimi genellikle farklı olan bir veya birçok değişik akım dizgesini, değişik bir akım dizgesine dönüştüren elektromanyetik indükleçli duruk araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dönüştürücü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, trafo yerine, dönüştürücü  sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki veya sözü bulunmamasına karşın soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna soru işareti konur: Gümrükteki memur başını kaldırdı:- Adınız?

Günün atasözü/deyimi :
işine koyulmak
İşini yapmayı sürdürmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Ağustos 2011, 13:02:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
uzun ünlü isim dil bilgisi Ses süresi uzun olan ünlü, uzun sesli, uzun vokal: Âlem, âdet gibi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tradisyonel Fransızca traditionel "Geleneğe dayanan, gelenekle ilgili olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca geleneksel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, tradisyonel yerine, geleneksel  sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Adres yazılırken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına eğik çizgi konulur: Altay Sokağı No. 21/6 Kurtuluş / ANKARA

Günün atasözü/deyimi :
elini taşın altına koymak (sokmak)
Bir konuda sorumluluk üstlenmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 04 Ağustos 2011, 19:09:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yahşi sıfat halk ağzında İyi, güzel, çok güzel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
filogenez Fransızca phylogenèse "biyoloji Türlerin, ortaya çıktıkları zamandan bulundukları zamana kadar geçirdikleri gelişim evrelerinin tümü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca soy oluş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, filogenez yerine, soy oluş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için tek tırnak kullanılır: Edebiyat öğretmeni "Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?" dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.

Günün atasözü/deyimi :
meslek edinmek
1. Bir işi meslek olarak yapacak bilgi ve beceriyi kazanmak; 2. mecaz Bir şeyi yapmayı alışkanlık hâline getirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Ağustos 2011, 18:40:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yetenek , -ği isim 1. Bir kimsenin bir şeyi anlama veya yapabilme niteliği, kabiliyet, istidat: "Her bir dönemin incelenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi ulusal yeteneklerimizi, eksiklerimizi anlamak bakımından uyarıcıdır." -Metin And. 2. Bir duruma uyma konusunda organizmada bulunan ve doğuştan gelen güç, kapasite. 3. eğitim Kişinin kalıtıma dayanan ve öğrenmesini çerçeveleyen sınır. 4. eğitim Dışarıdan gelen etkiyi alabilme gücü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
filateli Fransızca philatélie "Pul derleyiciliği veya derleyenlere satma işi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca pulculuk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, filateli yerine, pulculuk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Farklı kelimelerden oluşan renk adları bitişik yazılır: baklaçiçeği, balköpüğü, camgöbeği, devetüyü, fildişi, gülkurusu, kavuniçi, narçiçeği, ördekbaşı, ördekgagası, tavşanağzı, tavşankanı, turnagözü, vapurdumanı, vişneçürüğü, yavruağzı

Günün atasözü/deyimi :
sessizliğe gömülmek
Sessiz duruma gelmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Ağustos 2011, 18:02:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
temsilci isim 1. Hak ve görev bakımından birinin veya bir topluluğun adına davranan kimse, mümessil: "Demokrasinin en basit ve en açık tarifi halkın kendi temsilcilerini gizli oy ile seçmesidir." -Mehmet Kaplan. 2. Benzerlerine örnek olan kimse veya şey: "Toplumumuzda çizgileri belirlenmiş bir tipin temsilcisiydi." -Necati Cumalı. 3. ticaret Aracı olarak başkasına mal satmakla görevlendirilen ve çoğunlukla yasal çalışma yeri ve elinde malı olmayan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fiktif Fransızca fictif "Gerçekten öyle olmadığı hâlde öyle sayılan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca itibari karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fiktif yerine, itibari sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir topluluğun yöneticisi anlamındaki başı sözüyle oluşturulan belirtisiz isim tamlamaları bitişik yazılır: aşçıbaşı, binbaşı, çarkçıbaşı, çeribaşı, elebaşı, mehterbaşı, onbaşı, ustabaşı, yüzbaşı.

Günün atasözü/deyimi :
âşığın gözü kördür
Kendisini aşka kaptıran kimse, sevgilisinin kusurlarını görmediği gibi çevresinde olup bitenle de ilgilenmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Ağustos 2011, 14:14:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tartı isim 1. Ağırlık: Bunun tartısı belli değil. 2. Tartma aleti, çeki. 3. mecaz Oran, ölçü, karar. 4. denizcilik Yelkenleri indirip kaldırmaya yarayan ip.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
filtre Fransızca "Bir akışkandaki yabancı maddeleri süzüp ayıran alet veya aletlerden oluşan düzenek." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca süzgeç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, filtre yerine, süzgeç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tabela, levha ve levha niteliğindeki yazılarda geçen kelimeler büyük harfle başlar: Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor, Otobüs Durağı, Dolmuş Durağı, III. Kat, IV. Sınıf, I. Blok.

Günün atasözü/deyimi :
ar ve hayâ perdesi yırtılmak
1. Utanmamak, utanç duymamak. 2. Yüzsüzlük etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Ağustos 2011, 13:11:46
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sunilik, -ği isim Yapaylık, yapay olma durumu: "Tam çıkıp gideceği zaman da, asla sunilik göstermeden, kabaca dedi ki..." Necip Fazıl Kısakürek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
optimizasyon Fransızca optimisation "matematik Mümkün olan en iyi duruma getirme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca en uygun duruma getirme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, optimizasyon yerine, en uygun duruma getirme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar: Topkapı Sarayı, İshakpaşa Sarayı, Çankaya Köşkü, Horozlu Han, Ankara Kalesi, Alanya Kalesi, Galata Köprüsü, Mostar Köprüsü, Beyazıt Kulesi, Zafer Abidesi, Bilge Kağan Anıtı.

Günün atasözü/deyimi :
dünya başına yıkılmak
1. Çok sıkılmak. 2. Umutlarını yitirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Ağustos 2011, 18:26:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sıtma isim tıp Anofel türü sivrisineğin sokmasıyla insandan insana bulaşan, titreme, ateş ve ter nöbetleriyle kendini gösteren bir hastalık, ısıtma, malarya: "Sıtma, bir on beş gün içinde beni çocuğa döndürmüştü." –Sait Faik Abasıyanık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
optimizm Fransızca optimisme "felsefe 1. Genellikle her düşünce ve işi iyi olarak değerlendiren bir tutum veya kişilik özelliği. 2. Her şeyi en iyi yanından gören, her durumda iyi bir çıkış yolu uman dünya görüşü. 3. İnsanlığın ilerlemesine, bütün durum ve şartların iyiye gideceğine inanan öğretilerin genel adı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iyimserlik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, optimizm yerine, iyimserlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar: Mustafa Kemal Atatürk, Ahmet Haşim, Sait Faik Abasıyanık, Yunus Emre, Necip Fazıl Kısakürek.

Günün atasözü/deyimi :
kişinin kendine ettiğini kimse edemez
Bir kimse kimi zaman tedbirsizliği yüzünden öylesine yanlış iş yapar, başını öylesine derde sokar ki böyle bir kötülüğü başkaları ona yapamaz.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Ağustos 2011, 22:21:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sağır duvar isim 1. Ses geçirmeyen duvar. 2. mecaz Gerekli alakayı göstermeyen, ilgisiz, duymazlıktan gelen kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
senkron Fransızca synchrone "Aynı zaman içinde hareket eden" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eş zaman karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, senkron yerine, eş zaman sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Resmî yazışmaların imza bölümünde soyadları büyük harfle yazılır: Ahmet KEMALOĞLU, Zeynep ÖZGÜR, Aliye SUNGUR.

Günün atasözü/deyimi :
ha şöyle
Yapılan bir işin beğenildiğini anlatan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Ağustos 2011, 21:53:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
filizlenmek (nesnesiz) 1. Bitki filiz vermek. 2. mecaz Gelişmeye, büyümeye başlamak: "Yüreğinde onmaz bir karıncalanma vardı; onmaz bir kıpırtı dal sürüyordu, durmadan filizleniyordu." -Burhan Günel.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
senkroni Fransızca synchronie "dil bilimi Belli bir evrede görülen dil bilimi olgularının, olaylarının özelliği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eş zamanlılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, senkroni yerine, eş zamanlılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar: Halley, Merkür, Neptün, Satürn vb. Ancak Dünya, Güneş, Ay kelimeleri gezegen anlamı dışında kullanıldıklarında küçük harfle başlarlar.

Günün atasözü/deyimi :
kamburu çıkmak
1. Sırtı kambur olmak. 2. mecaz İhtiyarlamak. 3. mecaz Eğilerek yapılan işler için çok çalışmış olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Ağustos 2011, 22:02:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mülhem sıfat Arapça eskimiş İçe doğmuş, birinin içine doğmuş, esinlenmiş.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
senkronik Fransızca synchronique "Başlamalarıyla bitmeleri arasında geçen zaman eşit olan (olaylar)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eş zamanlı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, senkronik yerine, eş zamanlı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır.

Günün atasözü/deyimi :
ele geçmek
1. Yakalanmak. 2. Edinilmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Ağustos 2011, 23:54:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müdafi isim Arapça (müda:fi:) eskimiş 1. Savunucu. 2. hukuk Bir davada, davacı veya davalının haklarını savunan kimse.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
anarşik Fransızca anarchique "Kargaşa niteliğinde olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kargaşalı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, anarşik yerine, kargaşalı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır: Ulu önderin "Ne mutlu Türk’üm diyene!" sözü her Türk'ü duygulandırır.

Günün atasözü/deyimi :
dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemiş
Hem yardım istiyor hem de yapılan yardımı küçümsüyor.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Ağustos 2011, 18:38:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muhkem sıfat Arapça Sağlam, sağlamlaştırılmış: "Duvarlar ses geçmeyecek derecede muhkemdi." -Ömer Seyfettin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kreatif İngilizce creative "1. Yaratma yeteneği olan. 2. Zekâ, düşünce ve hayal gücünden yararlanarak görülmeyen yeni bir şey ortaya koyan, yapan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yaratıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kreatif yerine, yaratıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna kısa çizgi konur.

Günün atasözü/deyimi :
ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz
İnsan, yaşamı boyunca çeşitli engel ve güçlükle karşılaşır.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Ağustos 2011, 13:46:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
masrafsız sıfat 1. Masraf gerektirmeyen veya az masrafı olan, ucuza mal olan. 2. zarf mecaz Külfeti az bir biçimde: "Emeksiz, masrafsız birer çocuk sahibi olduk." –Reşat Nuri Güntekin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
irredantist Fransızca irrédentiste "Dil, gelenek, görenek ve çeşitli kültür değerleri bakımından bir birlik gösterdiği hâlde ana yurt dışında kalmış halkın yaşadığı toprakları ana yurt sınırları içine almak isteyen." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kurtarımcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, irredantist yerine, kurtarımcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma vb.duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem konur: Hava ne kadar da sıcak! Aşk olsun! Ne kadar akıllı adamlar var!

Günün atasözü/deyimi :
başından atmak
1. Yapılması güç bir işi yapmaktan kendini kurtarmak. 2. Sürdürülmesi gereksiz görülen bir bağlılığa, bir ilişkiye son vermek.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Ağustos 2011, 10:36:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
laçın isim hayvan bilimi Beyaz renkli bir cins şahin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
iskonto İtalyanca sconto "ticaret 1. Fiyatta yapılan değer düşürümü. 2. Süresi dolmamış bir senedin, faiz ve komisyonu düşürülerek karşılığından eksiğine alınması." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca indirim; ikinci anlamı için de kırdırma karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, iskonto yerine, indirim ve/veya kırdırma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nesne, eşya ve alet adlarından biriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: kireç taşı, yaprak taş, duvar takvimi, kriz masası, kurtarma aracı, çekme demir, tuz ruhu.

Günün atasözü/deyimi :
gözünün önünden geçmek
Hatırlamak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Ağustos 2011, 17:47:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kuskun isim Hayvanın kuyruğu altından geçirilerek eyere bağlanan kayış: "O başta: kuskunu kopmuş eğerli düldüller / Bu başta: Paldım düşmüş semerli bülbüller" –Mehmet Akif Ersoy.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
estamp Fransızca estampe "Çinko, bakır, tahta vb. levhalara kazıma ile yapılan resimleri kâğıda basma tekniği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca oyma baskı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, estamp yerine, oyma baskı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonra açıklama yapılan cümlenin sonuna iki nokta konur: "Bu kararın istinat ettiği en kuvvetli muhakeme ve mantık şu idi: Esas, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır." -Mustafa Kemal Atatürk.

Günün atasözü/deyimi :
izanı yok
Anlayışsız, kavrama yeteneği zayıf.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Ağustos 2011, 17:48:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
karbonmonoksit, -di isim kimya 0,97 yoğunluğunda, renksiz, kokusuz, zehirleyici bir gaz. Bol miktarda ısı açığa çıkararak mavi bir alevle yanar ve hava ile birleşerek birçok uygulama alanı olan patlayıcı bir karışım oluşturur (CO).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lokal Fransızca local "1. Belli bir yöre ile ilgili olan. 2. Bir dernek veya kuruluşun üyelerinin buluşmaları için ayrılmış yer. 3. Sınırlı bir yerle ilgili olan." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca yöresel; ikinci anlamı için dernekevi; üçüncü anlamı için de yerel karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, lokal yerine, yöresel ve/veya dernekevi ve/veya yerel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılar rakam ile yazılır: 17.30'da, 11.00’de, 1.500.000 lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15 metre kumaş, 1.250.000 kişi.

Günün atasözü/deyimi :
acele ile menzil alınmaz
Acele etmekle her zaman daha çabuk sonuç alınamaz.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Ağustos 2011, 22:30:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kapalı gişe zarf sinema ve tiyatro Bütün biletleri satılmış bir biçimde.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
partner İngilizce "1. İkişer kişilik gruplarla oynanan oyunlarda, ortak oynayan iki kişiden her birinin öbürüne göre durumu. 2. Birlikte iş yapan, ortaklaşa yararlarla birbirlerine bağlı kimselerden her biri." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca eş; ikinci anlamı için de ortak karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, partner yerine, eş ve/veya ortak sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden çok heceli olup a, e ünlüleri ile biten fiiller, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında bu fiillerdeki a, e ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma (ı ve i'ye dönüşme) eğilimi görülür. Ancak bunlar yazıya geçirilmez: başlayan, atlayarak, saklayalı, atmayalım, izlemeyecek.

Günün atasözü/deyimi :
kefekiye dönmek
Delik deşik olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Ağustos 2011, 00:47:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kambiyum isim biyoloji Çift çenekli bitkilerin gövde ve kökünde yer alan, yeni odun ve soymuk tabakaları oluşturarak bitkinin kalınlaşmasını sağlayan ve meristem hücrelerinden meydana gelen tabaka.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sansasyon Fransızca sensation "Pek çok kimsede bir anda yaratılan güçlü heyecan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dalgalanma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sansasyon yerine, dalgalanma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar: Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça, Arapça; Oğuzca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca.

Günün atasözü/deyimi :
erozyona uğramak
1. Aşınmak. 2. mecaz. Değerini veya saygınlığını yitirdik.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Ağustos 2011, 16:17:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
meyve Farsça isim 1. bitki bilimi Bitkilerde çiçeğin döllenmesinden sonra yumurtalığın gelişmesiyle oluşan tohumları taşıyan, genellikle yenebilen organ, yemiş. 2. mecaz Ürün, sonuç, kâr: "Mektebimizin şapirografla basılan haftalık Fidan'ında, en güzel meyve benim imzamdır." -Yusuf Ziya Ortaç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılıkİ:
daltonizm Fransızca daltonisme "tıp Bütün renkleri veya birkaç rengi, özellikle kırmızı ile yeşili birbirinden ayırt etmeye engel olan görme bozukluğu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca renk körlüğü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, daltonizm yerine, renk körlüğü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Devlet adları büyük harfle başlar: Türkiye Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan, Azerbaycan Cumhuriyeti.

Günün atasözü/deyimi:
kuş gibi
1. Çok hafif. 2. Çabuk iş gören, eline ayağına çabuk olan.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Ağustos 2011, 12:48:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
millî gelir isim ekonomi Bir yıllık toplumsal üretimde, üretim araçları için harcananların düşülmesinden sonra kalan bölüm, ulusal gelir.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dansimetre Fransızca densimètre "fizik Sıvıların özgül ağırlığını ölçen araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yoğunlukölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dansimetre yerine, yoğunlukölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara, kelimenin okunuşu esas alınarak ek getirilir: cm'yi, kg'dan, mm'den, YKr’un.

Günün atasözü/deyimi :
yüreği yağ bağlamak
İstenilen bir şeyin gerçekleşmesinden ferahlık duymak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Ağustos 2011, 13:03:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/08/2011


Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müştereken Arapça zarf (müştere'ken) Ortaklaşa, birlikte, el birliğiyle: "Eğer o razı olmazsa masrafı müştereken veririz." –Mahmut Şevket Esendal.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
revalüasyon Fransızca révaluation "ekonomi Bir paranın değerini altına ve dövize göre yeniden ayarlama." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca değer katma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, revalüasyon yerine, değer katma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"Arasında, ve, ile, ila, ...-den ...-e" anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kısa çizgi kullanılır: Aydın-İzmir yolu, Türk-Alman ilişkileri, Ural-Altay dil grubu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, 09.30-10.30, Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması, Manas Destanı'nda soy-dil-din üçgeni, 1914-1918 Birinci Dünya Savaşı, Türkçe-Fransızca Sözlük.

Günün atasözü/deyimi :
kedinin kanadı olsaydı serçenin adı kalmazdı
Saldırganlar istediklerini yapabilecek durumda olsalardı zayıfları kolaylıkla ortadan kaldırırlardı.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Ağustos 2011, 13:48:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muntazır Arapça sıfat eskimiş Bekleyen, gözleyen.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
rezervasyon Fransızca réservation "Otel, gazino, lokanta vb. yerlerle uçak, tren, otobüs gibi taşıtlarda yer ayırma işi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ayırtma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, rezervasyon yerine, ayırtma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra ünlem konur: "Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! " -Yahya Kemal Beyatlı.

Günün atasözü/deyimi :
yem istemez, su istemez
Elde tutulması hiçbir yük getirmez.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Ağustos 2011, 15:25:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nema isim Arapça (nema:) eskimiş 1. Büyüme, gelişme, çoğalma. 2. ekonomi Faiz, ürem.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
trok Fransızca troc "Para aracılığı olmaksızın, bir nesnenin dolaysız olarak bir başka nesne ile değiştirilmesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca değişim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, trok yerine, değişim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için üç nokta konur: "Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz!" -Faruk Nafiz Çamlıbel.

Günün atasözü/deyimi :
damdan düşen damdan düşenin hâlini bilir
İyi bir durumdayken kötü duruma düşen kimse, başına aynı durum gelen kimsenin derdini iyi anlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Ağustos 2011, 15:25:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ökçe isim 1. Ayakkabı altının topuğa rastlayan yüksek bölümü, topuk: "Ökçesi yenmiş ayakkabıların üstünde çamurlu paçaları lime lime sarkıyordu." -Ömer Seyfettin. 2. Topuğun arka bölümü. 3. halk ağzında Saban demirinin geçtiği ağaç parçası.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
revize Fransızca révisé "Düzeltmek, yenilemek" anlamındaki revize etmek birleşik fiilinde geçen bu söz için Kurumumuzca düzeltilmiş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, revize yerine, düzeltilmiş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Zaman bildiren birleşik kelimeler ayrı yazılır: bağ bozumu, gece yarısı, gün ortası, hafta başı, hafta sonu

Günün atasözü/deyimi :
sıkı durmak
Güçlü, dayanıklı, dikkatli olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Ağustos 2011, 15:26:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bitişken sıfat dil bilgisi Kelime üretim ve çekiminde ekler getirilirken kökü veya gövdesi değişikliğe uğramayan, bitişimli, iltisaki.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
restorasyon Fransızca restauration "mimarlık Eski bir yapıda yıkılmış, bozulmuş olan bölümleri aslına uygun bir biçimde onarma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yenileme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, restorasyon yerine, yenileme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Medeni Kanun, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği.

Günün atasözü/deyimi :
zihin açmak
Zihni daha iyi çalışır bir duruma getirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Ağustos 2011, 15:27:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cansız sıfat 1. Canını yitirmiş, ölmüş: Cansız bir kuş. 2. Canlı olmayan (varlık), camit. 3. zarf mecaz Güçsüz, mecalsiz bir biçimde: "Nil'in deminden beri avucumun içinde cansız duran eli kımıldadı, parmaklarımı sıkıyor." -Refik Halit Karay. 4. mecaz İlgi uyandırmayan, sönük: Cansız bir anlatış. 5. mecaz Durgun: Bu yıl buğday piyasası biraz cansız.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
meteoroloji Fransızca météorologie "Hava koşullarında meydana gelen değişmeleri, iklim türlerini araştırıp hava durumu tahminlerinde bulunan bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hava bilgisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, meteoroloji yerine, hava bilgisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik sözleri asılları kastedildiğinde büyük harfle başlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi her yıl 1 Ekim’de toplanır. Bu yıl ise Meclis, yeni döneme erken başlayacak.

Günün atasözü/deyimi :
dışı eli yakar, içi beni yakar
Görünüşe aldanmamalı.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 09:55:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cevher isim Arapça cevher 1. Bir şeyin özü, maya, gevher: "Şu kuvvetin, cevherin sırrını öğrenmek için soruyorum." –Sait Faik Abasıyanık. 2. Değerli süs taşı, mücevher. 3. mecaz İyi yetenek: "Avrupa aristokratı, cevheri tükenmeye yüz tutmuş bir insandır." -Peyami Safa. 4. felsefe Değişenlerin özünde değişmeden kaldığı varsayılan idealist kavram, töz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
minimum Fransızca "Değişken bir niceliğin inebileceği en alt olan (sınır)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca en az karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, minimum yerine, en az sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nin künyelerinde yazar, eser, basımevi vb. maddelerden sonra virgül konur: Falih Rıfkı Atay, Tuna Kıyıları, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1938.

Günün atasözü/deyimi :
hafife almak
Küçümsemek, önemsememek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 09:59:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
damıtmak (-i) fizik ve kimya 1. Gaz ürünler elde etmek için, bazı katı nesneleri ısı yoluyla temel ögelerine ayrıştırmak, imbikten çekmek, taktir etmek. 2. Sıvı karışımlarda, karmaşık, değişken birleşimleri oluşturan ögeleri, özellikleri belirli ürünlere ayırmak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
hat trick İngilizce "spor Bir oyuncunun aynı karşılaşmada üç sayı yapması durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca üçleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, hat trick yerine, üçleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konulmaz: "Cumaları bahçede buluştukça kıza kendisinin adi bir mektep talebesi olmadığını anlatmaya çalışıyordu." -Halide Edip Adıvar.

Günün atasözü/deyimi :
yanık yerin otu tez biter
Kişinin yüreğini yakan acı, kısa bir süre sonra küllenir, yerini yeni ve neşeli duygulara bırakır.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 10:00:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/08/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bellek yitimi isim tıp 1. Büyük sarsıntı, humma yüzünden belleğin bozulması veya kaybolması biçiminde beliren ruh hastalığı, bellek kaybı, hafıza kaybı, hafıza yitimi, amnezi. 2. Belleğin kısa bir süre durup işlememesi, bellek kaybı, hafıza kaybı, hafıza yitimi, amnezi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dinamometre Fransızca dynamomètre "fizik Kuvvetleri ölçmeye yarayan cihaz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kuvvetölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dinamometre yerine, kuvvetölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinden sonra virgül konur: - Bu akşam Datça’ya gidiyor musunuz, diye sordu.

Günün atasözü/deyimi :
yarayı tazelemek
Üzüntüyü, sıkıntıyı, acıyı hatırlatmak, yeniden ortaya çıkarmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 10:02:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
akdetmek, -der Arapça + Türkçe (-i) (a'kdetmek) 1. Sözleşme yapmak. 2. İmzalamak: "Hükûmet tarafından Belgrat'a dostluk muahedesini akdetmek için gönderilmiştim." -Yahya Kemal Beyatlı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
adaptasyon Fransızca adaptation "Uyarlamak işi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca uyarlama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, adaptasyon yerine, uyarlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Konuşma çizgisinden sonraki alıntı cümlesinden sonra virgül konur: - Bu akşam Datça’ya gidiyor musunuz, diye sordu.

Günün atasözü/deyimi :
deveyi yardan uçuran bir tutam ottur
Gözü doymayan hırslı insanlar küçük bir çıkar için bütün varlıklarını tehlikeye atarlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 10:04:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
üçgen prizma isim geometri. Tabanı üçgen olan prizma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
adapte Fransızca adapté "1. Sinema, tiyatro, radyo ve televizyonun teknik imkânlarına uygun duruma getirilmiş. 2. Kişi ve yer adları değiştirilerek yerli bir eser durumuna getirilmiş (yabancı eser)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca uyarlanmış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, adapte yerine, uyarlanmış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümle içinde özneleri belirtmek için virgül konur: "Ahmet Kerim, o gün bu kaygı ile içini yedi durdu." -Y. K. Karaosmanoğlu.

Günün atasözü/deyimi :
taşı gediğine koymak
Gerekli bir sözü tam zamanında ve yerinde söyleyerek karşısındaki kimseyi susturmak, zekice davranmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 10:05:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
siyasi ambargo isim Bir ülkeyi cezalandırmak amacıyla siyasi alanda yaptırım uygulama.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
individüalist Fransızca individualiste "felsefe Bireycilikten yana olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bireyci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, individüalist yerine, bireyci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda ekten önce kesme işareti kullanılır: Hisar’dan, Boğaz’dan.

Günün atasözü/deyimi :
(birine) ateş basmak
Kızarmak, sıkılıp başına kan yürümek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 10:07:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sıra dışı sıfat 1. Alışılmışın dışında olan, olağan dışı, gayritabii, ekstrem: "Tam üstüne bastın canım, ben sıradan değil sıra dışı biriyim." -Ayşe Kulin. 2. Beklenmedik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
perfeksiyonist Fransızca perfectioniste "Herhangi bir alanda mükemmel olma yolunda aşırı çaba sarf eden kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca mükemmeliyetçi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, perfeksiyonist yerine, mükemmeliyetçi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır: Kızı da geldi gelini de.

Günün atasözü/deyimi :
depara kalkmak
Koşu veya yarış içinde hızını birdenbire artırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Eylül 2011, 10:24:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ciğer isim Arapça 1. Akciğerlerle karaciğerin ortak adı. 2. Hayvanlarda akciğer, yürek ve karaciğerin oluşturduğu takım. 3. mecaz. Yürek, iç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pergola İtalyanca "Kazıkların ve belli kalınlıktaki dikmelerin üzerine bindirilmiş bir tür demir veya ahşap çardak." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gölgelik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pergola yerine, gölgelik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
demek ve yemek fiillerine ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde fiil kökündeki e ünlüsü i'ye dönüşür: diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye; yiyen, yiyerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyip. Ancak deyince, deyip sözlerinde e yazılışta korunur.

Günün atasözü/deyimi :
karınca yuvası gibi
Çok kalabalık.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Eylül 2011, 15:42:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
güreş isim spor Belli kurallar içinde, güç kullanarak iki kişinin türlü oyunlarla birbirinin sırtını yere getirmeye çalışması.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ace İngilizce "spor Teniste rakibin karşılayamadığı, doğrudan doğruya sayı getiren servis." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca servis sayısı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ace yerine, servis sayısı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek, noktadan sonra ve kelimenin okunuşuna uygun olarak yazılır: Alm.dan, İng.yi, vb.nin.

Günün atasözü/deyimi :
koydunsa bul
Arandığı hâlde bulunamayan şeyler veya bulunması gereken yerde bulunmayan kimseler için kullanılan bir söz.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Eylül 2011, 10:39:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/09/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
birleşik ad isim dil bilgisi Birleşik kelime biçiminde belirli kurallar içinde kalıplaşmış ad, birleşik isim: Aslanağzı, başşehir, kaptıkaçtı, gecekondu, çuha çiçeği, duvar saati, fındık faresi, yer elması gibi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
triportör Fransızca triporteur "Eşya taşımak için bir kasası bulunan, çoğu kez motorlu, üç tekerlekli küçük taşıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca üçteker karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, triportör yerine, üçteker sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen üç ünsüzden ilk ikisi kendinden önceki ünlüyle, üçüncüsü ise kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: alt-lık, Türk-çe, kork-mak.

Günün atasözü/deyimi :
istemem diyenden korkmalı
Bir şeyi istemem diyen, fırsat bulduğunda o şeyi elde etmek için aşırı hırs gösterir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Eylül 2011, 14:16:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bermutat zarf Farsça + Arapça (be'rmu:tat) eskimiş Alışılagelen biçimde, her zaman olduğu gibi: "Gece saat dokuz. Bermutat, köşk pırıl pırıl." -Nâzım Hikmet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
salvo İtalyanca "askerlik Genellikle topla yapılan ateş." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yaylım ateş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, salvo yerine, yaylım ateş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Akım, çağ ve dönem adlarından sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatına, Eski Çağın, Yükselme Döneminin.

Günün atasözü/deyimi :
çocuk gibi
1. Yetenekleri gelişmemiş, çocuk kalmış. 2. Kolayca kanan, kolayca inanan.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Eylül 2011, 15:37:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vect, -cdi isim Arapça eskimiş Sevgi veya heyecandan doğan coşkunluk, kendinden geçme, esrime: "Kolektif bir vect, birlikte söylenilen şarkı taslağı, boğazdan gelen bu çığlıklar şiirin ilk nescini teşkil etmektedir." -Asaf Hâlet Çelebi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
subjektivite Fransızca subjectivité "felsefe Öznel olma durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca öznellik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, subjektivite yerine, öznellik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Avrupa Birliği sözüne getirilen ekler kesme işareti ile ayrılır.

Günün atasözü/deyimi :
paçası tutuşmak
Telaşlanmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Eylül 2011, 15:20:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yağ taşı isim Kesici aletlerin ağızlarını bilemede gaz yağı, mazot veya zeytinyağı sürülerek kullanılan doğal taş.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
subasman Fransızca soubassement "mimarlık Sağlam bir taban oluşturmak için temel ile birlikte belli bir yüksekliğe ulaşmış yapının oturduğu bölüm." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca oturmalık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, subasman yerine, oturmalık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna nokta konur: Agâh Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, TDK Yayınları, Ankara, 1960.

Günün atasözü/deyimi :
dikte etmek
1. Yazdırmak için söylemek. 2. mecaz. Birine isteklerini zorla kabul ettirmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Eylül 2011, 10:09:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/09/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mahmur sıfat Arapça 1. Sarhoşluğun sebep olduğu sersemlik içinde olan. 2. Uykudan sonra üzerinde sersemlik, ağırlık bulunan. 3. Süzgün, dalgın bakışlı (göz).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
transfigürasyon Fransızca transfiguration "Şekil ve görünüşü değiştirme işi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca biçim değişimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, transfigürasyon yerine, biçim değişimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en sıfat-fiil ekleriyle kurulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır: yazar kasa, güler yüz, çıkmaz sokak, tükenmez kalem, uçan daire, istenmeyen adam.

Günün atasözü/deyimi :
akıl yürütmek
1. Herhangi bir konuda fikir vermek. 2. Tahminde bulunmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Eylül 2011, 14:12:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
tedavi isim Arapça (teda:vi:) 1. İlaç vb. ile hastalığı iyi etme, iyileştirme, sağaltım, sağaltma, terapi: "Doktorlar hastaları tedavi için perhiz verir, bıçak, ilaç kullanırlar." -Mehmet Kaplan. 2. mecaz. Aksayan bir şeyi düzeltme, iyileştirme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
transformizm Fransızca transformisme "felsefe Yaşayan türlerin yalın biçimlerden karmaşık biçimlere doğru evrimle gelişerek ortaya çıktığını öne süren öğreti." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dönüşümcülük karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, transformizm yerine, dönüşümcülük sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Devlet Malzeme Ofisi, Millî Kütüphane, Atatürk Orman Çiftliği, Çankaya Lisesi; Anadolu Kulübü, Mavi Köşe Bakkaliyesi; Yeşilay Derneği, Muharip Gaziler Derneği, Emek İnşaat; Bakanlar Kurulu, Danışma Kurulu, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı; Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü.

Günün atasözü/deyimi:
(birinin) açığı çıkmak
Saklamakla görevli olduğu paranın veya malın eksik olduğu anlaşılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Eylül 2011, 19:38:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
balıkgözü isim (balı'kgözü) Ayakkabıların bağ geçirilen deliklerine ve kemer deliklerine takılan maden, kemik vb.nden yapılmış halka.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
epope Fransızca épopée "edebiyat Tarih öncesi Tanrı, Tanrıça, yarı Tanrı ve kahramanlarla ilgili olağanüstü olayları konu alan şiir." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca destan karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, epope yerine, destan sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.

Günün atasözü/deyimi :
yara bere içinde olmak
Vücudunda çokça yara, ezik, sıyrık, çürük bulunmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Eylül 2011, 19:00:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
buluş isim 1. Bulma işi: "Dün, o evi güzel buluşum bir gerçekti." -Adalet Ağaoğlu. 2. İlk defa yeni bir şey yaratma, icat. 3. Bilinen bilgilerden yararlanarak daha önce bilinmeyen yeni bir bulguya ulaşma veya yöntem geliştirme, icat: "Bu orijinal buluşu Vali beye borçluyuz." -Sait Faik Abasıyanık. 4. edebiyat Konu, duygu, düşünce ve hayalde başkalarının etkisinden sıyrılarak bunların işlenişinde yeni bir yol tutma: Yazarın güzel buluşları var.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
eritrosit Fransızca érythrocyte "anatomi Kana al rengini veren, çekirdeksiz, yuvarlak, küçük hücre." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca alyuvar karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, eritrosit yerine, alyuvar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ağa, baba, bey, efendi, hanım, nine vb. sözlerle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: ağababa, ağabey, beyefendi, efendibaba, hanımanne, hanımefendi, hacıağa, kadınnine, paşababa.

Günün atasözü/deyimi :
alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır
İnsan kendi durumuna göre bir yaşam tarzı benimsemeli, arkadaşlarını da ona göre seçmelidir.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Eylül 2011, 13:43:49
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
pekent, -di isim jeoloji Kolayca geçit vermeyen, aşılması çok güç doğal engel: Toros pekendi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lümpen Almanca Lumpen "1. Görgüsüzlükleri veya bilgisizlikleri dolayısıyla toplum içinde aşağı durumda olan kişiler. 2. Toplum içinde belli bir sınıfa girmeyen." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ayaktakımı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, lümpen yerine, ayaktakımı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Latin harflerini kullanan dillerdeki özel adlar özgün biçimleriyle yazılır: Beethoven, Molière, Puccini, Rousseau, Shakespeare; Bologna, Buenos Aires, Rio de Janerio, Vaasa, Wuppertal. Ancak Batı dillerinde kullanılan adların okunuşları ayraç içinde gösterilebilir: Shakespeare (Şekspir) vb.

Günün atasözü/deyimi :
göz önüne getirmek
Zihinde canlandırmak, tasarlamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Eylül 2011, 15:02:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
matla isim Arapça (matla:) eskimiş 1. Gök cisimlerinin doğması. 2. Gök cisimlerinin doğduğu yer. 3. edebiyat Divan edebiyatında kaside veya gazelin ilk beyti.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
lökosit Fransızca leucocyte "anatomi Kan, lenf vb. vücut sıvılarında bulunan çekirdekli, yuvarlak hücre." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akyuvar karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, lökosit yerine, akyuvar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Matematikte çarpma işareti yerine nokta da kullanılabilir: 4.5=20, 12.6=72 vb.

Günün atasözü/deyimi :
yürek soğutmak
Hoşlanmadığı bir kimsenin bir felakete uğramasına sevinmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Eylül 2011, 13:48:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
büküntü isim 1. Bükme sonucu oluşan biçim veya iz. 2. Bağırsakta olan ağrı. 3. halk ağzında Dönemeç, viraj.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
manipülatör Fransızca manipulateur "İnsanları kendi bilgileri dışında veya istemedikleri hâlde bilinçli ve amaçlı olarak etkileyen." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yönlendirici karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, manipülatör yerine, yönlendirici sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlardan türetilen kelimeler büyük harfle başlar: Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Asyalılık, Darvinci, Konyalı, Bursalı.

Günün atasözü/deyimi :
yola getirmek
Birinin bir konudaki ters tutumunu düzeltmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Eylül 2011, 17:00:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bayati isim Farsça + Arapça (baya:ti:) müzik Klasik Türk müziğinde uşşak dörtlüsüne buselik beşlisi katılmasıyla yapılmış eski bir makam.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mantalite Fransızca mentalité "Bir toplum veya topluluktaki bireylerde görüş ve inanış etmenlerinin etkisiyle beliren düşünme yolu, düşünüş biçimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca anlayış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mantalite yerine, anlayış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına virgül konur: "Akşam, yine akşam, yine akşam,Göllerde bu dem bir kamış olsam!" -Ahmet Haşim.

Günün atasözü/deyimi :
başını sokmak
Barınacak bir yer bulmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Eylül 2011, 17:03:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
açık piyasa isim ekonomi Fiyatların tamamen arz ve talebe göre belirlendiği piyasa.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
marina İtalyanca "denizcilik Küçük teknelerin ve yatların barınabilmeleri için özel bir mendirekle çevrilen veya bir liman içinde ayrılan deniz alanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yat limanı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, marina yerine, yat limanı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Künyelerde yazarın soyadı önce yazıldığında soyadından sonra virgül konur: Ergin, Muharrem, Dede Korkut Kitabı, Ankara, 1958.

Günün atasözü/deyimi :
çene yormak
Boşuna söyleyip durmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Eylül 2011, 16:08:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mahsur Arapça sıfat Kuşatılmış, sarılmış, çevrilmiş.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
psikolojik Fransızca psychologique "1. Ruh bilimi ile ilgili olan. 2. Ruhla ilgili olan." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca ruh bilimsel; ikinci anlamı için de ruhsal karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, psikolojik yerine, ruh bilimsel ve/veya ruhsal sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur: "Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı? / Üsküdar'dan mı, Hisar'dan mı, Kavaklar'dan mı? " -Yahya Kemal Beyatlı.

Günün atasözü/deyimi :
lâm elif çevirmek (çizmek)
Kısa bir süre dolaşıp gelmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Eylül 2011, 16:12:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cevap , -bı isim Arapça (ceva:bı) Bir soruya, bir isteğe, bir söz veya yazıya verilen karşılık, yanıt: "Çocuklara verecek cevabı her zaman vardı." -Ayla Kutlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jeolog Fransızca géologue "Yer bilimi uzmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yer bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jeolog yerine, yer bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Atatürk'üm, Muhibbi'nin, Gül Baba'ya, Ziya Gökalp'tan, Refik Halit Karay'mış, Ahmet Cevat Emre'dir, Namık Kemal'se, Şinasi'yle, Alman'sınız, Osmanlı Devleti'ndeki, Millî Eğitim Temel Kanunu'na, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği'ni.

Günün atasözü/deyimi :
ekmeğine yağ sürmek
İstemediği hâlde birinin işine yarayacak biçimde davranmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Eylül 2011, 17:59:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Küçükayı özel isim (küçü'kayı) gök bilimi Göğün Kuzey Kutbu bölgesinde, Büyükayı'nın tersi durumda bir takımyıldız, Dübbüasgar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
debi Fransızca débit "coğrafya Bir akarsuyun herhangi bir kesiminden saniyede geçen suyun hacmi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, debi yerine, akım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Batı kökenli kelimeler, Türkçenin hece yapısına göre hecelere ayrılır: band-rol, kont-rol, port-re, prog-ram, sant-ral, sürp-riz, tund-ra, volf-ram.

Günün atasözü/deyimi :
mesnetsiz atmak
Dayanağı olmadan konuşmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Eylül 2011, 15:41:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kaydıhayat isim Arapça (ka'ydıhaya:tı) eskimiş Kaydıhayatla ve kaydıhayat şartıyla sözlerinde "yaşadığı kadar, yaşadığı sürece" anlamında kullanılan bir söz.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
defans Fransızca défense "spor Bir takımın, kalesini korumak için gösterdiği çaba." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca savunma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, defans yerine, savunma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kesme işareti satır sonuna geldiğinde ayrıca çizgi kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
yakasına sarılmak
İstediği şeyi almak veya dövüşmek için birini bırakmamak, zorlamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Eylül 2011, 15:44:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
toparlamak (-i) 1. Bir araya getirmek, toplu bir duruma sokmak: "Bir gün okulda işgal eylemi olmuş, bütün öğrencileri toparlamışlar." -Ahmet Ümit. 2. Neler üzerinde durulacağını hatırlayıp bir araya getirmeye çalışmak: "Bildiği bütün Fransızcayı toparlayarak vitrindeki kravatın değerini sordu." -Nâzım Hikmet. 3. Şaşkın durumdan kurtulup kendine gelmek. 4. Çekidüzen vermek: Odayı toparladı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
defroster İngilizce "Buzu çözen, donmayı önleyen alet." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca buzçözer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, defroster yerine, buzçözer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TD (Türk Dili); B (batı), D (doğu), KB (kuzeybatı).

Günün atasözü/deyimi :
abdala "kar yağıyor" demişler, "titremeye hazırım (durmuşum)" demiş
Varlıklılar için sıkıntı olabilecek bir durum, yoksullar için söz konusu bile olmaz.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Eylül 2011, 17:27:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
istidlal , -li isim Arapça (istidla:li, l ince okunur) eskimiş 1. Bir konuda kanıtlara dayanarak sonuç çıkarma. 2. mantık Çıkarım.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
marşandiz Fransızca marchandise "Yük taşımada kullanılan tren, yük katarı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yük treni karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, marşandiz yerine, yük treni sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
yüreği boğazına tıkanmak
Sıkılmak, üzülmek, dertlenmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Eylül 2011, 11:08:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/09/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
reddihâkim isim Arapça (re'ddihâkim) hukuk Hâkimi istememe, kabul etmeme, reddetme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
matador Fransızca "Boğa güreşi yapan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca boğa güreşçisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, matador yerine, boğa güreşçisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü göstermek için tek tırnak kullanılır: Edebiyat öğretmeni "Şiirler içinde 'Han Duvarları' gibisi var mı?" dedi ve Faruk Nafiz'in bu güzel şiirini okumaya başladı.

Günün atasözü/deyimi :
gözden nihan olmak
Ortadan çekilmek veya görünmez olmak, kaybolmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Eylül 2011, 19:15:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sıhhi sıfat Arapça (sıhhi:) Sağlıkla ilgili, sağlığa yarar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prodüktivite Fransızca productivité "Verilen emeğe ve yapılan masrafa oranla üretilen miktar, ürün verme gücü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca üretkenlik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prodüktivite yerine, üretkenlik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilimsel çalışmaların kaynaklar bölümünde makale başlıkları tırnak içinde yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
eli dursa ayağı durmaz
Kıpırdak, hareketli (kimse).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Eylül 2011, 19:03:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
turnagözü isim (turna'gözü) 1. Berrak ve parlak sarı. 2. sıfat Bu renkte olan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prolog Fransızca prologue "Bir eserde asıl konu olarak ele alınan olaylardan önce, geçmiş birtakım başka olguları anlatan ilk bölüm." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ön deyiş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prolog yerine, ön deyiş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap adları ve yazı başlıkları cümle içerisinde tırnak içine alınır: Yahya Kemal'in bazı şiirleri "Kendi Gök Kubbemiz" adı altında çıktı. -Ahmet Hamdi Tanpınar.

Günün atasözü/deyimi :
dev gibi
İri ve korkunç.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Eylül 2011, 15:49:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
beğenmek (-i) 1. İyi veya güzel bulmak: "Biz çocuklar evimizi çok beğendik." -Ayla Kutlu. 2. (nesnesiz) Benzerleri arasından birini seçip ayırmak: "Kimseleri beğenmediğinden çok geç evlendi." -Elif Şafak. 3. Onaylamak, kabul etmek, tasvip etmek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
stres İngilizce stress "Ameliyat şoku, soğuk, coşku vb. etkenlerin organizmada oluşturduğu bozuklukların tümü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ruhsal gerilim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, stres yerine, ruhsal gerilim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bazı ölçü birimlerinin Türkçede yazılışları farklı da olsa bunların uluslararası kısaltmaları kullanılır: cm (santimetre), g (gram), l (litre).

Günün atasözü/deyimi :
yakadan geçirmek
eskimiş Evlatlığa kabul etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Eylül 2011, 23:08:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/09/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mütedair sıfat Arapça (müteda:ir) Ait, için, dolayı, üzerine, ... ile ilgili: "Bu meseleye mütedair verdiğim cevapları, şu suretle hülasa edebilirim." -Atatürk.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
stratosfer Fransızca stratosphére "gök bilimi Yer atmosferinin 10-60 kilometre yükseklikleri arasında kalan katmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kat yuvarı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, stratosfer yerine, kat yuvarı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için uzun çizgi kullanılır: "Frankfurt'a gelene herkesin sorduğu şunlardır:" Eski şehri gezdin mi?" Rothschild'in evine gittin mi?" Goethe'nin evini gezdin mi?" -Ahmet Haşim.

Günün atasözü/deyimi :
engel çıkarmak
Bir işin yapılmasını zorlaştırmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Ekim 2011, 13:37:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bityeniği isim (bi'tyeniği) Bir işin gizli kalmış kötü ve aksak yanı, kuşkulu bir nokta, kurtyeniği: "O zaman da denizde sakal ağartmış olanların çoğu bu işte bir bityeniği var diye işkillenmişler" -Halikarnas Balıkçısı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
adaptör Fransızca adapteur "Aygıtın kullanabileceği düzeye göre elektrik akımını ayarlayan alet" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca uyarlayıcı karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, adaptör yerine, uyarlayıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Konuşmalar tırnak içinde verildiğinde uzun çizgi kullanılmaz:
Arabamız tutarken Erciyes'in yolunu:
"Hancı dedim, bildin mi Maraşlı Şeyhoğlu'nu?"
(Faruk Nafiz Çamlıbel)

Günün atasözü/deyimi :
liyakat göstermek
Başarmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Ekim 2011, 13:37:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
lapçın Farsça isim (l ince okunur) eskimiş Tabanı meşinden olan mest, edik: "Sarığı ile cübbesi ve lapçınları ile tam bir hoca efendi idi." -Tarık Buğra.
 
Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aferist Fransızca affairiste "Çıkarı için hileye başvuran kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dalavereci karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, aferist yerine, dalavereci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Fizik, matematik vb. alanlarda birimler arası orantıları gösterirken eğik çizgi kullanılır: g/sn (gram/saniye)
 
Günün atasözü/deyimi :
aynı potada erimek
Benzer konuları ve sorunları birlikte düşünmek veya değerlendirmek.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Ekim 2011, 17:17:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dalgınlık, -ğı isim 1. Dalgın olma durumu: "Kendisine bir dalgınlık ve unutkanlık gelmiş." -Peyami Safa. 2. Dalgınca davranış: "Hamal benim dalgınlığımdan istifade ederek birdenbire bir kedi gibi fırladı ve koşmaya başladı." -Kemal Bilbaşar. 3. Derin uyku durumu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
afiş Fransızca affiche "Bir şeyi duyurmak veya tanıtmak için hazırlanan, kalabalığın görebileceği yere asılmış, genellikle resimli duvar ilanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ası karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, afiş yerine, ası sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçe kökenli kelimelerde bugün uzun ünlü yoktur. Uzun ünlü, Arapça ve Farsçadan Türkçeye giren kelimelerde görülür: adalet (ada:let), beraber (bera:ber), ifade (ifa:de), kaide (ka:ide), numune (numu:ne), sade (sa:de), şair (şa:ir). Bu uzun ünlüler yazıda herhangi bir işaretle gösterilmez.

Günün atasözü/deyimi :
dilencinin torbası dolmaz
Şundan bundan yardım dileyerek geçinmeye çalışanların istekleri bitmez.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Ekim 2011, 08:57:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dışa vurum isim felsefe Ruhsal olayların belli işaret veya tasvirlerle yansıtılması, insan ruhunun algılanabilecek biçimde kendini dışa yansıtması, ifade, dış vurum: "Savaşlar girdi araya; cinselliğin pek yırtık dışa vurumları kapladı dünyayı." -Selim İleri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
afişe Fransızca affiché "ekonomi Açıklama yapılmış olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca açıklanmış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, afişe yerine, açıklanmış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır: Kızı da geldi gelini de.

Günün atasözü/deyimi :
zamanı avlamak
Uygun zamanı bulmak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Ekim 2011, 09:02:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
durak, -ğı isim 1. Tren, tramvay, otobüs, minibüs vb. genel taşıtların durmak zorunda olduğu veya durabileceği yer: "İlk durakta otobüsten atlayarak geriye döndüm." -Sait Faik Abasıyanık. 2. Çok sayıda taksinin bir arada çalıştığı ve bağlı olduğu işletme. 3. Kısa bir süre konaklanacak, durulacak yer: "Sonraki durağımız sebzeci Mecit’in dükkânıydı." -Ayşe Kulin. 4. dil bilimi Konuşmada, anlamın gerektirdiği biçimde kelimeler arasındaki ses kesintisi. 5. edebiyat Hece ölçüsüyle yazılmış şiirlerde ölçü kalıpları içindeki durma yerleri. 6. müzik Bir ölçü uzunluğunda susma. 7. eskimiş Cümle sonundaki nokta. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fenomen Fransızca phénomène "1. Önemli tarihsel olgu. 2. felsefe Duyularla algılanabilen her şey." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca olay; ikinci anlamı için de görüngü karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fenomen yerine, olay ve/veya görüngü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Heceleri göstermek için kısa çizgi kullanılır: a-raş-tır-ma, bi-le-zik, du-ruş-ma, ku-yum-cu-luk, ya-zar-lık.

Günün atasözü/deyimi :
yerle bir etmek
Temeline kadar yok etmek, tahrip etmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Ekim 2011, 22:58:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
elçi isim 1. Bir devleti başka bir devlet katında temsil eden kimse, sefir. 2. Bir uzlaşma sağlamak veya iş bitirmek için birinin yanına gönderilen kimse. 3. din bilgisi. Peygamber.
 
Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fermantasyon Fransızca fermentation "kimya Organik maddelerin bazı mikroorganizmalarca salgılanan enzimler etkisiyle uğradığı değişiklik." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca mayalanma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fermantasyon yerine, mayalanma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır: "İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!" diyorlar. (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
değirmen taşının altından diri çıkar
En ağır şartlarda bütün güçlükleri yener.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Ekim 2011, 23:01:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
feraset Arapça isim (fera:set) ruh bilimi eskimiş 1. Anlayış, seziş, sezgi: "Diplomatça bir ferasetle söylemek istediğini anlayıveriyordum." -Aka Gündüz. 2. Zekâ.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fermejüp Fransızca fermé-jup "Üzerinde dikili bulundukları şeyin iki kenarını üst üste getirerek birleştirmeye ve tutturmaya yarayan, iki parçadan yapılmış metal nesne." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çıtçıt karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fermejüp yerine, çıtçıt sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir yazıdaki maddelerin sıralanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı sözlerin, söz gruplarının ve sayıların tekrar yazılmasını önlemek için denden işareti kullanılır.

Günün atasözü/deyimi :
saçına başına bakmadan
İlerlemiş yaşına yakışmayacak biçimde.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Ekim 2011, 15:54:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hünkâr Farsça isim (hünkâ:rı) tarih Osmanlılarda yalnız padişahlar için kullanılan bir unvan: Hünkâr dairesi. Hünkâr yaveri. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fiction İngilizce "sinema Gerçek olmayan olay ve kahramanlardan oluşan eser." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kurgu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fiction yerine, kurgu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

Günün atasözü/deyimi :
pula dönmek
Değersizleşmek.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Ekim 2011, 12:51:21
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
içtihat, -dı Arapça isim (içtiha:dı) 1. hukuk Yasada veya örf ve âdet hukukunda uygulanacak kuralın açıkça ve tereddütsüz olarak bulunmadığı konularda, yargıcın veya hukukçunun düşüncelerinden doğan sonuç. 2. eskimiş Görüş, özel görüş, anlayış, kavrayış: Benim içtihadım öyledir. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mezoderm Fransızca mésoderme "anatomi Dış deri ve iç deri arasındaki hücre katmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca orta deri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mezoderm yerine, orta deri sözcüğünü kullanacağız.
 
Bir yazım kuralı :
Başbakanlık, Rektörlük vb. sözlere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde Başbakanlığa, Rektörlüğe vb. biçiminde yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
laf çakmak (çarptırmak, dokundurmak)
Üstü kapalı bir biçimde karşısındakine bir şeyler ima etmek.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Ekim 2011, 20:22:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü:
istikrar Arapça isim (istikra:rı) 1. Aynı kararda, biçimde sürme, kararlılık, stabilizasyon: "Devletini, sağlam bir iman ve istikrar müessesesi olarak teşkilatlandırmıştır." -Semiha Ayverdi. 2. Yerleşme, oturma, stabilizasyon. 3. mecaz Denge, stabilizasyon. 4. ekonomi Ödemeler dengesinde, istihdamda düzen, stabilizasyon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık:
migren Fransızca migraine "tıp Kusma, mide bulantısı ile görülen, sempatik sinir sistemi dengesinin bozulmasından ileri gelen baş ağrısı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yarım baş ağrısı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, migren yerine, yarım baş ağrısı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı:
Gök bilimiyle ilgili adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Jüpiter'den, Venüs'ü, Halley'in, Merih'e, Büyükayı'da, Yedikardeş'ten, Samanyolu'nda.

Günün atasözü/deyimi:
havasını bulmak
Keyiflenmek, neşelenmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Ekim 2011, 19:50:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
iştirakçi isim 1. Ortaklık eden, ortak olan. 2. Sosyal güvenlik bakımdan bir sandık vb. bir kuruma bağlı olan memur, işçi. 3. Katılımcı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mikser İngilizce mixer "teknik Pişirmeden önce malzemeyi çırpan, karıştıran elektrikli alet." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çırpıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, mikser yerine, çırpıcı sözcüğünü kullanacağız.
 
Bir yazım kuralı :
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Dolmabahçe Sarayı'nın, Çankaya Köşkü'ne, Sait Halim Paşa Yalısı'ndan, Ankara Kalesi'nden, Horozlu Han'ın, Galata Köprüsü'nün, Bilge Kağan Abidesi'nde, Çanakkale Şehitleri Anıtı'na

Günün atasözü/deyimi :
bir yiyip bin şükretmek
Kötü durumda olanlara bakarak kendi durumunun değerini bilmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Ekim 2011, 10:39:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kalandır isim Dokunmuş kumaş ve bezleri buhar altında veya belli bir ısıda silindir arasından geçirerek ütüleme, parlatma, istenilen boy ve ene göre çektirip germe. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bold İngilizce "bilişim Yazı karakterinin daha belirgin olarak yazılmış biçimi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca koyu karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, bold yerine, koyu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri (tablo, heykel, müzik vb.) adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Nutuk'ta, Safahat'tan, Kiralık Konak'ta, Sinekli Bakkal'ı, Hürriyet'te, Resmî Gazete'de, Onuncu Yıl Marşı'nı, Yunus Emre Oratoryosu'nu, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'nü.

Günün atasözü/deyimi :
yüze duramamak
Birinin hatırından çıkamamak, birinin hatırını kıramamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Ekim 2011, 10:42:06
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kanun Arapça (I) isim (ka:nu:nu) hukuk 1. Yasa. 2. Geçerli olan kural: "Dünyanın en büyük kanunu, nefsini müdafaa ve muhafaza etmek için karnını doyurmaktır." -A. Ş. Hisar.
(II) isim (ka:nu:nu) müzik Dikdörtgen biçiminde, bir köşesi kesik, yassı bir sandık üzerine gerilmiş tellerden oluşan, tırnak adı verilen çalgıçlarla çalınan ince saz çalgısı: Kanunun ilk kez Farabi tarafından yapıldığı söylenir. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
botanik Fransızca botanique "Bitkileri inceleyen bilim kolu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bitki bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, botanik yerine, bitki bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"Ya da" sözü ancak cümlede "ya" kullanımı varsa kullanılabilir, "veya" sözü yerine kullanılamaz.

Günün atasözü/deyimi :
cesaret vermek
Birinin yılgınlığını gidermek, birini yüreklendirmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Ekim 2011, 15:03:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kesedar Farsça isim (keseda:rı) eskimiş 1. Zengin kimselerin parasını yöneten ve gerekli harcamaları yapan kimse, vekilharç. 2. Esnafın gelirlerini toplayan kimse. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
broker İngilizce "ekonomi Müşteri ile borsa acenteleri arasında menkul değerlerin alım satımına aracılık eden gerçek veya tüzel kişi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca borsa simsarı karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, broker yerine, borsa simsarı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözlerinin ek alması durumunda kesme işareti kullanılır: Bu Kanun'un 17. maddesinin c bendi... Yukarıda adı geçen Yönetmelik'in 2'nci maddesine göre... vb.

Günün atasözü/deyimi :
çarşaf gibi
Dalgasız, dümdüz ve durgun (deniz, göl).
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Ekim 2011, 16:31:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kovalamak (-i) 1. Kovmak. 2. Kaçanın arkasından koşmak, yakalamaya çalışmak: "Kendilerini kovalayanlardan kurtulmalarına rağmen tehlike henüz geçmiş değildi." -İhsan Oktay Anar. 3. mecaz Bir şeyin arkasına düşüp elde etmeye veya bir sonuca bağlamaya çalışmak, izlemek, takip etmek: "Olayların ardı arası kesilmez. Hepsi birbirini kovalar." -Necip Fazıl Kısakürek. 4. spor Yarışta, kaçmakta olan koşucu veya koşucuları yakalamaya çalışmak. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
check-in İngilizce "Otelde kalınacak odanın, uçakta oturulacak yerin belirlenmesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca giriş işlemi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, check-in yerine, giriş işlemi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvanlara verilen özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Sarıkız'ın, Karabaş'a, Pamuk'u, Minnoş'tan.

Günün atasözü/deyimi :
hava değiştirmek
İklimi değişik bir yere gidip bir süre oturmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Ekim 2011, 16:31:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kuşku isim 1. Bir olguyla ilgili gerçeğin ne olduğunu kestirememekten doğan kararsızlık, kuruntu, işkil, şüphe, acaba: "Bütün bunlar hatırlanınca onun zaten bilinen ve kabul edilen samimiyeti kuşku konusu yapılmazdı." -Tarık Buğra. 2. ruh bilimi Başkalarının iyi niyet ve amaçlarını kötüye yorarak işkillenme duygusu. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
cheese cake İngilizce "İnce kek dilimi üzerine krem peynir ve kremayla hazırlanıp üzeri değişik malzemelerle süslenen bir tür tatlı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca peynirli kek karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, cheese cake yerine, peynirli kek sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ki ayrı yazılır: demek ki, kaldı ki, bilmem ki.

Günün atasözü/deyimi :
kül ufak olmak
Çok küçük parçalara ayrılmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Ekim 2011, 19:53:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mitral darlığı isim tıp Kanın kulakçıktan karıncığa geçişini zorlaştıran mitral kapakçığının iki parçasının kısmen birbirine kaynaması. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
coffee shop İngilizce "Kahve içilen yer." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kahveevi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, coffee shop yerine, kahveevi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: yolda (yol-da) kalmak.

Günün atasözü/deyimi :
iyiliğe iyilik her kişinin kârı, kötülüğe iyilik er kişinin kârı
İyiliğe karşı iyiliği herkes yapabilir, önemli olan kötülüğe karşı iyilik yapabilmektir.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Ekim 2011, 17:49:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muris Arapça sıfat (mu:ris) eskimiş Miras bırakan. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
cohabitation Fransızca "Birlikte oturma, bir arada yaşama." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca birlikte yaşama karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, cohabitation yerine, birlikte yaşama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65'lik, 9,65'lik.

Günün atasözü/deyimi :
elifi mertek sanmak
Çok cahil olmak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Ekim 2011, 14:42:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yasama gücü isim hukuk Türkiye Büyük Millet Meclisinin yasa yapma, yasa koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisi, yasama hakkı, yasama yetkisi, yasama kuvveti, teşrii kuvvet, teşri kuvveti: "Her devletin ilk ve temel yasası, yasama gücünü düzenleyen yasadır." -Cemil Meriç. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
data İngilizce "Bilgi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca veri karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, data yerine, veri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır: iki yüz, üç yüz altmış beş.

Günün atasözü/deyimi :
tekerine (tekerinin önüne) taş koymak
Birinin yolunda giden işini aksatan, engelleyen davranışta bulunmak, tekere çomak sokmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Ekim 2011, 14:07:33
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
semahane Arapça + Farsça isim (sema:ha:ne) Mevlevi tekkelerinde dervişlerin sema yaptıkları özel bölüm. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dealing İngilizce "ticaret Satıcı ile alıcı arasında yapılan ve bir malın alıcıya verilmesi ve bunun karşılığında bir fiyat, bir değer alınması yoluyla yapılan işlem." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca satım karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, dealing yerine, satım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticari belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır: 650,35 (altıyüzelliTLotuzbeşkr).

Günün atasözü/deyimi :
bir kenarda durmak
Gerektiği zaman kullanmak üzere hazırda tutmak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Ekim 2011, 17:32:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
süzek, -ği isim 1. halk ağzında. Süzgeç. 2. sinema Işığın önüne konulan, ince kumaş veya tülden yarı saydam yayındırıcı. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dedektör Fransızca détecteur "Gaz, mayın, radyoaktif mineral, manyetik dalga vb.ni bulmaya, tanımaya yarayan cihaz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca algılayıcı karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, dedektör yerine, algılayıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kesme işareti kullanılır: Bir ok attım karlı dağın ardına / Düştü n'ola sevdiğimin yurduna / İl yanmazken ben yanarım derdine / Engel aramızı açtı n'eyleyim (Karacaoğlan)

Günün atasözü/deyimi :
su götürür yeri olmamak
Başka türlü yorumlanacak bir yönü bulunmamak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Ekim 2011, 19:21:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/10/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şipşak zarf (şi'pşak) teklifsiz konuşmada. 1. Çabucak: "Eğer siz bana haftada iki defa gelseniz ikinci hafta şipşak kim olduğunuzu söylerim." -Burhan Felek. 2. Şipşakçı.
 
Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
mouse İngilizce "bilişim Düz bir yüzey üzerinde yuvarlanan bir top aracılığıyla imlecin hareketini sağlayan elektronik araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca fare karşılığı önerilmiştir.
 
Bundan sonra demek ki, mouse yerine, fare sözcüğünü kullanacağız.
 
Bir yazım kuralı :
Noktasız yapılan kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: TBMM'nin, TDK'nin, BM'de, ABD'de, TV'ye
 
Günün atasözü/deyimi :
yüzüne bakmaya kıyamamak
Biri çok güzel olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:37:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
uyum isim 1. Bir bütünün parçaları arasında bulunan uygunluk, ahenk: "Gerçekten de sonsuz bir sessizlik, bir uyum, bir şiir sarmıştı ortalığı." -Neziha Araz. 2. Toplumsal çevreye veya bir duruma uyma, uyum sağlama, intibak, entegrasyon. 3. biyoloji Bir cismin görüntüsünü tam ağ tabaka üzerine düşürebilmek için göz merceğinin dışbükeylik derecesini çoğaltıp azaltması olayı, mutabakat. 4. dil bilgisi Ortak özellikleri açısından sesler arasındaki uygunluk, harmoni.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
motivasyon Fransızca motivation "1. İsteklendirmek işi. 2. Güdülemek işi." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca isteklendirme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, motivasyon yerine, isteklendirme sözcüğünü kullanacağız.
 
Bir yazım kuralı :
Organ adlarıyla yapılan ikilemelerde kelimenin ikinci hecesindeki dar ünlü düşmez: ağız ağıza, omuz omuza.

Günün atasözü/deyimi :
gönül okşamak
Birini hoş bir söz veya davranışla sevindirmek, iltifat etmek.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:38:28
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yapışık sfat 1. Bir yere yapışmış olan: Zarfa yapışık pullar. 2. Fizyolojik yönden birbirlerine bağlı olarak doğan. 3. mecaz Sürekli bir arada bulunan: "Yapışık hemşireler gibi dünyaya beraber gelmişlerdi." -Hüseyin Cahit Yalçın. 4. Dokunan, değen: "Lavabonun duvara yapışık kıyısının üstüne konmuş bir diş fırçası gösteriyordu." -Çetin Altan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aglütinasyon Fransızca agglutination "biyoloji Bir hastalığa karşı aşılanmış olan veya hastalık geçirmiş bir canlının kanında bulunan maddenin, hastalığın mikroplarını küme durumuna getirme olayı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kümeleşim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aglütinasyon yerine, kümeleşim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: Nihat Bey'e, Ayşe Hanım'dan, Mahmut Efendi'ye, Enver Paşa'ya vb.

Günün atasözü/deyimi :
kapıda kalmak
İçeri girememek.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:39:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yasak, -ğı isim 1. Bir işin yapılmasına karşı olan yasal veya yasa dışı engel, memnuiyet: İçki yasağı. Av yasağı. 2. sıfat Yapılmaması istenmiş olan, yok, memnu, haram: "Bizim çocukluğumuzun şiirlerinde neşe yasak denecek kadar ayıptı." -Falih Rıfkı Atay. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
profil Fransızca "1. Bir şeyin ön, arka, alt ve üst dışında kalan bölümü. 2. Bir cismin düşey kesiti." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca yan; ikinci anlamı için de yanay karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, profil yerine, yan ve/veya yanay sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır: Sen de mi geldin?

Günün atasözü/deyimi :
yüreğini eritmek (sızlatmak)
Birini çok üzmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:42:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zinhar Farsça zarf (zi'nhar) eskimiş Asla: "Fakat adını zinhar benden öğrenemeyeceksin." -Reşat Nuri Güntekin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
projektör Fransızca projecteur "1. Karanlıkta bir hedefi aydınlatmak için kullanılan dar, uzun bir ışın demeti çıkaran ışık kaynağı. 2. Bir film veya belgenin ışık kaynağından çıkan ışınlarla ekran veya perde üzerinde görüntüsünü oluşturulan alet." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca ışıldak; ikinci anlamı için de yansıtım aygıtı karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, projektör yerine, ışıldak ve/veya yansıtım aygıtı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Millî Eğitim Temel Kanunu'na, Medeni Kanun'un, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü'nde, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği'nin.

Günün atasözü/deyimi :
zahmetsiz rahmet olmaz
Sıkıntı, güçlük çekmeden iyi ve güzel işler başarılamaz.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:43:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zan, -nnı Arapça isim Sanı: "Kapıyorum zannıyla kilitlemişim, diyordu." -Mithat Cemal Kuntay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
propaganda İtalyanca "Bir öğreti, düşünce veya inancı başkalarına tanıtmak, benimsetmek ve yaymak amacıyla söz, yazı vb. yollarla gerçekleştirilen çalışma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yaymaca karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, propaganda yerine, yaymaca sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimelere gelen ekler sert ünsüzle başlar: aş-çı, bas-kı, geç-tim, ipek-çi, süt-çü.

Günün atasözü/deyimi :
söz ayağa düşmek
Bir sorun, karışmaları gerekmeyen veya yetkisiz ve sorumsuz kimselerin görüş bildirdikleri duruma gelmek.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:43:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yüzgeç, -ci isim 1. Balıklarda ve yüzen memelilerde karın ve göğüste çift, sırt, kuyruk ve anüste tek olarak bulunan, hareketi ve dengeyi sağlayan organ. 2. sıfat hlk. Suda iyi yüzen (kimse veya hayvan). 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prospektüs Fransızca prospectus "İlaçların bileşimi, yan etkileri vb. ile nasıl kullanılacağını anlatan bilgileri içeren tanıtma yazısı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tanıtmalık karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, prospektüs yerine, tanıtmalık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Van Gölü..

Günün atasözü/deyimi :
gözden uzaklaşmak
Ayrılıp başka yere gitmek, görünmez olmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ekim 2011, 18:44:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yatır isim Doğaüstü gücü bulunduğuna ve insanlara yardım ettiğine inanılan kimsenin mezarı. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
siesta İspanyolca siesta "Genellikle öğle yemeğinden sonraki kısa süreli uyku." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca öğle uykusu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, siesta yerine, öğle uykusu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"ile" ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: bulutla veya bulut ile.

Günün atasözü/deyimi :
anca beraber, kanca beraber
İki veya daha çok kişi yaptıkları iş kötü de gitse birbirlerinden ayrılmamalıdırlar.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 31 Ekim 2011, 09:48:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tehlike Arapça tehluke isim 1. Büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum, muhatara: "Görülüyor ki atom harbi tehlikesi şimdiden tesirini göstermeye başlamıştır."
2. Gerçekleşme ihtimali bulunan fakat istenmeyen sakıncalı durum: "Ketumdur, katlandığı acıları, atlattığı tehlikeleri sergilemeyi hiç sevmez." -Attila İlhan. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sibernetik Fransızca cybernétique "Canlılarda ve makinelerde kontrol, iletişim ve işleyişi inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca güdüm bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sibernetik yerine, güdüm bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar: Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap Şahabettin)

Günün atasözü/deyimi :
ufkunu genişletmek
Görüş alanını genişletmek, daha geniş, daha fazla bilgi ve görüş edinmek.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 31 Ekim 2011, 15:24:29
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/10/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müdara Arapça isim (müda:ra:) eskimiş Yüze gülme, yüze gülücülük, dost gibi görünme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sezon Fransızca saison "1. Yılın, güneşten ısı, ışık alma süresi ve dolayısıyla iklim şartları bakımından farklılık gösteren dört bölümünden her biri. 2. Herhangi bir şeyin etkinlik dönemi." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca mevsim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sezon yerine, mevsim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
aklınla rezil olursun, aklınla vezir olursun
Aklını iyi kullanan saygı görür, kullanmayan kendini küçük düşürür.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 11:50:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/11/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âdet Arapça isim (a:det) 1. toplum bilimi. Görenek: "Bayram tebriği bir güzel âdettir." -Burhan Felek. 2. Topluluk içinde eskiden beri uyulan kural, töre. 3. Aybaşı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aforoz Rumca "1. Hristiyanlıkta kilise tarafından verilen cemaatten kovma cezası. 2. Darılıp biriyle konuşmama, ilgiyi kesip kendinden uzaklaştırma." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca toplum dışılama karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, aforoz yerine, toplum dışılama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşmuş kişi adları, soyadları ve lakaplar bitişik yazılır: Birol; Adıvar, Boynueğri Mehmet Paşa.

Günün atasözü/deyimi :
beynine girmek
Herhangi bir konuda birisini yönlendirmek, ikna etmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 11:52:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adamcıl sıfat İnsandan ürkmeyen, insana alışmış olan, insana sokulan, sıcakkanlı, munis: "Hem de ne adamcıldır, ne candır, bilseniz." -Yakup Kadri Karaosmanoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
agorafobi Fransızca agoraphobie "tıp Bazı kişilerin alan, park, sokak vb. açık alanlarda duydukları ürkeklik hastalığı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca alan korkusu karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, agorafobi yerine, alan korkusu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"m" ile yapılmış ikilemeler ayrı yazılır: çocuk mocuk, kitap mitap.

Günün atasözü/deyimi :
boğazını yırtmak
Olanca gücüyle bağırmak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 11:54:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adi defter isim ticaret Bir işletmenin veya ticarethanenin yaptığı işlemlerinin, muhasebe kayıtlarının geçirildiği ticari defter.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
akreditasyon Fransızca accreditation "Denk olma durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca denklik karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, akreditasyon yerine, denklik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonu sert ünsüzle biten alıntı kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında kelime sonundaki sert ünsüzler yumuşar: bent / bendi, standart / standardı.

Günün atasözü/deyimi :
lakırtıyı ağzına tıkamak
Birinin sözünü bitirmesine imkân vermeden onu ters bir karşılıkla susmak zorunda bırakmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 11:56:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
adli tatil isim hukuk Kanunda belirlenen durumların dışında, hiçbir adli işlemin yapılmadığı süre: "Üstelik adli tatil olduğu için hak sahipleri bekleşirler." -Burhan Felek. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
akrobasi Fransızca acrobatie "Cambazın işi veya mesleği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca cambazlık karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, akrobasi yerine, cambazlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ve ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te biçiminde yazılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
şimşek çakmadan gök gürlemez
1. Meydana gelmemiş bir olayın yankısı olmaz. 2. Bir gürültü kopmadan önce belirtileri görülür.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 11:58:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
âlâ Arapça sıfat (a:lâ:) İyi, pekiyi: "Beni Konya Lezzet Lokantasına götürdü, âlâ bir öğle yemeği çekti." -Halide Edip Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aksiyom Fransızca axiome "mantık Kendiliğinden apaçık ve bundan dolayı öteki önermelerin ön dayanağı sayılan temel önerme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca belit karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, aksiyom yerine, belit sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır: büsbütün, güpegündüz, sırılsıklam, yemyeşil.

Günün atasözü/deyimi :
başına devlet (talih) kuşu konmak
Beklemediği büyük bir nimeti ele geçirmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 12:01:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
aparmak (-i) halk ağzında. 1. Alıp götürmek: "Geçme namert köprüsünden, ko aparsın su seni." -Evliya Çelebi. 2. argo Gizlice almak, alıp kaçmak, çalmak: "Sözü geçen para ehemmiyetsiz bir şeydi ve müdür muavini, onu çok ustalıkla aparmıştı." -Haldun Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
akselerometre Fransızca accéléromètre "fizik Bir hareketin ivme niceliğini belirten, taşıtın hızlanmasından doğan sarsıntıları, titreşimleri gösteren araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ivmeölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, akselerometre yerine, ivmeölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dört veya daha çok basamaklı sayıların kolay okunabilmesi amacıyla içinde geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri yazıyla gösterilebilir: 1 milyar 500 milyon kişi.

Günün atasözü/deyimi :
gezen kurt aç kalmaz
Geçimini sağlamak için gezip dolaşan, şuraya buraya başvuran kişi aç kalmaz.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 12:03:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
asabiyet Arapça isim eskimiş Sinirlilik: "Bu cemiyetin mevcudiyeti ve faaliyeti ordu mensuplarının asabiyetini tahrik ediyordu." -Atatürk. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
akvarist Fransızca aquariste "Bilim ve sanatı kullanarak akvaryum ortamında balık vb.ni besleyen kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akvaryumcu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, akvarist yerine, akvaryumcu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra cümle ve özel ad niteliğinde olmayan örnekler sıralandığında bunlar büyük harfle başlamaz: Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler...(Memduh Şevket Esendal)

Günün atasözü/deyimi :
gönül koymak
Gücenmek, alınmak, darılmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 12:06:00
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Avrupai sıfat (avrupa:i:) Avrupalılara özgü, Avrupalılara benzer, Avrupalılar gibi: "O yıllara göre hayli Avrupai sayılacak bir yaşam tarzı sergiliyordu." -Ayşe Kulin. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
albinos Fransızca albinos "Doğuştan boya maddesi bulunmadığı için kıllarında ve gözlerinde, bazen de derisinde ak olan (hayvan veya insan)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akşın karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, albinos yerine, akşın sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Çift ünsüzle başlayan Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konulmadan yazılır: grup, Hristiyan, slogan.
 
Günün atasözü/deyimi :
aynı kapıya çıkmak
Sonuç bakımından fark etmemek, aynı sonuca varmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 12:09:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ayakaltı isim 1. Gelip geçenlerin çok olduğu yer: "Burası o kadar ayakaltı idi ki değme polis hafiyesinin aklına gelmezdi." -Aka Gündüz. 2. Ortalık: Kitabı ayakaltına bırakma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
alkolmetre Fransızca alcoolmètre "kimya 1. Sıvılardaki alkol oranını ölçmeye yarayan cihaz. 2. İçilen alkol miktarını ölçmeye yarayan araç." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca alkolölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, alkolmetre yerine, alkolölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yabancı özel adlardan türetilmiş akım adları Türkçe söylenişlerine göre yazılır: Dekartçılık, Kalvenizm, Lütercilik.

Günün atasözü/deyimi :
külfete katlanmak
Sıkıntıya, zorluğa önem vermemek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Kasım 2011, 12:11:43
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
azınlık , -ğı isim 1. Bir toplulukta herhangi bir nitelik bakımından ayrı ve ötekilerden sayıca az olanlar, ekalliyet, çoğunluk karşıtı. 2. top. b. Bir ülkede ayrı soydan veya inançtan olan ve sayıca az bulunan topluluk, ekalliyet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
amfibi Fransızca amphibie "1. biyoloji Hem suyun içinde hem de karada yaşayabilen canlılar. 2. Karada olduğu gibi suda da kullanılabilen (araba, tank, uçak vb. araç)." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca iki yaşamlılar; ikinci anlamı için de yüzergeçer karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, amfibi yerine, iki yaşamlılar ve/veya yüzergeçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Virgül birbiri ardınca sıralanan dildeki eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur: Zindana atılan mahkûmlar gibi titreşerek, haykırarak geri geri kaçmaya uğraşıyorduk. (Hüseyin Rahmi Gürpınar)

Günün atasözü/deyimi :
dağarcığındakini çıkarmak
Hazırladığı bir sözü söylemek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Kasım 2011, 15:56:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bağır, -ğrı isim 1. Göğüs: "Bak çorak tarlasında sabanına dayanmış / Geniş alnı güneşle, bağrı ateşle yanmış" -Faruk Nafiz Çamlıbel. 2. Ok yayı ve dağda orta bölüm. 3. anatomi Ciğer, bağırsak vb. vücut boşluklarında bulunan organların ortak adı, ahşa. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
amoralizm Fransızca amoralisme "felsefe Töreyi inkâr eden öğretilerin genel adı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca töre dışıcılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, amoralizm yerine, töre dışıcılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bilim ve bilgi sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: dil bilimi, gök bilimi; dil bilgisi, halk bilgisi.

Günün atasözü/deyimi :
iletişim kurmak
Bilgi, haber vb. alışverişi yapmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Kasım 2011, 14:10:01
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bağdaşmak (-le) 1. Anlaşmak, uzlaşmak, uymak, imtizaç etmek: "Gerçekle bağdaşmayan ihtiraslar, insanın duygusunu hüzünden tedirginliğe hatta tiksintiye kadar zorluyor." -Tarık Buğra. 2. Çocuk oyunlarında arkadaş olmak. 3. (-e) Bağdaş kurup oturmak: "İçerde, peykelere bağdaşmış, sarıkları kirli, sakalları seyrek, kara sarı ihtiyarlar." -Attila İlhan. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ampermetre Fransızca ampèremètre "fizik Bir elektrik akımının şiddetini ölçmeye yarayan aygıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akımölçer karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ampermetre yerine, akımölçer sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hane kelimesiyle oluşturulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: çayhane, dershane, kahvehane, yazıhane.

Günün atasözü/deyimi :
laf yakıştırmak
Konuşma sırasında yerinde söz söylemek, gerekeni ifade etmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Kasım 2011, 14:12:22
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bedhah Farsça sıfat eskimiş Başkasının kötülüğünü isteyen, kötü yürekli: "İstikbalde dahi seni bu hazineden mahrum etmek isteyecek dâhilî ve haricî bedhahların olacaktır." -Atatürk. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
amplifikatör Fransızca amplificateur "fizik Alçak veya yüksek frekanslı akımların yararlı etkilerini artırmaya yarayan araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yükselteç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, amplifikatör yerine, yükselteç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıktaki kelimelerin tamamı, alt başlıktaki kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
elleri (ellerin) dert görmesin
"Ellerine sağlık" anlamında kullanılan bir iyi dilek sözü.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Kasım 2011, 14:14:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
beraatizimmet Arapça (bera:atizimmet) hukuk Borçsuzluk.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
analizör Fransızca analyseur "Analiz yapan cihaz, aygıt veya organ." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çözümler karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, analizör yerine, çözümler sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki veya daha çok kelimeden oluşmuş il, ilçe, semt vb. yer adları bitişik yazılır: Çanakkale; Şebinkarahisar; Beşiktaş.

Günün atasözü/deyimi :
belini kırmak
Birini bir şeyi yapamaz duruma getirmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Kasım 2011, 12:22:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bilgisayar isim bilişim Çok sayıda aritmetiksel veya mantıksal işlemlerden oluşan bir işi, önceden verilmiş bir programa göre yapıp sonuçlandıran elektronik araç, elektronik beyin. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
anekdot Fransızca anecdote "Kısa veya özlü anlatımı olan hikâye." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hikâyecik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, anekdot yerine, hikâyecik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Deyimler ayrı yazılır: akıntıya kürek çekmek, çam devirmek.

Günün atasözü/deyimi :
telleyip pullamak
1. Birçok süsle süslemek. 2. mecaz Değerinden çok övmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Kasım 2011, 12:23:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cambaz Farsça isim 1. Yerde ve tel, at, bisiklet, ip vb. üzerinde dengeye dayanan, tehlikeli, heyecan verici gösteriler yapan kimse, akrobat: "Önüne getirilen ata bir cambaz çevikliğiyle atladı." -Ömer Seyfettin. 2. At alıp satan veya yetiştiren kimse: "Bitişik komşumuz cambaz İbrahim -bizde at alıp satanlara cambaz derler- hacca gitti, geldi." -Mahmut Şevket Esendal. 3. Usta, becerikli kimse: Söz cambazı. 4. tar. Osmanlı Devleti'nde atlı olan ve savaşlarda padişahın önünde düşmana karşı ilk saldırıya geçen birlik. 5. sıfat mecaz Kurnaz, hileci, hilekâr: O cambaz adamdır, güvenilmez.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
anemi Fransızca anémie "tıp Kanda alyuvar sayısının ve hemoglobin miktarının azalmasından ileri gelen bir hastalık durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kansızlık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, anemi yerine, kansızlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Batı kökenli alıntıların içindeki veya sonundaki g ünsüzleri olduğu gibi korunur: dogma, magma; arkeolog, monolog.

Günün atasözü/deyimi :
kafasını işletmek
Doğru ve iyi düşünmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Kasım 2011, 12:23:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cıvıl cıvıl sıfat 1. Canlı, neşeli: "O oyunlar, o cıvıl cıvıl söyleyişler... Mezar derinliklerinden geliyordu onlar." -Tarık Buğra. 2. Hareketli, kalabalık: "Babam gençliğinde Viyana'da garson olarak çalışmış. Çok güzel, cıvıl cıvıl bir şehir olduğunu söylüyordu." -Nâzım Hikmet. 3. zarf Kuşlar cıvıltı ile ötüşerek: "Salon penceresinin önündeki kafesinde cıvıl cıvıl şakıyordu kanarya." -Elif Şafak. 4. zarf Canlı, hareketli olarak: "Cıvıl cıvıl söylediğin Türkü." -Cahit Sıtkı Tarancı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
animasyon Fransızca animation "sinema 1. Tek tek resimleri veya hareketsiz cisimleri gösterim sırasında hareket duygusu verebilecek bir biçimde düzenleme ve filme aktarma işi. 2. Otel, tatil köyü vb. turistik yerlerde konukları eğlendirmek için çeşitli oyunlar, gösteriler yapma." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca canlandırma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, animasyon yerine, canlandırma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlüler düşer: bağır / bağrım, geniz / genzi; çevir- / çevril-.

Günün atasözü/deyimi :
kendi kabuğuna çekilmek
Dışarısı ile olan ilişkilerini kesmek, kimse ile görüşmemek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Kasım 2011, 13:06:28
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/11/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
cıvıltı isim 1. Kuşların ötüşürken çıkardıkları sesin adı: "Her tarafından kuşların hoş cıvıltıları taşardı." -H. C. Yalçın. 2. mecaz Canlılık, ateşlilik: "Sesin cıvıltısı gitmiş, yerine hüzün konmuştu." -Tarık Buğra. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
animatör Fransızca animateur "Otel, tatil köyü vb. turistik yerlerde konukları eğlendirmek için çeşitli oyunlar, gösteriler yapan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca canlandırıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, animatör yerine, canlandırıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçeri, dışarı, ileri, şura, bura, ora, yukarı, aşağı gibi sözlerin ek aldıklarında sonlarında bulunan ünlü düşmez: içerde değil içeride, dışardan değil dışarıdan, ilerde değil ileride, şurda değil şurada, burda değil burada, orda değil orada, yukarda değil yukarıda, aşağda değil aşağıda.

Günün atasözü/deyimi :
demiri tavında dövmeli
Her iş zamanında ve uygun durumda yapılır.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Kasım 2011, 15:47:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çenek, -ği isim bitki bilimi 1. Tohumda embriyoyu kaplayan etli bölüm: Bakla, fasulye gibi bitkilerin tohumlarında ikişer çenek bulunur. 2. hayvan bilimi. Kuşların gagasını oluşturan alt ve üst bölümlerden her biri. 3. hayvan bilimi. Böceklerde ağzın iki yanında bulunan parçalayıcı sert organ.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kartografya Yunanca "Harita ve bu haritalarda kullanılan işaretlerin özelliklerini araştıran, haritanın tasarım, basım ve kullanım yöntemlerini geliştirmeye yönelik araştırmalar yapan bilim dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca haritacılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kartografya yerine, haritacılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren kelimelerden sonra virgül konur: Peki, gideriz. Hayhay, memnun oluruz. Haydi, geç kalıyoruz.

Günün atasözü/deyimi :
soğukkanlı olmak
Kolayca, öfke, telaş ve heyecana kapılmamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Kasım 2011, 13:43:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
destani Far. + Ar. sıfat (desta:ni:) edebiyat Destansı: "Selma Hanım onu seyrederken, âdeta destani bir rüyaya dalmış gibiydi." -Yakup Kadri Karaosmanoğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kibernetik Yunanca "Canlılarda ve makinelerde kontrol, iletişim ve işleyişi inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca güdüm bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kibernetik yerine, güdüm bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır: Okuyor muyuz? Güler misin, ağlar mısın?

Günün atasözü/deyimi :
kağnıyla tavşan avına çıkmak
Bir işi bitirmemek için bahane bulmak, ayak sürümek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Kasım 2011, 13:43:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dişbudak, -ğı isim (di'şbudak) 1. bitki bilimi Zeytingillerden, kerestesi sert ve değerli bir ağaç, demircik (Fraxinus excelsior). 2. sıfat Bu ağaçtan yapılmış: "Radyo, dişbudak etajer, kırk beş milimetre plak pikabı bile alamam." -Haldun Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
klimatolog Fransızca climatologue "İklim bilimi uzmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iklim bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, klimatolog yerine, iklim bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
-mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a / -e / -ı / -i eklerinden biri geldiğinde k ünsüzü y'ye dönüşür: kazanmak-a > kazanma-y-a, aldanmak-ı > aldanma-y-ı, sevmek-e > sevme-y-e, görmek-i > görme-y-i.

Günün atasözü/deyimi :
açın uykusu gelmez
1. Aç olan kimse, kendisine ne kadar rahatlık sağlanırsa sağlansın, dinlendirilemez. 2. Bir şeye ihtiyaç duyan kimse, ancak onun giderilmesiyle rahata kavuşturulabilir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Kasım 2011, 16:21:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dönelemek (nesnesiz) halk ağzında Dolaşmak, dolaşıp durmak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
klimatoloji Fransızca climatologie "İklimleri inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iklim bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, klimatoloji yerine, iklim bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İken" ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: çalışır-ken (çalışır iken), durmuş-ken (durmuş iken), olgun-ken (olgun iken).

Günün atasözü/deyimi :
cendereye sokmak
Manevi baskı altına almak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Kasım 2011, 12:15:56
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
döviz kuru isim ekonomi Yabancı paranın millî paraya karşı değeri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
koledok Fransızca cholédoque "anatomi Karaciğer ve öd kesesi kanallarının birleşmesinden oluşan, safrayı bağırsağa veren kanal." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca öd kanalı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, koledok yerine, öd kanalı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yüzde ve binde işaretleri yazılırken sayılarla işaret arasında boşluk bırakılmaz: %25, ‰50.

Günün atasözü/deyimi :
günlük güneşlik görünmek
Sıkıntısız, sorunsuz, huzur ortamında bulunmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Kasım 2011, 12:09:04
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
dünkü sıfat 1. Bugünden bir önceki günle ilgili: Dünkü gün. Dünkü yağmur. 2. Yakın geçmişteki: "Dünkü kaplan, bir külkedisi yumuşaklığı ile göğsüme yaslandı." -Aka Gündüz. 3. mecaz Acemi, yeni, toy: "Daha dünkü damatla böyle çabucak yüz göz olup rezaleti ayyuka çıkarmak olur mu hiç?" -Hüseyin Rahmi Gürpınar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kolektör Fransızca collecteur "fizik Elektrik dinamolarında, hareketli bölümün üzerindeki iletken devrelerde oluşan akımı toplayıp tek bir devreye veren araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca toplaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kolektör yerine, toplaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki kısa çizgi arasındaki açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz: Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi sınırları uçsuz bucaksız denilecek kadar genişti. (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

Günün atasözü/deyimi :
kıratını ölçmek
Değerini biçmek, kıymetini belirlemek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Kasım 2011, 16:11:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
düşük, -ğü isim 1. Yaşayabilecek duruma gelmeden doğan yavru, ceninisakıt, sakıt. 2. sıfat Aşağı doğru düşmüş, aşağı sarkmış: Düşük mide. Düşük omuz. 3. sıfat Az: Düşük faiz. Düşük fiyat. 4. sıfat İktidardan düşmüş veya düşürülmüş. 5. sıfat Dil bilgisi kurallarına uymayan: Düşük cümle. 6. sıfat mecaz Eski değer ve onurunu yitirmiş olan: "Dolmuşa bindiğine göre orta hâlli belki de daha düşük olacak." -Refik Halit Karay Karay. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kolonyalist Fransızca colonialiste "Sömürgesi olan, sömürge elde etmek amacında olan kimse veya ülke." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sömürgeci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kolonyalist yerine, sömürgeci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: emretmek, darbetmek, dercetmek, reddetmek.

Günün atasözü/deyimi :
rızkını çıkarmak
Günlük yiyecek parasını çıkarmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Kasım 2011, 18:31:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
eğrim isim 1. coğrafya Girdap. 2. Eğri, dalgalı. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
off-line İngilizce off-line "bilişim Bilgisayar sisteminde sunucuya bağlı ve çalışır durumda olmama." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çevrim dışı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, off-line yerine, çevrim dışı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rengin tonunu belirtmek üzere renkten önce kullanılan sıfatlar ayrı yazılır: açık mavi, kara sarı, kirli beyaz, koyu yeşil.

Günün atasözü/deyimi :
Havaya pala (kılıç) sallamak
Boşuna, gereksiz çaba harcamak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Kasım 2011, 13:50:23
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
elektronik imza isim Sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan, özel bir araçla oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini ve imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlayan imza.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
oftalmolog Fransızca ophtalmologue "Göz bilimiyle uğraşan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca göz bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, oftalmolog yerine, göz bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İsim durum ekleri ve iyelik ekiyle yapılan ikilemeler ayrı yazılır: omuz omuza, yan yana; günden güne, içten içe; göze göz, teke tek; boşu boşuna, peşi peşine.

Günün atasözü/deyimi :
temasa geçmek
Arada bir bağlantı kurmak, görüşme yapmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Kasım 2011, 12:01:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
falan Arapça zamir 1. Söylenmesi istenmeyen veya gerekli görülmeyen bir özel adın yerini tutan kelime, filan: Bana "falan geldi, falan gitti" diye anlatmaya başladı. 2. isim Cümlede belirtilen nesne veya nesnelerden sonra gelerek "ve benzerleri" anlamında kullanılan bir söz: "Hiç heyecan falan göstermiyor." -Ömer Seyfettin. 3. sıfat Tarih, yer, kişi vb.nin önüne gelerek tekrarlanmak istenmeyen sözlerin yerine kullanılan kelime: Falan tarihte, falan yerde, falan kişi ile gezerken sizi gördüm.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
onomatopeik Fransızca onomatopéique "dil bilimi Tabiat seslerini andıran seslerle yapılmış (kelime)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yansımalı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, onomatopeik yerine, yansımalı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için araya nokta konur: Tren 09.15'te kalktı. Toplantı 13.00'te başladı.

Günün atasözü/deyimi :
ömrü uzamak
1. Uzun süre yaşamak. 2. Çok dayanmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Kasım 2011, 19:48:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
farfara Arapça sıfat 1. Çok konuşan: "Dalmış gülüp konuşmaya yüzlerce farfara / Yorgun kulaklarımda sürerken bu yaygara" -Yahya Kemal Beyatlı. 2. Ağzı kalabalık. 3. Yüksek sesle konuşan. 4. Çok övünen.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
oportünizm Fransızca opportunisme "Güç durumlarda, davranışlarını ahlak kuralları veya düzenli bir düşünceden çok, çıkarlarına uyacak biçimde ayarlamayı amaçlayan tutum." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca fırsatçılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, oportünizm yerine, fırsatçılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden fazla heceli kelimelerin sonunda bulunan p, ç, t, k ünsüzleri ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşayarak b, c, d, ğ'ye dönüşür: kelep / kelebi, kazanç / kazancı, geçit / geçidi, başak / başağı.

Günün atasözü/deyimi :
arslanın adı çıkmış, çakallar baş keser
Haksızlık veya kötülük yapacağı düşünülen kişi yerine bu konuda adı ön plana çıkan kişiler asıl haksızlığı ve kötülüğü yaparlar.
Atasözü
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Kasım 2011, 12:16:20
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/11/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fent, -di Farsça isim eskimiş Düzen, hile.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
opsiyon Fransızca option "1. Vapur, uçak vb.nde önceden ödeme yapmadan belli bir tarih için yer ayırtma. 2. ekonomi Bankacılıkta borç senetlerinin, bankalara ödenmesi için vade tarihinden başlayarak tanınan iki gün. 3. ticaret Bir alışverişin karara bağlanması için genellikle satıcının alıcıya tanıdığı süre." anlamlarına gelmektedir. Kurumumuzca sözün birinci anlamı için bekletme süresi; ikinci anlamı için ek gün; üçüncü anlamı içinse ek süre karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, opsiyon yerine, bekletme süresi ve/veya ek gün ve/veya ek süre sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adları ve unvanlarından oluşmuş mahalle, meydan, köy vb. yer ve kuruluş adlarında, unvan kelimesi sonda ise gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır: Abidinpaşa, Ertuğrulgazi (ilçe), Necatibey (Caddesi), Gazi Osmanpaşa Üniversitesi.

Günün atasözü/deyimi :
yedi iklim dört bucak
Her yer.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 01 Aralık 2011, 14:01:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fırtına kuşu isim hayvan bilimi. Perde ayaklılardan, kıvrık gagalı, açık denizlerde yaşayan bir kuş, deniz ördeği (Thalassidroma pelagica).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aforizm Fransızca aphorisme "Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir ilkeyi kısa ve kesin bir biçimde anlatan, genellikle kim tarafından söylendiği bilinen özlü söz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca özdeyiş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aforizm yerine, özdeyiş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yazılışları bir, anlamları ve okunuşları ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine düzeltme işareti konur: adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); şura (şu yer), şûra (danışma kurulu).

Günün atasözü/deyimi :
bir felaket bin nasihatten yeğdir
Yaşanan olaylar, öğütlerden çok daha etkilidir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Aralık 2011, 16:12:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gerdan Farsça isim 1. Vücudun omuzlarla baş arasında kalan ön bölümü: "Başını geri atıp gerdanını olanca beyazlığıyla göstererek sarsıla sarsıla güldü." -Haldun Taner. 2. Şişmanlarda çenenin altındaki tombulluk: "Sivri çenenin altında iki kat bir gerdan." -Aka Gündüz. 3. Kesim hayvanlarında boyun. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aforizma Fransızca aphorisme "Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir ilkeyi kısa ve kesin bir biçimde anlatan, genellikle kim tarafından söylendiği bilinen özlü söz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca özdeyiş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aforizma yerine, özdeyiş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapça ve Farsçadan dilimize giren bazı kelimelerle özel adlarda bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a ve u ünlüleri üzerine düzeltme işareti konur: tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, kâğıt, Hakkâri, Kâzım; mahkûm, sükût.

Günün atasözü/deyimi :
içinden konuşmak
Kimsenin duymayacağı kadar yavaş sesle konuşmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Aralık 2011, 16:14:53
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/12/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gez (I) isim 1. Okun, kirişe geçen ucundaki kertik. 2. Tüfek, tabanca vb. ateşli silahlarda namlunun gerisinde bulunan ve nişan alırken arpacıkla birlikte göz ile hedef arasında aynı doğru üzerine getirilen kertik.
gez (II) Farsça isim 1. Yer ölçmeye yarar düğümlü ip. 2. Yapı işlerinde kullanılan çekül.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ajanda Fransızca agenda "Gerekli notların unutulmaması için yazıldığı takvimli defter." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca andaç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ajanda yerine, andaç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi ve yer adlarında ince l ünsüzünden sonra gelen a ve u ünlüleri düzeltme işareti ile yazılır: Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye.

Günün atasözü/deyimi :
deniz bindirmek
Denizde birden fırtına çıkmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 04 Aralık 2011, 13:48:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gidimli sıfat mantık Bir tasarımdan ötekine geçerek, çıkarımlar yaparak, bir önermeden ötekine mantıksal bir yolla ilerleyip parçalardan bütünlüğü olan bir düşünce kuran (düşünce yolu).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
bilyon Fransızca billion "Milyon kere binin, bin milyonun adı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca milyar karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, bilyon yerine, milyar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nispet i'sinin, belirtme durumu ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için düzeltme işareti kullanılır: (Türk) askeri ve askerî (okul), (Atatürk'ün) resmi ve resmî (kuruluşlar).

Günün atasözü/deyimi :
sabah ola, hayrola
Sabah olsun, o vakte kadar iş belki düzelir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Aralık 2011, 15:07:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
göze isim 1. anatomi ve biyoloji Hücre. 2. halk ağzında Su kaynağı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
branş Fransızca branche "Bir şeyin ayrıldığı bölümlerden her biri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kol karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, branş yerine, kol sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Nispet i'si alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik.

Günün atasözü/deyimi :
gün doğmadan kimliği söylenmez
Bir iş iyice belli olmadan sonucu hakkında yargı yürütülemez, yarın ne gibi durumlar veya olaylar çıkacağını kimse bilmez.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 06 Aralık 2011, 15:09:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
güdü isim 1. Bilinçli veya bilinçsiz olarak davranışı doğuran, sürekliliğini sağlayan ve ona yön veren herhangi bir güç, saik: "Çocuğun bunalım geçirmesi, gelişen cinsel güdülerini doyuramaması anlamındadır." -Çetin Altan. 2. Bir etkinlik veya işin gizli sebebi. 3. felsefe Kaynağı akıl olan sebep, saik: Sevgi bir dürtü, ödev bir güdüdür. 4. toplum bilimi Bireyleri bilinçli ve amaçlı işlerde bulunmaya yönelten dürtü veya dürtüler bileşkesi, saik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
change İngilizce "ekonomi Para alımı ve satımı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca para değişimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, change yerine, para değişimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede a, e ünlüleri ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyişte de, yazımda da a ünlüsü ı, u; e ünlüsü i, ü olur: başlıyor (<başla-yor), izliyor (<izle-yor).

Günün atasözü/deyimi :
yapı taşı, yapıdan (yerde) kalmaz
Değerli kimse boşta kalmaz, kendisine iş verilir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 07 Aralık 2011, 20:28:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
haksever Arapça + Türkçe sıfat (ha'ksever) Doğru bildiği şeyden ayrılmayan (kimse), hakperest.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
chat İngilizce "Uluslararası iletişim ağ ortamlarını kullanarak çeşitli yazılımlar aracılığıyla kişilerle karşılıklı olarak yazılı, sesli veya görüntülü görüşme." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sanal sohbet karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, chat yerine, sanal sohbet sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arapçadan dilimize girmiş olan ve sonunda ikiz ünsüz bulunan kelimeler yalın durumunda tek ünsüzle kullanılırken ünlüyle başlayan ek aldığında veya ünlüyle başlayan yardımcı fiil aldıklarında ikiz ünsüz ortaya çıkar: hak (hakkı), ret (reddi), tıp (tıbbı), zan (zannı); af (affetmek), his (hissetmek).

Günün atasözü/deyimi :
çağın gerisinde kalmak
Gelişmelere ve yeni düşüncelere uyum sağlayamamak, ayak uyduramamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Aralık 2011, 22:25:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/12/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
halk bilgisi isim Halk biliminin, çevreyi oluşturan canlı, cansız doğal nesnelerle ilgili inanç ve uygulamaları konu alan dalı: "Halk bilgisi ile ilgili olan bütün mevzular benim için caziptir." -Ahmet Kutsi Tecer.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
check-list İngilizce "Yolcu veya ürün sayısının denetlenmesi için kullanılan yolcu veya mal adının yazılı bulunduğu liste." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca denetim çizelgesi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, check-list yerine, denetim çizelgesi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü ayrı yazılır: Babam geldi mi ki? Başkan konuşacak mı ki?

Günün atasözü/deyimi :
Arafat’ta soyulmuş hacıya dönmek
Her şeyini kaybedip çaresiz kalmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Aralık 2011, 16:49:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hava kesesi isim anatomi 1. Balıkların aşağı ve yukarı inip çıkmalarını sağlayan, hava ile dolup boşalan kese. 2. Kuşlarda vücudun çeşitli yerlerinde bulunan ve akciğere bağlı olan boşluklar. 3. Birçok böcekte trake boruları üzerinde yer almış olan hava dolu şişkinlikler.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
check-up İngilizce "tıp Sağlık yönünden yapılan genel yoklama." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tam bakım karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, check-up yerine, tam bakım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime özel ad olmadıktan sonra büyük harfle başlamaz: 2005 yılında Türk Dil Kurumunun 73. yılını kutladık.

Günün atasözü/deyimi :
soğuk düşmek (kaçmak)
Söz, davranış vb. yersiz ve sevimsiz olmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Aralık 2011, 16:02:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
hürmetle zarf (hürme'tle) Saygılı bir biçimde: "Seyfi, derhâl kendini topluyor ve hürmetle eğilerek uzaktan başıyla kadına bir selam veriyor, kadın mukabele ediyor." -Esat Mahmut Karakurt.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konservatör Fransızca conservateur "Mevcut toplumsal düzeni, düşünceleri ve kurumları değiştirmeden olduğu gibi korumak isteyen (kimse)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca tutucu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konservatör yerine, tutucu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: kaynana (< kayın ana), nasıl (< ne asıl), niçin (< ne için), sütlaç (< sütlü aş), birbiri (< biri biri).

Günün atasözü/deyimi :
arayı soğutmak
Eski yakınlık, dostluk kalmamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Aralık 2011, 13:19:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
idare kandili isim eskimiş Az ışık veren küçük gaz lambası: "Işıkları derece derece karartır, nihayet idare kandili ziyasında olanı bırakır, öyle giderdi." -Refik Halit Karay.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konsonant Almanca Konsonant "dil bilimi Ses yolunda bir engele çarparak çıkan ses, sessiz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ünsüz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konsonant yerine, ünsüz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Takma adlar büyük harfle başlar: Tarhan (Ömer Seyfettin), Kirpi (Refik Halit Karay), Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel).

Günün atasözü/deyimi :
kusursuz dost arayan dostsuz kalır
Kusursuz kişi olmadığından, kendisine kusursuz bir dost arayan kimse aradığını bulamaz, dostsuz kalır.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Aralık 2011, 15:40:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
icra Arapça isim (icra:) 1. müzik Bir müzik eserini oluşturan notaları sese çevirme. 2. hukuk Borçlunun alacaklıya karşı yapmak veya ödemekle yükümlü bulunduğu bir şeyi adli bir kuruluş aracılığıyla yerine getirme: Kirayı icra ile alabildim. İcra memuru. 3. hukuk Adliyenin bu işle görevli dairesi. 4. eskimiş Yapma, yerine getirme, bir işi yürütme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konsorsiyum Fransızca consortium "ekonomi 1. Uluslararası kuruluşların ve bazı hükûmetlerin iktisadi ve mali yardımları yürütmek üzere oluşturdukları geçici yardım kurulu. 2. Köprü, yol, baraj vb. büyük projelerin gerçekleştirilebilmesi için birden fazla şirketin geçici olarak bir araya gelmesi." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca şirketler birliği karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konsorsiyum yerine, şirketler birliği sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İkilemeler ayrı yazılır: allak bullak, aval aval (bakmak), cır cır (ötmek), gide gide, sere serpe, tak tak (vurmak), yana yakıla.

Günün atasözü/deyimi :
perdah çekmek
Sakalı bir daha ve kıl çıkışının ters yönünde olmak üzere tıraş etmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Aralık 2011, 15:36:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ilişken isim halk ağzında. Deniz dibinde batık ve atıkların oluşturduğu tabaka.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konstrüksiyon Fransızca construction "1. Yapılmakta olan konut, yol, köprü vb. 2. Yapma işi." anlamlarındaki sözün ilk anlamı için Kurumumuzca yapı; ikinci anlamı için de yapım karşılıkları önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konstrüksiyon yerine, yapı ve/veya yapım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki ünsüzle biten Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır: film, lüks, psikiyatr, teyp.

Günün atasözü/deyimi :
hırsından çatlamak
Öfkeyle birlikte aşırı derecede kıskanmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Aralık 2011, 15:46:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ihtikâr Arapça isim (ihtikâ:rı) ticaret eskimiş Vurgunculuk: "İhtikâr yapanların adlarını taşıyacağı söylenen kara listelerden söz açacak değilim." -Nâzım Hikmet.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kontrast Fransızca contraste "1. Nitelik ve durumları birbirine büsbütün aykırı olan. 2. Karşıt olma durumu." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca karşıt karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kontrast yerine, karşıt sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur: 3, 4 ve 7. maddeler; XII - XIV. yüzyıllar arasında.

Günün atasözü/deyimi :
al elmaya taş atan çok olur
Değerli kimselere sataşan çok olur.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Aralık 2011, 23:46:27
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kader Arapça isim 1. Yazgı: "Ölmek kaderde var, bize ürküntü vermiyor / Lakin vatandan ayrılışın ızdırabı zor" -Yahya Kemal Beyatlı. 2. mecaz Genellikle kaçınılmaz kötü talih: "Esen rüzgâr siliyor alnımdan kaderimi / Okşuyor saçlarımı, yüzümü, ellerimi" -Enis Behiç Koryürek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kontrat Fransızca contrat "hukuk Hukuki sonuç doğurmak amacıyla iki veya daha çok kişinin, kuruluşun karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla gerçekleşen işlem." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sözleşme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kontrat yerine, sözleşme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: a-ra-ba, bi-çi-mi-ne.

Günün atasözü/deyimi :
dolduruşa getirmek
argo Birini çeşitli yollarla Pohpohlayarak yönlendirmek, kışkırtmak, gaza getirmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Aralık 2011, 14:28:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kaimelik, -ği isim eskimiş Kâğıt para cüzdanı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kontrolör Fransızca contrôleur "Denetlemeyle görevli kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca denetçi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, kontrolör yerine, denetçi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: vb.nin, Alm.dan; cm³e (santimetreküpe), 64ten (altı üssü dörtten)

Günün atasözü/deyimi :
canı cana ölçmek
Başkasına yapılacak şeyi kendine yapılacak gibi düşünmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Aralık 2011, 18:02:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kaptıkaçtı isim (kaptı'kaçtı) 1. Yolcu taşımakta kullanılan motorlu küçük taşıt: "Kaptıkaçtı tipi arabası arka tekerlekleri duvara takılı durmuştu." -Ayşe Kulin. 2. İskambil kâğıtlarıyla oynanan bir tür oyun: "Kadınlarla beraber külhanbeylerin kaptıkaçtı oynadıkları yalnız kahve ile çay içilen bir halk kahvesi vardı." -Sait Faik Abasıyanık. 3. Kapıp kaçarak yapılan hırsızlık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konvansiyon Fransızca convention "Devletler arası siyasal, ekonomik, kültürel vb. alanlarda yapılan uzlaşma ve bu uzlaşmanın tespit edildiği belge." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca anlaşma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konvansiyon yerine, anlaşma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kullanıldığında sonuna soru işareti konulmaz: Akşam oldu mu sürüler döner. Hava karardı mı eve gideriz.

Günün atasözü/deyimi :
aç kurt aslana saldırır
Aç kimse karnını doyurmak için gerekirse ölümü göze alır.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Aralık 2011, 16:05:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zimmet Arapça isim 1. Üstünde olan şey. 2. Kurum ve kuruluşlarda çalışanlara veya para işleri ile uğraşan görevliye imza karşılığı teslim edilen para veya eşya. 3. Bir kimsenin yasal olmayan yollardan üzerine geçirip ödemeye zorunlu olduğu para. 4. Bir ticaret kuruluşunun borçlarının tümü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pragmatik Fransızca pragmatique "felsefe Yarar peşinde koşan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yararcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pragmatik yerine, yararcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçinde yan yana iki veya daha fazla ünsüz bulunan Batı kökenli alıntılar, ünsüzlerin arasına ünlü konulmadan yazılır: apartman, gangster, telgraf.

Günün atasözü/deyimi :
dara boğmak
Birinin güç durumundan yararlanmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Aralık 2011, 23:40:03
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zillet Arapça isim Hor görülme, aşağılanma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pragmatizm Fransızca pragmatisme "felsefe Doğruluğu ve gerçekliği tek yanlı olarak yalnızca hareketlerin sonuçları ve başarıları ile değerlendiren öğreti." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yararcılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pragmatizm yerine, yararcılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Renk sözü veya renklerden birinin adıyla kurulmuş isim tamlaması yapısındaki renk adları ayrı yazılır: duman rengi, saman rengi; ateş kırmızısı, çivit mavisi, safra yeşili, süt kırı.

Günün atasözü/deyimi :
(bir iş) akıl kârı olmamak
Akıllı bir kişinin yapacağı iş olmamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Aralık 2011, 19:17:14
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
karışım isim 1. Birden çok şeyin karıştırılmasıyla elde edilen veya ortaya çıkan şey: "Melez bir insan ırkının karışımı, bu adama kuvvet vermiş." -Memduh Şevket Esendal. 2. kim. İki veya daha çok maddenin kimyasal tepkimeye girmeden bir araya gelmesi, mahlut.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
prefabrik Fransızca préfabriqué "Parçaları önceden hazırlanıp birleştirilerek oluşturulan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kurma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, prefabrik yerine, kurma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Farsça kurala göre oluşturulan tamlamalar bitişik yazılır: gayrimenkul, gayrimeşru, hüsnükuruntu, suikast.

Günün atasözü/deyimi :
yarım kalmak
Tamamlanmamak, sonuçlanmamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Aralık 2011, 17:33:50
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kemer Farsça isim 1. Bele dolayarak toka ile tutturulan, kumaş, deri veya metalden yapılan bel bağı: "Nihat elinde tuttuğu kemeri denize fırlatıp attı." -Peyami Safa. 2. Etek, pantolon vb. giysilerin bele gelen bölümü. 3. Emniyet kemeri. 4. sıfat Tümsekli: Kemer burun. 5. anatomi Kemiklerden oluşmuş tümsekli tavan: Kaş kemeri. Damak kemeri. Ayak kemeri. 6. jeoloji Katmanlı kayaçlarda bir kıvrımın kabarık tepe yeri, tekne karşıtı. 7. mimarlık İki sütun veya ayağı birbirine üstten yarım çember, basık eğri, yonca yaprağı vb. biçimlerde bağlayan ve üzerine gelen duvar ağırlıklarını, iki yanındaki ayaklara bindiren tonoz bağlantı: "Bu köprü sekiz kemer üzerinde, dört yüz yirmi dokuz metre uzunluğundadır." -Sait Faik Abasıyanık. 8. eskimiş Özellikle yolculukta kullanılan, üzerinde altın, para yerleştirmeye yarar gözleri ol an meşin kuşak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
röyalti İngilizce royalty "hukuk Bir fikir veya sanat eserini yaratan kişinin, bu eserden doğan haklarının hepsi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca telif hakkı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, röyalti yerine, telif hakkı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar: Kurtuluş Savaşı, Cilalı Taş Devri, İlk Çağ, Servetifünun Dönemi, Tanzimat Dönemi.

Günün atasözü/deyimi :
(bir şey birinin) aklını çalmak
İlgisini aşırı derecede çekmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Aralık 2011, 18:51:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/12/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
keşşaf Arapça isim (keşşa:fı) eskimiş 1. Bilinmeyen çok önemli bir şeyi keşfeden. 2. Keşif kolu. 3. İzci.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sansür Fransızca censure "1. Her türlü yayının, sinema ve tiyatro eserinin hükûmetçe önceden denetlenmesi işi. 2. Her türlü yayının, sinema ve tiyatro eserinin yayınının ve gösterilmesinin izne bağlı olması." anlamlarındaki bu söz için Kurumumuzca sıkı denetim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sansür yerine, sıkı denetim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde "doğu" ve "batı" sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır: Batı medeniyeti, Doğu mistisizmi.

Günün atasözü/deyimi :
haklı çıkmak
Davasının, iddiasının, düşüncesinin veya davranışının doğru olduğu anlaşılmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Aralık 2011, 19:16:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kılcan isim halk ağzında At kuyruğu kılından yapılmış kuş tuzağı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
satir Fransızca satire "edebiyat Bir kimseyi, bir toplumu, bir düşünceyi, bir nesneyi, bir göreneği yermek için yazılmış yazı veya söylenmiş söz." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yergi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, satir yerine, yergi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerdeki ayların yazılışında, kitapların ve dergilerin cilt sayılarında, kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında, maddelerin sıralandırılmasında kullanılabilir: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, 1.XI.1928, I. Cilt, I)... II) ...

Günün atasözü/deyimi :
bey gibi yaşamak
Bolluk içinde yaşamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Aralık 2011, 19:18:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yırtınmak (nesnesiz) 1. Parçalanırcasına bağırmak: "Ağlıyor, yırtınıyor, dövünüyor fakat adamakıllı yuvarlanmaya başladığım hissini veren bu hâlden silkinemiyorum." -Necip Fazıl Kısakürek. 2. Bir konuda kendini yoracak kadar çok uğraşmak: "Aylardan beri yırtınıp durdum bu görüşmeyi ayarlayabilmek için." -Ayşe Kulin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sembol Fransızca symbole "Duyularla ifade edilemeyen bir şeyi belirten somut nesne veya işaret." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca simge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sembol yerine, simge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır: Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.

Günün atasözü/deyimi :
yüksekten atmak
Yapamayacağı şeyleri yapabilirmiş gibi söylemek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Aralık 2011, 19:21:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/12/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
korugan isim 1. Ağaç gövdeleriyle yapılmış ve çevresinde kazılı çukuru bulunan, korunmaya elverişli, kare biçimindeki ev. 2. askerlik Ateş etmeye imkân verecek biçimde hazırlanmış delik ve mazgalları bulunan yer. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sempatik Fransızca sympathique "Sevimli, cana yakın." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sıcakkanlı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sempatik yerine, sıcakkanlı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede da / de bağlacından sonra virgül konmaz: İmlamız lisanımız düzelince, lisanımız da kafamız düzelince düzelecek, çünkü o da ancak onlar kadar bozuktur, fazla değil! (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
yağlayıp ballandırmak
Çok överek anlatmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Aralık 2011, 19:26:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
köken bilimci isim Köken bilimi ile uğraşan dil bilimi, etimolog.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sempatizan Fransızca sympathisant "Üyesi olmadığı hâlde bir partinin, bir kuruluşun görüşlerini benimseyen veya bir görüşü, bir öğretiyi, bir akımı tutan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca duygudaş karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sempatizan yerine, duygudaş sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için eğik çizgi kullanılır: 18/11/1969, 15/IX/1994 vb.

Günün atasözü/deyimi :
sebepsiz kuş bile uçmaz
Kılavuz ve yardımcı olmadan hiçbir iş başarılamaz.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Aralık 2011, 19:28:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/12/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
krepon kâğıdı isim Süslemede kullanılan, çabuk yırtılmayan, esnek bir tür kâğıt, krepon.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
senkronizasyon Fransızca synchronisation "sinena Görüntü ve ses kuşakları arasındaki bağ." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eşleme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, senkronizasyon yerine, eşleme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır: Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum'da yazmıştır.

Günün atasözü/deyimi :
sapla samanı karıştırmak
İyi ile kötüyü ayıramamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Aralık 2011, 17:38:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
künye Arapça isim 1. Bir kimsenin adı, soyadı, ülkesi, doğumu, mesleği vb. bilgilerini gösteren kayıt: "Kara Hüseyin'in künyesini yazdığım defteri belki on kere açtırıyor, parmağını künyenin üstüne büyük bir hızla koyuyor." -Halide Edip Adıvar. 2. Bu bilgilerden bazısının yazılı olduğu bilezik, kolye vb. metalden eşya: "Güzel bir şeritle künyemi göğsüme bağladım ve gittim." -Falih Rıfkı Atay. 3. Soy sop ile ilgili kimlik bilgileri: "Künyesi bile daha doğarken onun yönünü belirlemiş gibi idi." -Haldun Taner.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
senkronizm Fransızca synchronisme "dil bilimi Belli bir evrede görülen dil bilimi olgularının, olaylarının özelliği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eş zamanlılık karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, senkronizm yerine, eş zamanlılık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bazı ölçü birimlerinin Türkçede yazılışları farklı da olsa bunların uluslararası kısaltmaları kullanılır: cm (santimetre), g (gram), l (litre).

Günün atasözü/deyimi :
yırtıcı kuşun ömrü az olur
Başkalarına saldırmayı alışkanlık edinen kimsenin düşmanı çok olur, bu düşmanlar onun canına kıyarlar.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Aralık 2011, 19:45:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kütlü isim Çekirdekli, çiğitli pamuk: "Kütlüler ak öbeklerle ovaya yayılmıştı." -Yaşar Kemal.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sürnatüralist Fransızca surnaturaliste "Doğaüstücülük yanlısı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca doğaüstücü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sürnatüralist yerine, doğaüstücü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: al-dı, bir-lik, sev-mek.

Günün atasözü/deyimi :
çöpe gitmek
Yapılan iş boşa gitmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Aralık 2011, 15:24:37
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/12/2011
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çıkarma birliği isim askeri Deniz kıyısında çıkarma harekâtı yapmak üzere eğitilmiş, özel yapılmış hafif ve küçük teknelerden kurulmuş askerî birlik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
izobar Fransızca isobare coğrafya "Hava basınçları eşit olan yeryüzü noktalarını birleştirdiği varsayılan eğri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eş basınç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, izobar yerine, eş basınç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır: Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

Günün atasözü/deyimi :
dünya kadar
Pek çok.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Ocak 2012, 18:23:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/12/2011

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muhal Arapça sıfat (l ince okunur) eskimiş Olamaz, olmaz, olmayacak, olması, gerçekleşmesi olanaksız: "Gizli düşmanların elinden memleketi kurtarmak muhal bulunuyordu." -Semiha Ayverdi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
interaktif İngilizce interactive "Etkileşimi olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etkileşimli karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, interaktif yerine, etkileşimli sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"Ya da" sözü ancak cümlede "ya" kullanımı varsa kullanılabilir, "veya" sözü yerine kullanılamaz.

Günün atasözü/deyimi :
palamut çok biterse kış erken olur
Kimi olaylar onu izleyecek olayların da habercisidir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Ocak 2012, 18:27:05
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
perhiz Farsça isim 1. Sağlığı korumak veya düzeltmek amacıyla uygulanan beslenme düzeni, rejim, diyet: "Doktorlar hastaları tedavi için perhiz verir, bıçak, ilaç kullanırlar." -Mehmet Kaplan. 2. din bilimi Hristiyanların ve Yahudilerin belli günlerde et, yağ vb. yiyecekleri yemeden tuttukları oruç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
akselerograf Fransızca accélérographe "fizik Bir hareketin ivmesini çizerek belirleyen araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ivmeyazar karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, akselerograf yerine, ivmeyazar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki ünsüzle biten Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır: film, lüks, psikiyatr, teyp.

Günün atasözü/deyimi :
ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli
Çalışanınızı iyi beslerseniz onun gücü artar ve daha verimli işler yapar.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Ocak 2012, 18:29:45
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
ayakçak, -ğı isim halk ağzında 1. Merdiven, merdiven basamağı. 2. Dokuma tezgâhı ayaklığı. 3. Çocukların, cambazların ayaklarına takıp yürüdükleri çifte sırık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aktivizm Fransızca activisme "felsefe 1. Toplumsal veya politik değişim meydana getirmek, belirli sorunlara dikkat çekmek için özel amaçlı etkinlik gerçekleştirme. 2. İnsan hayatı ve düşüncesinde başlıca gerçekliğin etki ve eylem olduğunu öne süren öğreti ve dünya görüşü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca etkincilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aktivizm yerine, etkincilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur: 3, 4 ve 7. maddeler; XII - XIV. yüzyıllar arasında.

Günün atasözü/deyimi :
yerle gök bir olsa
"Sonu ne olursa olsun" anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Ocak 2012, 16:57:26
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mahmuz çiçeği isim bitki bilimi İki çenekliler familyasından Akdeniz bölgesinde yetişen kırmızı, pembe veya beyaz çiçekler açan iki yıllık otsu bir bitki (Centranthus).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kaos Fransızca chaos "Kalabalık, düzensizlik vb.nin yol açtığı karışıklık." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kargaşa karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, kaos yerine, kargaşa sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Günün atasözü/deyimi :
aç ile dost olayım diyen peşin karnını doyursun
Yakınlık kurduğumuz kimsenin sağlama olanağı bulunmayan şeyi, ondan beklemeden kendimiz elde etmeye çalışmalıyız.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Ocak 2012, 16:58:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
teşhis Arapça isim (teşhi:si) 1. Kim ve ne olduğunu anlama, tanıma, seçme. 2. Belirleme: "Bu teşhisi ister istemez kabul eden çağdaş Batılı, hastalığın sınırlarını daraltmak ister." -Cemil Meriç. 3. edebiyat Cansız varlıkları veya hayvanları insanmış gibi gösterme, canlandırma, kişileştirme. 4. tıp Hastalığın ne olduğunu araştırıp ortaya koyma, tanılama, tanı: "Önceden koyduğu nice teşhislerin doğruluğu sonradan kaç defa sabit olmuş." -Abdülhak Şinasi Hisar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kapora İtalyanca caparra "hukuk Sözleşme yapılırken, taraflardan birinin diğerine işten caymayacağını belirtmek amacıyla önceden verdiği güvence parası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca güvenmelik karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, kapora yerine, güvenmelik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: a-ra-ba, bi-çi-mi-ne.

Günün atasözü/deyimi :
hatırını sormak
Bir kimseye "nasılsınız, ne durumdasınız" anlamında nezaket sorusu yöneltmek, hâl hatır sormak
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Ocak 2012, 17:01:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
sedefli kalker isim jeoloji Süsleme işlerinde kullanılan, yumuşakçaların kavkılarının birbirleriyle kaynaşmasından oluşan bir mermer türü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kapüşon Fransızca capuchon "Üst giysilerinin yakalarına takılı başlık." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca başlık karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, kapüşon yerine, başlık sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: vb.nin, Alm.dan; cm³e (santimetreküpe), 64ten (altı üssü dörtten)

Günün atasözü/deyimi :
martta yağmaz, nisanda dinmezse sabanlar altın olur
Kara kışta kar yağar, martta yağış olmaz, nisanda da çok yağmur yağarsa o yıl bol ürün alınır; çiftçinin yüzü güler.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Ocak 2012, 23:39:48
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
mavna Arapça isim (ma'vna) denizcilik 1. Gemilere ve yakın kıyılara yük taşıyan, güvertesiz büyük tekne: "Mavnalar kocaman gövdeleriyle sallanır." -Sait Faik Abasıyanık. 2. eskimiş Büyük, üç köşe yelkenli yük gemisi: "Köpüklü denizin üstünde serseri martılar uçuşuyor, yanımızdan yelkenli bir mavna geçiyordu." -Ömer Seyfettin.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
endoskop İngilizce endoscope "tıp İnsan vücudunun herhangi bir boşluğunu, muayeneyi kolaylaştırmak için aydınlatıp görünür duruma getiren alet." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca içgörür karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, endoskop yerine, içgörür sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
mı / mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kullanıldığında sonuna soru işareti konulmaz: Akşam oldu mu sürüler döner. Hava karardı mı eve gideriz.

Günün atasözü/deyimi :
top sürmek
Kısa vuruşlarla, topu kaçırmadan karşı takımın kalesine veya potasına doğru götürmek.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Ocak 2012, 23:40:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
titreşim isim fizik 1. Küçük ve hızlı salınım, ihtizaz, vibrasyon, rezonans. 2. Bir noktanın gözün göremeyeceği kadar kısaca kımıldanışı, ihtizaz: "Sorunları ve titreşimleriyle, çok gelişkin bir insan." -Selim İleri.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
endoskopi İngilizce endoscopy "tıp İnsan vücudunda, organ veya kovuk içlerinin endoskopla muayenesi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iç görüm karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, endoskopi yerine, iç görüm sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İçinde yan yana iki veya daha fazla ünsüz bulunan Batı kökenli alıntılar, ünsüzlerin arasına ünlü konulmadan yazılır: apartman, gangster, telgraf.

Günün atasözü/deyimi :
gönül kocamaz
İnsanlar yaşlansalar da gönüllerindeki sevgi ve istekler tazeliğini yitirmez.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 08 Ocak 2012, 23:41:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yönelmeli tümleç, -ci isim dil bilimi Yapılan işin anlamını bütünleyen ve yönelme durumunda bulunan tümleç: Çocuklar eve geldi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dijital Fransızca digital "Sayı ile ilgili, sayıya dayanan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sayısal karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dijital yerine, sayısal sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Renk sözü veya renklerden birinin adıyla kurulmuş isim tamlaması yapısındaki renk adları ayrı yazılır: duman rengi, saman rengi; ateş kırmızısı, çivit mavisi, safra yeşili, süt kırı.

Günün atasözü/deyimi :
çamur gibi
1. Siyah unla yapılmış ve iyi pişmemiş (ekmek). 2. Herkese sataşıp tedirginlik veren (kimse).
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Ocak 2012, 11:09:36
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
uğur, -ğru (I) isim 1. Bazı olaylarda görülen ve insana iyilik getirdiğine inanılan belirti veya bazı nesnelerde var olduğuna inanılan iyilik kaynağı: "Onlar da uğurlar dilediler, aralarında konuşmaya başladılar." -Memduh Şevket Esendal. 2. Bu nitelikte olduğuna inanılan şey. 3. İyi nitelik, meymenet, kadem. 4. Talih, şans.
(II) isim Hedef, amaç, erek, gaye, yol: "Bu uğurda rahatlarını, servetlerini feda ederler; canlarını tehlikeye koyarlar." -Hüseyin Cahit Yalçın.
(III) isim halk ağzında Ön veya yan: "Evlerinin uğru bakla / Al beni koynunda sakla" -Halk Türküsü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
didaktik Fransızca didactique "Öğretme, yetiştirme ve açıklama niteliğinde olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca öğretici karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, didaktik yerine, öğretici sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Farsça kurala göre oluşturulan tamlamalar bitişik yazılır: gayrimenkul, gayrimeşru, hüsnükuruntu, suikast.

Günün atasözü/deyimi :
arsız neden arlanır, çul da giyer sallanır
Arsız hiçbir şeyden utanmadığı için elbise diye çul da giyse salına salına gezer.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Ocak 2012, 11:42:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
gazolin Fransızca gazoline isim kimya Ham petrolün ilk damıtılmasında ayrılan çok uçucu, hafif akaryakıt.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
detay Fransızca détail "Bir bütünün önemce ikinci derecede olan ögelerinden her biri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ayrıntı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, detay yerine, ayrıntı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar: Kurtuluş Savaşı, Cilalı Taş Devri, İlk Çağ, Servetifünun Dönemi, Tanzimat Dönemi.

Günün atasözü/deyimi :
ezbere yapmak
1. Bir yere bakmadan bellekte kalan biçimiyle yapmak, ezberden yapmak. 2. Model veya doğa karşısında durmayarak fikirden tasavvur ve tahayyül suretiyle resim yapmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Ocak 2012, 13:41:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
keçitırnağı isim (keçi'tırnağı) Kesici ağzı üçgen biçiminde olan oyma kalemi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
detant Fransızca détente "Dünyada soğuk savaş döneminden sonra stratejik silahların geliştirilmesiyle başlayan siyasal gerginliğin ortadan kaldırılması siyaseti." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yumuşama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, detant yerine, yumuşama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde "doğu" ve "batı" sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır: Batı medeniyeti, Doğu mistisizmi.

Günün atasözü/deyimi :
oldu olacak, kırıldı nacak
Her şey olup bitti, iş işten geçti.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Ocak 2012, 17:14:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
han Farsça (I) isim tarih 1. Osmanlı padişahlarının adlarının sonuna getirilen unvan. 2. Doğu ülkelerinde yerli beyler ve Kırım girayları için kullanılan unvan: Kırım hanları. Altın Ordu hanları.
(II) isim eskimiş 1. Yol üzerinde veya kasabalarda yolcuların konaklamalarına yarayan yapı: "Bir handa, yorgun argın tatlı bir uykudaydık." -Faruk Nafiz Çamlıbel. 2. Büyükşehirlerde serbest mesleklerde çalışanların oda veya daire tutup çalıştıkları birkaç katlı yapı: "Ömer Abit hanında bir yazıhane kiralanmış, aylıkla bir otomobil tutulmuştu." -Ercüment Ekrem Talu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dikte Fransızca dictée "Bir başkasına o anda söyleyerek yazdırma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yazdırım karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, dikte yerine, yazdırım sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerdeki ayların yazılışında, kitapların ve dergilerin cilt sayılarında, kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında, maddelerin sıralandırılmasında kullanılabilir: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, 1.XI.1928, I. Cilt, I)... II) ...

Günün atasözü/deyimi :
(birinin) sözünü tutmak
Öğüdüne uymak.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Ocak 2012, 00:50:32
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
loça İtalyanca occhio isim denizcilik Gemilerin baş bodoslamalarının her iki yanında, çıpayı içine alabilen ve güverteye açılan demir zincirin geçtiği delik.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dinamo Fransızca dynamo "fizik Herhangi bir mekanik enerjiyi elektrik akımına çeviren aygıt." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca üreteç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dinamo yerine, üreteç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır: Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.

Günün atasözü/deyimi :
ağustosta yatanı, zemheride büvelek tutar
Elinde fırsat varken geleceğini sağlamaya gayret göstermeyip eğlenceye, keyfe dalan kimse sonunda aç kalır ve perişan olur.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Ocak 2012, 00:52:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şahsiyet Arapça isim 1. Kişilik, belirgin özellik: "Ben birer şahsiyetleri olan bu yalıların çoğunu dostlarım gibi tanırım." -Abdülhak Şinasi Hisar. 2. Kişi: "Artık okuyucular için mühim bir şahsiyet olmaya başlamıştım." -Halide Edip Adıvar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sansasyonel Fransızca sensationnel "Etkili, dikkat çeken." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çarpıcı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sansasyonel yerine, çarpıcı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Cümlede da / de bağlacından sonra virgül konmaz: İmlamız lisanımız düzelince, lisanımız da kafamız düzelince düzelecek, çünkü o da ancak onlar kadar bozuktur, fazla değil! (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
yengeç gibi
Yan yan yürüyen (kimse).
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Ocak 2012, 23:03:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
paraşüt Fransızca parachute isim Hava taşıtından veya yüksek bir yerden atılan bir cismin veya atlayan bir insanın kontrollü biçimde yere inmesini sağlayan araç.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
tabloid İngilizce "Siyasi ve sosyal meseleleri tek bir haberle veren bir tür gazete." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca küçük gazete karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, tabloid yerine, küçük gazete sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için eğik çizgi kullanılır: 18/11/1969, 15/IX/1994 vb.

Günün atasözü/deyimi :
el eliyle yılan tutan, yarısını yalan tutar
Kişi kendi işini kendisi yapmalıdır.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 16 Ocak 2012, 16:32:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
geçiş üstünlüğü isim Cankurtaran, itfaiye ve güvenlik araçlarına tanınan yolu öncelikle kullanma hakkı, geçiş önceliği.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
konsensüs Fransızca consensus "Uzlaşmak durumu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca uzlaşma karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, konsensüs yerine, uzlaşma sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır: Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum'da yazmıştır.

Günün atasözü/deyimi :
altı kaval, üstü şişhane (şeşhane)
Giysilerini birbirine uygun düşüremeyen, yakıştıramayanlar için söylenen bir söz.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Ocak 2012, 18:50:47
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kese çiçeği isim bitki bilimi Süs için yetiştirilen ve demet olarak çiçek açan bitki (Ceanothus).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
peruk Fransızca perruque "Farklı görüntüye sahip olmak için değişik renk ve boyda yapılarak başa takılan saç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca takma saç karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, peruk yerine, takma saç sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bazı ölçü birimlerinin Türkçede yazılışları farklı da olsa bunların uluslararası kısaltmaları kullanılır: cm (santimetre), g (gram), l (litre).

Günün atasözü/deyimi :
Allah sevdiğine dert verir
Tanrı, derdin kendisinden geldiğine inanarak yakınmayanları ödüllendireceği için sevdiğine dert verir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Ocak 2012, 12:48:18
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
nekahet Arapça isim (neka:het) 1. Hastalıktan yeni kurtulmuş zayıf ve hâlsiz olan kimsenin durumu: "His var mı bu âlemde nekahet gibi tatlı." -Yahya Kemal Beyatlı. 2. mecaz Durgunluk.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pesimist Fransızca pesimiste "felsefe Her şeyi kötü yanıyla ele alan, hep en kötüyü bekleyen, kötüye yorumlayan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kötümser karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pesimist yerine, kötümser sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: al-dı, bir-lik, sev-mek.

Günün atasözü/deyimi :
(birinin) iştahı açılmak
Yemek isteği artmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 19 Ocak 2012, 21:10:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
opera İtalyanca opera isim (ope'ra) 1. Sözlerinin bütünü veya çoğu şarkılı olarak söylenen müzikli tiyatro eseri: "Viyana tiyatrolarına, operasına, aktris hayatına, gece eğlencelerine dair bildiklerini, gördüklerini hep anlattı, anlattı." -Peyami Safa. 2. Bu eseri oynayan sanatçı topluluğu. 3. Böyle eserlerin oynandığı yapı. 

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pik İngilizce pig "İçinde % 2'den % 6'ya kadar karbon bulunan bir demir karbon alaşımı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dökme demir karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, pik yerine, dökme demir sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Unvanlardan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: Cumhurbaşkanınca, Başbakanca, TÜBİTAK Başkanına göre vb.

Günün atasözü/deyimi :
dibi görünmeyen tastan su içme
Bir işe girişirken her yönünü iyice araştır.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Ocak 2012, 14:17:51
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
göz bebeği isim 1. anatomi Gözde irisin ortasında bulunan, ışığın azlığına veya çokluğuna göre büyüyüp küçülen yuvarlak delik: "Göz bebeklerinde o ara beliriveren pırıltıyı, acaba neye yormalı?" -Attila İlhan. 2. mecaz Çok sevilen, önem verilen kimse vb: "Şimdi yirmi yaşında, koca hastanenin göz bebeği." -Necip Fazıl Kısakürek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pik İngilizce peak "ekonomi İktisadi çevrimdeki genişlemenin en üst noktaya ulaşması, genişlemeden tekrar daralmaya geçişi gösteren dönüş noktası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca değer bakımından yükselme karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pik yerine, değer bakımından yükselme sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır: Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

Günün atasözü/deyimi :
(bir şeyin) izini düşürmek
İz düşümünü çıkarmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Böri - 20 Ocak 2012, 14:35:14
Alıntı
pik İngilizce peak "ekonomi İktisadi çevrimdeki genişlemenin en üst noktaya ulaşması, genişlemeden tekrar daralmaya geçişi gösteren dönüş noktası." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca değer bakımından yükselme karşılığı önerilmiştir.

______________________________________

"tepe noktası" demek daha mantıklı
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 20 Ocak 2012, 15:06:37
______________________________________

"tepe noktası" demek daha mantıklı
İngilizce "pik" sözcüğüne TDK'nın verdiği "değer bakımından yükselme" karşılığı bence çok uzun.
"Tepe noktası" hem anlam bakımından daha oturaklı hemde daha kısa.

Biz burada TDK'nın bir hizmetini doğrudan aktardığımız için, herhangi bir yorum, ekleme ve çıkartma gibi değişiklik yapmadan, aslına sadık kalarak, sayfalarımıza asıyoruz.

Dilin zenginliğinin ve anlam gücünün göstergelerinden bir tanesi de; olabildiğince kısa sözcüklerle yine olabildiğince çok anlamın karşılanması, çağrıştırılması ve sözcüğün türetilebilmesidir.

Böri Bey,
Önerinizi/önerilerinizi TDK'nın:
Yabancı Sözlere Karşılıklar Kılavuzu (http://forum.hunturk.net/sistem.php?islem=yonlendir&url=aHR0cDovL3d3dy50ZGt0ZXJpbS5nb3YudHIva2Fyc2lsaWsvP2thdGVnb3JpPW9uZXJp)
ilişimindeki bölüme  iletebilirsiniz.

Ben birkaç kez öneride bulundum ve dikkate aldıklarını gözlemledim.

Ne mutlu Türk doğup, Türk gibi yaşayana!
Saygılarımla..
Çağrıbey
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Ocak 2012, 12:10:12
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
vukuat Arapça çoğul isim (vukua:tı) 1. Polisi ilgilendiren olay veya olaylar: "Vukuat aramaya giden, hadise çıkmıyor diye üzülen ... bir adamım." -Refik Halit Karay. 2. eskimiş Olanlar, olan bitenler.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
pinpon İngilizce ping-pong "spor Kuralları tenisinkine benzeyen, masa üzerinde özel top ve raketlerle oynanan bir oyun, masa topu" anlamındaki bu söz için Kurumumuzca masa tenisi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, pinpon yerine, masa tenisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Uzak Doğu dillerindeki (Çince, Japonca, Korece vb.) özel adlar Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır: Konfüçyüs, Kanton, Pekin, Şangay, Tokyo, Hiroşima, Nagazaki, Osaka, Kyoto.

Günün atasözü/deyimi :
kasavetsiz ağız anahtarsız açılır
Sıkıntısı, kaygısı olmayan kimse, her konuda rahat konuşur.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Ocak 2012, 13:21:24
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tepki isim 1. Bir cismin kendini iten veya sıkıştıran başka bir cisme gösterdiği karşı etki, aksülamel, reaksiyon. 2. Herhangi bir etkiye cevap olarak doğan, genellikle olumsuz söz veya davranış: "Seyircilerin şaşkınlığı geçince tepkisi başladı." -Haldun Taner. 3. Karşılık verme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
sansüalizm Fransızca sensualisme "ruh bilimi Her bilginin temelinde duyumların bulunduğu ileri sürülen öğretilerin genel adı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca duyumculuk karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, sansüalizm yerine, duyumculuk sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Etmek, edilmek, eylemek, kılmak, kılınmak, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimelerinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi olmadığında ayrı yazılır: arz etmek, azat etmek, söz edilmek, asker eylemek, gerekli kılmak, namazı kılınmak, kul olmak, tebliğ olunmak.

Günün atasözü/deyimi :
romanı yazılmak
Romanlaşmak, roman durumuna gelmek.
Deyim 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Ocak 2012, 14:00:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
bakımevi isim (bakı'mevi) 1. Bakıma gereksinimi olan kimselerin bakıldıkları, barındıkları kuruluş. 2. Kurum ve kuruluşlarda motorlu araçların onarıldığı ve korunduğu yer veya birim. 3. Belirli noktalarda özellikle kar mücadelesinde kullanılan araç ve gereçlerin barındırıldığı bina. 4. askerlik Motorlu araçların bakım ve onarım işlerinin yapıldığı birim, kademe.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ütopik Fransızca utopique "Hayal niteliğinde veya hayal ürünü olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hayalî karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ütopik yerine, hayalî sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Biraz, birkaç, birkaçı, birtakım, birçok, birçoğu, hiçbir, hiçbiri, herhangi sözleri gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına
Kişi, kendisi için önceden yaptığı hazırlıkların verimini ileride alır.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Ocak 2012, 12:49:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şölen Moğolca isim 1. Eğlenmek veya bir olayı kutlamak amacıyla birçok kimsenin bir araya gelerek yedikleri yemek, ziyafet, toy: "Sizin şöleniniz, galiba, benimkinden daha masraflı olmuş." -Refik Halit Karay. 2. Belli bir amaçla düzenlenen eğlence. 3. mecaz Sanat gösterisi. 4. toplum bilimi Din töreni niteliğinde yemek toplantısı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ürtiker Fransızca urticaire "tıp Ciltte çeşitli sebeplerle oluşan kaşıntılı döküntü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kurdeşen karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ürtiker yerine, kurdeşen sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Müzikte kullanılan makam adları bitişik yazılır: acembuselik, hisarbuselik, muhayyerkürdi.

Günün atasözü/deyimi :
kafası dumanlanmak
1. Çok dalgın olmak. 2. Sarhoş olmak. 3. Esrar içmiş olmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Ocak 2012, 17:34:31
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/01/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çayır tavuğu isim hayvan bilimi Orman tavuğugillerden, sırtı beyaz çizgili siyah ve esmer, karnı siyah bir kuş (Tympanuchus cupido).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
zeplin Almanca Zeppelin "Havada yolcu taşımaya yarayan, sert gövdeye sahip, gazla yükselen ve pervanelerle hareket eden araç." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hava gemisi karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, zeplin yerine, hava gemisi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Ara yönleri belirten kelimeler bitişik yazılır: güneybatı, güneydoğu, kuzeybatı, kuzeydoğu.

Günün atasözü/deyimi :
gidilmeyen yer senin değildir
Gidemediğiniz yerinizin, kullanamadığınız malınızın size bir yararı olmaz.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Ocak 2012, 19:02:21
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
haykırmak (nesnesiz) 1. Telaş, şikâyet vb. sebeplerle yüksek sesle bağırmak: "Çocuk haykırarak ağlamaya başlamıştı." -Ayşe Kulin. 2. Çağırmak, seslenmek: "Kahkahayla karışık bir sesle merdivenden aşağı haykırdım." -Yusuf Ziya Ortaç. 3. mecaz Bir durum veya nitelik çok belirgin olarak görünmek.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
volüm İngilizce volume "Müzikte sesin alçaklığı veya yüksekliği." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ses düzeyi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, volüm yerine, ses düzeyi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar: Tanrı, Allah, Cebrail, Zeus, Osiris, Kibele. Ancak bunlardan bazıları özel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar: Eski Yunan tanrıları.

Günün atasözü/deyimi :
dile (dillere) düşmek
Hakkında dedikodu yapılmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Ocak 2012, 17:02:13
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
yükselteç, -ci isim fizik Alçak veya yüksek frekanslı akımların yararlı etkilerini artırmaya yarayan araç, amplifikatör.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
vokal Almanca "dil bilimi Ses yolunda bir engele çarpmadan çıkabilen ses." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ünlü karşılığı önerilmiştir

Bundan sonra demek ki, vokal yerine, ünlü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda rakamdan sonra ya nokta konur veya kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır: 15., 56., XX.; 5'inci, 6'ncı.

Günün atasözü/deyimi :
gün olur yılı besler, yıl olur günü beslemez
Öyle zaman olur ki bir aylık kazanç insanı bir yıl geçindirir, öyle zaman da olur ki bir yıllık kazanç bir ay geçindirmeye yetmez.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Ocak 2012, 15:53:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çekmeli vagon isim Yükseltileri farklı iki nokta arasında çelik halatlarla ve motor gücüyle çalışan, iki vagonlu ulaşım aracı, füniküler.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
ütopist Fransızca utopiste "Bir şeyi gerçekleşmiş gibi kabul edip zihninde tasarlayan kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hayalci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, ütopist yerine, hayalci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"İle" bağlacı, ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde başındaki i ünlüsü y'ye dönüşür ve büyük ünlü uyumuna uyar: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), çevre-y-le (çevre ile), sürü-y-le (sürü ile), yapı-y-la (yapı ile).

Günün atasözü/deyimi :
aksi şeytan
İşler yolunda gitmediği zaman "ne kadar ilgisiz, münasebetsiz" anlamında kullanılan bir söz.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Ocak 2012, 22:41:55
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
deprem bölgesi isim coğrafya Depremlerin sık sık oluştuğu, gevşek ve kırık yer altı kuşağı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
üniversal Fransızca universal "Bütün insanlığı ilgilendiren." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca evrensel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, üniversal yerine, evrensel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yuvar ve küre sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır: göz yuvarı, yer yuvarı; hava küre, ışık küre, yarı küre.

Günün atasözü/deyimi :
erken kalkan (çıkan) yol alır, er evlenen döl alır
Yapacakları işe erken başlayanlar kazançlı olurlar.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 30 Ocak 2012, 15:55:38
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 30/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
terennüm Arapça isim eskimiş 1. müzik Güzel ve alçak sesle şarkı söyleme. 2. Kuşun şakıması, ötmesi. 3. mecaz Anlatma, ifade etme.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jeosantrizm Fransızca géocentrisme "Yer yuvarlığını evrenin merkezi sayanların görüşü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yermerkezcilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jeosantrizm yerine, yermerkezcilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Çiçek dışında anlamlar taşıyan ayçiçeği (bitki), baklaçiçeği (renk), balçiçeği (ağaççık), narçiçeği (renk), suçiçeği (hastalık); ot dışında anlamlar taşıyan adamotu (bitki), ağızotu (barut), dilotu (dilotu yemek: çok konuşmak), sıçanotu (arsenik); ses düşmesine uğramış olan çöreotu ve yazımları gelenekleşmiş olan semizotu, dereotu bitişik yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
dünya gözüne zindan olmak (görünmek veya kesilmek)
Büyük bir karamsarlık ve umutsuzluk içinde olmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 31 Ocak 2012, 13:37:39
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 31/01/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
paspal Rum. sıfat 1. Bakımsız, dağınık, pis (kimse, kılık vb.). 2. isim Çok kepekli un: "Dört sene çamurlu paspaldan ekmek yiye yiye bıktılar." -Aka Gündüz. 3. isim argo Kötü cins esrar.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jet ski İngilizce "Bu araçla yapılan spor dalı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca su kızağı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jet ski yerine, su kızağı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Somut olarak yer belirten alt ve üst sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır: deri altı, su altı, toprak altı, yer altı (yüzey); arka üstü, böbrek üstü bezi, tepe üstü (en yüksek nokta).

Günün atasözü/deyimi :
yiğidin malı meydandadır
Çıplak gezmekten hoşlanan ve utanması, sıkılması olmayan kimselerle alay etmek için kullanılan bir söz.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 01 Şubat 2012, 16:16:27
 Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 01/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
aracı isim 1. Ara bulucu. 2. İki şey arasında bağlantı kuran kimse, vasıta. 3. ticaret Üretici ile tüketici arasında alım satım konusunda bağlantı kuran ve bundan kazanç sağlayan kimse, mutavassıt. 4. ekonomi İhracatçının ihracattan doğan alacaklarının büyük bir bölümünün malın yüklenmesinden hemen sonra, kalan kısmının ise para, malı alandan tahsil edildiğinde bir aracı banka tarafından ödenmesini sağlayan kredi veya yatırım tekniği.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jeodezi Fransızca géodésie "jeoloji Yerin boyutlarını ve biçimini konu olarak inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yer ölçümü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jeodezi yerine, yer ölçümü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Türkçe kökenli kelimelerde bugün uzun ünlü yoktur. Uzun ünlü, Arapça ve Farsçadan Türkçeye giren kelimelerde görülür: adalet (ada:let), beraber (bera:ber), ifade (ifa:de), kaide (ka:ide), numune (numu:ne), sade (sa:de), şair (şa:ir). Bu uzun ünlüler yazıda herhangi bir işaretle gösterilmez.

Günün atasözü/deyimi :
sak durmak
Dikkatli, uyanık durumda bulunmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 02 Şubat 2012, 12:37:35
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 02/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
fikir, -kri Arapça isim 1. Uzay ve zamanın ötesinde, öznenin dışında, kendiliğinden var olan, duyularla değil, yalnızca ruhen algılanabilen asıl gerçeklik, düşünce: "Bir fikrin münazarasıyla kütüphanesinin önünde sabahladığımız geceler olurdu." -Ahmet Hikmet Müftüoğlu. 2. Duyularla değil, zihinsel olarak tasarlanan, biçim verilen, canlandırılan nesne veya olay, düşün. 3. eskimiş Kuruntu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
dikotomi Fransızca dichotomie "biyoloji İki eşit parçaya ayrılmak üzere büyüme noktasından ikiye bölünerek dallanma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ikileşim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, dikotomi yerine, ikileşim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır: Kızı da geldi gelini de.

Günün atasözü/deyimi :
adamın yere bakanından, suyun yavaş akanından kork
Duygu ve düşüncelerini açığa vurmayan sessiz insan yavaş akan derin su gibi tehlikelidir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 03 Şubat 2012, 11:45:33
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 03/02/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
meyus Arapça sıfat (me:yu:s) eskimiş 1. Üzgün: "Gözlerde meyus bir sükûtun bütün esrarı ağlıyordu." -Ahmet Hikmet Müftüoğlu. 2. Karamsar: "Odaya girince Remzi'yi şaşkın ve meyus bir hâlde gördüm." -Memduh Şevket Esendal.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
nebülöz Fransızca nébuleuse "gök bilimi Uzayda gaz ve toz bulutu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca bulutsu karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, nebülöz yerine, bulutsu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Heceleri göstermek için kısa çizgi kullanılır: a-raş-tır-ma, bi-le-zik, du-ruş-ma, ku-yum-cu-luk, ya-zar-lık.

Günün atasözü/deyimi :
(çocuk) boya çekmek
Boyca uzamak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 04 Şubat 2012, 22:18:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 04/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
asmolen isim mimarlık Pişmiş toprak, cüruf ve çimento karışımından yapılmış, ses geçirmez, delikli briket türü.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
nazal Fransızca nasal "dil bilimi Genizde oluşan (ses)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca genizsil karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, nazal yerine, genizsil sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır: "İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur!" diyorlar. (Yahya Kemal Beyatlı)

Günün atasözü/deyimi :
sakla samanı, gelir zamanı
Gereksiz görülen şey ileride gerekli olabilir.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 05 Şubat 2012, 22:16:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 05/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
zaruri Arapça sıfat (zaru:ri:) 1. Kesin olarak gereksinim duyulan, zorunlu: "Bu iskemlelerin böyle karşılıklı dizilmesi zaruridir." -Halit Fahri Ozansoy. 2. Yapılması, olması veya bulunması uygun olan, yerinde olan, gerekli.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
reformist Fransızca réformiste "Düzeltmecilik yanlısı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca düzeltmeci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, reformist yerine, düzeltmeci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir yazıdaki maddelerin sıralanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı sözlerin, söz gruplarının ve sayıların tekrar yazılmasını önlemek için denden işareti kullanılır.

Günün atasözü/deyimi :
aslan kesilmek
Aslan gibi güçlü ve cesur duruma gelmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Şubat 2012, 19:16:52
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 06/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Batılılaşmak (nesnesiz) 1. Düşünce, çalışma, görüş ve anlayışta özellikle Avrupa ülkelerinin izledikleri temel ilkeleri benimsemiş olmak, Garplılaşmak. 2. Gelişmişlikte Avrupa ülkeleri düzeyine ulaşmak.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
regülasyon Fransızca régulation "Düzene koyma." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca ayarlama karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, regülasyon yerine, ayarlama sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

Günün atasözü/deyimi :
altın yere düşmekle pul olmaz
Üstün nitelikli kişinin değeri, bulunduğu yerden uzaklaştırılmasıyla azalmaz.
Atasözü 
 

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Şubat 2012, 19:18:11
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 07/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
duba isim (du'ba) denizcilik 1. Yük taşımak veya köprü kurmak için kullanılan altı düz bir tür deniz aracı. 2. İçi boş, her yanı kapalı, suyun üstünde yüzen bir tür büyük şamandıra: "Dört beş duba üstüne bir küçük tahta köşk kurmuşlar." -Bedri Rahmi Eyuboğlu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jeoloji Fransızca géologie "Yer yuvarlağının yapısını, birleşimini, evrimini inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yer bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jeoloji yerine, yer bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Başbakanlık, Rektörlük vb. sözlere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde Başbakanlığa, Rektörlüğe vb. biçiminde yazılır.

Günün atasözü/deyimi :
kirişi kırmak
argo Bulunduğu yerden ayrılmak, kaçıp gitmek.
Deyim
 

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Şubat 2012, 19:19:02
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 08/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şiar Arapça isim (şia:rı) eskimiş 1. Duyuş, düşünüş ve inanıştaki ayırıcı özellik, belgi: "Bütün o devirlerde topların ve kolların şiarı bu Türk sözüydü: Zorlara dağlar dayanmaz!" -Yahya Kemal Beyatlı. 2. Ülkü, düstur.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
jeomorfolog Fransızca géomorphologue "Yüzey bilimi ile uğraşan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca yüzey bilimci karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, jeomorfolog yerine, yüzey bilimci sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Gök bilimiyle ilgili adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Jüpiter'den, Venüs'ü, Halley'in, Merih'e, Büyükayı'da, Yedikardeş'ten, Samanyolu'nda.

Günün atasözü/deyimi :
garip kuşun yuvasını Allah yapar
Garip ve kimsesiz kişiye Tanrı yardım eder.
Atasözü
 

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 09 Şubat 2012, 19:19:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 09/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çörek otu isim bitki bilimi 1. Düğün çiçeğigillerden, çiçekleri sapının ucunda bulunan otsu bir bitki, karacaot (Nigella damascena). 2. Bu bitkinin hamur işlerine lezzet ve koku vermek için ekilen, susam iriliğindeki siyah tohumu.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aromatik Fransızca aromatique "Hoş kokusu olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca hoş kokulu karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, aromatik yerine, hoş kokulu sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Dolmabahçe Sarayı'nın, Çankaya Köşkü'ne, Sait Halim Paşa Yalısı'ndan, Ankara Kalesi'nden, Horozlu Han'ın, Galata Köprüsü'nün, Bilge Kağan Abidesi'nde, Çanakkale Şehitleri Anıtı'na

Günün atasözü/deyimi :
tutkuya kapılmak
Aşırı istek ve eğilim içinde olmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 10 Şubat 2012, 14:43:30
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 10/02/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kımız isim Kısrak sütünün mayalanmasıyla yapılan, az alkollü, ekşi bir Türk içkisi: "Ey, sevincinden bir büyük geleceği / Muştulayan içki, bin yılın kımızı" -Ahmet Muhip Dranas.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
arter Fransızca artère "anatomi Kalbin sağ karıncığından akciğerlere, sol karıncığından vücudun diğer bölümlerine kan taşıyan damar." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca atardamar karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, arter yerine, atardamar sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri (tablo, heykel, müzik vb.) adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Nutuk'ta, Safahat'tan, Kiralık Konak'ta, Sinekli Bakkal'ı, Hürriyet'te, Resmî Gazete'de, Onuncu Yıl Marşı'nı, Yunus Emre Oratoryosu'nu, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'nü.

Günün atasözü/deyimi :
çiftçiye yağmur, yolcuya kurak; cümlenin muradını verecek Hak
Kullar Tanrı’dan kendilerine gerekli olan şeyleri dilerler, bu dilekleri kabul edecek olan Tanrı’dır.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 11 Şubat 2012, 12:17:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 11/02/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çıkarım isim 1. Çıkarma işi. 2. mantık Belli önermelerin kabul edilen veya gerçek olan doğruluklarından, yanlışlıklarından, başka önermelerin kabul edilen veya gerçek olan doğruluklarını, yanlışlıklarını çıkarma, istidlal.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
kornea Latince "anatomi Gözün ön bölümünde bulunan, ışığı geçiren küresel zar." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca saydam tabaka karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, kornea yerine, saydam tabaka sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"Ya da" sözü ancak cümlede "ya" kullanımı varsa kullanılabilir, "veya" sözü yerine kullanılamaz.

Günün atasözü/deyimi :
(birinin) hatırı kalmak
Gücenmek, kırılmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 12 Şubat 2012, 12:00:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 12/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
şırınga İtalyanca siringa isim (şırı'nga) 1. Havayı, sıvıları emmeye veya itmeye yarayan alet. 2. tıp Kas veya damar yoluyla vücuda sıvı bir ilacı basınçla vermek amacıyla enjektör ucuna takılan, boru biçiminde, ucu keskin metal araç, iğne.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
korona İtalyanca corona "gök bilimi Güneş atmosferinin yoğunluğu çok düşük ve çok sıcak en dış katmanı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca Güneş tacı karşılığı önerilmiştir. 

Bundan sonra demek ki, korona yerine, Güneş tacı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Belli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözlerinin ek alması durumunda kesme işareti kullanılır: Bu Kanun'un 17. maddesinin c bendi... Yukarıda adı geçen Yönetmelik'in 2'nci maddesine göre... vb.

Günün atasözü/deyimi :
birlikten kuvvet doğar
Topluca ve birlikte davranmak daha büyük güç sağlar.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 13 Şubat 2012, 11:18:10
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 13/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çörten isim halk ağzında Dam çevresindeki yağmur sularını oluklardan alıp duvar temelinden uzağa akıtan, saçak kenarlarından dışarı doğru uzanmış ağaç oluk.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
fenoloji Fransızca phénologie "Bitkilerin yıl içinde büyüme ve gelişmelerinde görülen değişikliklerle iklim olayları arasında ilgi kurarak bundan sonuç çıkaran bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca belirti bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, fenoloji yerine, belirti bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Hayvanlara verilen özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Sarıkız'ın, Karabaş'a, Pamuk'u, Minnoş'tan.

Günün atasözü/deyimi :
yerini bulmak
1. Uygun olan yerde olmak. 2. Kendine yakışan makamı, durumu bulmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 14 Şubat 2012, 19:32:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 14/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
müze Fransızca musée isim (mü'ze) Sanat ve bilim eserlerinin veya sanat ve bilime yarayan nesnelerin saklandığı, halka gösterilmek için sergilendiği yer veya yapı: "O devirlere ait yatağanlar, baltalar paslanmamış çelikleriyle müzelerimizdedir." -Orhan Seyfi Orhon.
 
Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
feminen Fransızca féminin "Kadınsı özelliklere fazlasıyla sahip olan (kadın)." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca kadınsı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, feminen yerine, kadınsı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bağlaç olan ki ayrı yazılır: demek ki, kaldı ki, bilmem ki.

Günün atasözü/deyimi :
boyuma göre (boyumca) boy buldum, huyuma göre (huyumca) huy bulmadım
Bir kimse, beden yapısı, zenginlik vb. konularda kendisine uygun olanı bulabilir ama huyu kendisine uyan bir kimseyi kolay kolay bulamaz.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 15 Şubat 2012, 14:53:58
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 15/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
turne Fransızca tournée isim Bulunduğu yerden başka yerlere gösteri yapmak amacıyla giden tiyatro veya müzik sanatçılarının gezisi: "O günlerde Anadolu'ya turneye çıkmak üzere hazırlanıyorduk." -Sait Faik Abasıyanık.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
demografi Fransızca démographie "İnsan nüfusunu yapı, gelişme ve dağılım açısından inceleyen bilim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nüfus bilimi karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, demografi yerine, nüfus bilimi sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: yolda (yol-da) kalmak.

Günün atasözü/deyimi :
gölgesine yatmak
Daha önce elde edilen para, makam, ün vb.ne sığınarak zaman geçirmek veya bundan yararlanmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Şubat 2012, 18:29:16
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 16/02/2012
 
Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
kerpiç, -ci isim 1. Duvar örmekte kullanılmak için kalıplara dökülüp güneşte kurutulmuş saman ve balçık karışımı ilkel tuğla. 2. sıfat Bu tuğladan yapılmış: "Kerpiç evler, ipe serili çamaşırlar gibi ay ışığında sallanıyorlar." -Peyami Safa.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
demografik Fransızca démographique "Nüfus bilimiyle ilgili." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nüfus bilimsel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, demografik yerine, nüfus bilimsel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65'lik, 9,65'lik.

Günün atasözü/deyimi :
can bostanda bitmez
İnsan, canının değerini bilmeli, onu yıpratmamalıdır.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 17 Şubat 2012, 18:30:57
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 17/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
Kervankıran Farsça + Türkçe özel isim (kerva'nkıran) gök bilimi Merkür'den sonra Güneş'e en yakın gezegen, Çoban Yıldızı.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
aut İngilizce out "spor Bazı top oyunlarında karşı takım oyuncularının vuruşuyla topun kalenin bulunduğu taraftan dışarı çıkması." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca dış karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, aut yerine, dış sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır: iki yüz, üç yüz altmış beş.

Günün atasözü/deyimi :
bir dikiş kaldı
Nerede ise, az kaldı.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 18 Şubat 2012, 16:11:09
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 18/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çapak, -ğı (I) isim 1. Göz pınarında ve kirpiklerde birikerek pıhtılaşan veya kuruyan akıntı. 2. Madenler dövülürken sıçrayan ince, ufak parça. 3. Metal veya toprak eşya kenarlarında bulunan pürüz.
(II) isim hayvan bilimi Sazan familyasından, vücudu yandan basık, 50 santimetre uzunluğunda, 4-5 kilogram ağırlığında, sarı pullu, eti tatsız, kılçıklı bir tatlı su balığı (Abramis brama).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
atraksiyon Fransızca attraction "Gazino, bar vb. yerlerde müşterileri oyalamak, eğlendirmek amacıyla yapılan ilgi çekici gösteri." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca eğlendiri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, atraksiyon yerine, eğlendiri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticari belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır: 650,35 (altıyüzelliTLotuzbeşkr).

Günün atasözü/deyimi :
komşunun tavuğu, komşuya kaz görünür
Başka bir kimsenin malı bize olduğundan daha değerli görünür.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Böri - 19 Şubat 2012, 15:18:49
Sayın Çağrıbey,

İzninizle Atatürk'ün Dil Devrimi ile hiçbir ilgisi olmayan uydurma sözcüklere dikkat çekmek istiyorum...

(Bu sözcükler milletimiz tarafından asla benimsenmemiştir.)


sürdürümcü olmak, sağtöre, uyarlaç, bulunak, ası, kışkırtman, belit, duyarca, özengen, işlemce, düzenleyim, aşnı, inerçıkar, bakışımsız, sonuşmaz, emmeç, öndelik, özetlem, yakaç, yazçizici, öldürmen, düzçizer, onulmaz, inginlik, acıdaş, elcil, tutumbilim, eşlek, sütsü, umunç, süzek, tapıncak, bölüngü, gülüt, dalgı, durduraç, boğazlak, duyuk, yıkılgı, eylemce, seslem, oydaş, yangı, tümlev, tutu, kıyınç, giziletim, çürükçe, ısıtaç, ısın, uydumcu, tümdurum, bölek, boyuncak, kıpma, ışıtaç, kıygın, sürem, konalga, bildirmen, önel, ingin, dumağı, uçman, kılgı, özek, ılgım, yalgın, gözerimi, oyulgan, duyunçsal, satlıcan, anlak, dokunca, elmen, bölüt, kalık, ötedevim, izdem, izlek, yerbetim

____________________________________

Bu sözcükleri uyduranlar akıllarınca Türk diline darbe vurmak istemişlerdir!
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Şubat 2012, 20:06:42
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 19/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tetir isim halk ağzında 1. Cevizin yeşil kabuğu ve yaprağı. 2. Yeşil ceviz kabuğu, nar vb. bitkilerin bıraktığı kalıcı boya lekesi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
immoral Fransızca "felsefe Daha üstün saydığı bir töre adına geçerli töreyi tanımayan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca töretanımaz karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, immoral yerine, töretanımaz sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kesme işareti kullanılır: Bir ok attım karlı dağın ardına / Düştü n'ola sevdiğimin yurduna / İl yanmazken ben yanarım derdine / Engel aramızı açtı n'eyleyim (Karacaoğlan)

Günün atasözü/deyimi :
yemeden içmeden kesilmek
Bir üzüntü veya heyecan sebebiyle yiyemez, içemez duruma gelmek, iştahı kesilmek.
Deyim 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Şubat 2012, 20:07:07
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 20/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
tembih Arapça isim (tembi:hi) 1. Bir şeyin belli biçimde ve yolda yapılmasını söyleme, bunu üsteleyerek hatırlatma, uyarı, uyarma: "Bu zılgıtın içinde bir daha böyle yergiler yazmaması tembihi de vardır." -Salâh Birsel. 2. biyoloji Bir uyaran karşısında organizmanın gösterdiği tepki, uyarım.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
objektif Fransızca "felsefe Bireyin kişisel görüşünden bağımsız olan." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nesnel karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, objektif yerine, nesnel sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Noktasız yapılan kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: TBMM'nin, TDK'nin, BM'de, ABD'de, TV'ye

Günün atasözü/deyimi :
yaralı kuşa kurşun sıkılmaz
Birinin düşkünlüğünden yararlanarak ondan öç almak doğru değildir.
Atasözü 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 21 Şubat 2012, 20:07:41
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 21/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
imparator otu isim bitki bilimi Maydanozgillerden, baharlı ve yakıcı olan kökü hekimlikte kullanılan bir ot (Peucedaum imperatoria).

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
objektivizm Fransızca objectivisme "felsefe Öznenin değil nesnenin gerçekliğine dayanan bilgileri arayan akıl yolu." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca nesnelcilik karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, objektivizm yerine, nesnelcilik sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Organ adlarıyla yapılan ikilemelerde kelimenin ikinci hecesindeki dar ünlü düşmez: ağız ağıza, omuz omuza.

Günün atasözü/deyimi :
yüzük takmak
Evlenmeye söz verme belirtisi olarak nişan yüzüğü takmak, nişanlanmak.
Deyim
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 22 Şubat 2012, 18:24:25
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 22/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
rika Arapça isim eskimiş Arap harflerinin en çok kullanılan el yazısı biçimi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
psikopati Fransızca psychopathie "Düşünme, anlama, kavrama, karar verme, önlem alma vb. yeteneklerdeki eksiklik." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca akıl hastalığı karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, psikopati yerine, akıl hastalığı sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır: Nihat Bey'e, Ayşe Hanım'dan, Mahmut Efendi'ye, Enver Paşa'ya vb.

Günün atasözü/deyimi :
eden bulur, inleyen ölür
Nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 23 Şubat 2012, 18:40:44
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 23/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
muhatara Arapça isim (muha:tara) eskimiş 1. Korku verici durum, tehlike. 2. Zarar, ziyan.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
şoför Fransızca chauffeur "Karada kullanılan motorlu araçları sürüp yöneten kimse." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca sürücü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, şoför yerine, sürücü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Soru eki gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır: Sen de mi geldin?

Günün atasözü/deyimi :
ateş almaya mı geldin?
Uğradığı yerden hemen gitmeye kalkan kimseye sitem olarak söylenen bir söz.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Fatih - 23 Şubat 2012, 23:32:23
Sayın Çağrıbey,

İzninizle Atatürk'ün Dil Devrimi ile hiçbir ilgisi olmayan uydurma sözcüklere dikkat çekmek istiyorum...

(Bu sözcükler milletimiz tarafından asla benimsenmemiştir.)


sürdürümcü olmak, sağtöre, uyarlaç, bulunak, ası, kışkırtman, belit, duyarca, özengen, işlemce, düzenleyim, aşnı, inerçıkar, bakışımsız, sonuşmaz, emmeç, öndelik, özetlem, yakaç, yazçizici, öldürmen, düzçizer, onulmaz, inginlik, acıdaş, elcil, tutumbilim, eşlek, sütsü, umunç, süzek, tapıncak, bölüngü, gülüt, dalgı, durduraç, boğazlak, duyuk, yıkılgı, eylemce, seslem, oydaş, yangı, tümlev, tutu, kıyınç, giziletim, çürükçe, ısıtaç, ısın, uydumcu, tümdurum, bölek, boyuncak, kıpma, ışıtaç, kıygın, sürem, konalga, bildirmen, önel, ingin, dumağı, uçman, kılgı, özek, ılgım, yalgın, gözerimi, oyulgan, duyunçsal, satlıcan, anlak, dokunca, elmen, bölüt, kalık, ötedevim, izdem, izlek, yerbetim

____________________________________

Bu sözcükleri uyduranlar akıllarınca Türk diline darbe vurmak istemişlerdir!

Sayın Böri soydaşıma katılıyorum.
Türkçeye yabancı kelime ve kavramların doldurulması ne kadar büyük ihanetse, Türk dilinde yeri ve kökü olmayan uyduruk kelime ve kavramların Türkçeye doldurulması da aynı derecede Türk Diline ihanettir.
Dilin sadeleştirilmesi başka şey, uydurukçalaştırılması başka şeydir.
Çok oturgaçlı götürgeçlerle, tavuksal fırlangaçlarla, gökgötürü konuksal avratlarla yapılanlar Türkçenin sadeleştirilmesi ve yabancı kelimelerden arındırılması için değil düpedüz Türkçenin katledilmesine yönelik hain uygulamalardır.
    Kök Tenğri'nin esenliği bütün Türklerin üzerinedir.
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Şubat 2012, 16:23:19
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 24/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
peştahta Farsça isim (pe'ştahta) eskimiş 1. İş masası gibi kullanılan çekmece. 2. Sarrafların üzerinde para saydıkları tahta.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
şov İngilizce show "Genellikle şarkı, dans vb. türlerin yer aldığı eğlence." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gösteri karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, şov yerine, gösteri sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: Millî Eğitim Temel Kanunu'na, Medeni Kanun'un, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü'nde, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği'nin.

Günün atasözü/deyimi :
gidip de gelmemek var, gelip de görmemek (bulmamak) var
Uzak bir yere giden kişi geri dönmeyebilir, dönse de ayrılırken bıraktığı yakınlarını bulmayabilir.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 24 Şubat 2012, 17:31:24
Alıntı
sürdürümcü olmak, sağtöre, uyarlaç, bulunak, , kışkırtman, belit, duyarca, özengen, işlemce, düzenleyim, aşnı, , bakışımsız, sonuşmaz, emmeç, öndelik, özetlem, yakaç, yazçizici, öldürmen, , , inginlik, , elcil, , eşlek, , umunç, , , bölüngü, gülüt, , , , duyuk, yıkılgı, eylemce, seslem, oydaş, , tümlev, , kıyınç, giziletim, , , , uydumcu, tümdurum, bölek, boyuncak, kıpma, , kıygın, sürem, konalga, , , ingin, dumağı, uçman, kılgı, , ılgım, yalgın, , oyulgan, duyunçsal, satlıcan, anlak, dokunca, elmen, bölüt, , ötedevim, izdem, , yerbetim

Yukarıdaki sözcükler bende hiçbir anlam çağrıştırmıyor, zihnimde hiçbir nesnenin imgesini canlandırmıyor. Yani ne demeye geldiğini, zorlamama rağmen, anlamıyorum.
Ha Arapça, Farsça, İngilizce vs. ha uydurukça ne fark eder ki? Anlamını bilmedikten ve zihnimde bir imge uyandırmadıktan sonra ha uydurukça olmuş ha başka dillerden sonuçta hepsi Türk Dilini tahrip ediyor.


Lakin aşağıdaki sözcükler zihnimde bir imge canlandırıp, bu imgenin nesnel yansıyışı olarak anlamını(belki bazılarında biraz zorlasa da) bulabiliyorum.

Ası : Afiş, pankarta, tanıtım için yapılmış materyaller olarak anlamlandırabiliyorum.

Bildirmen : Bildirme işiyle görevli olan, tebligatçı vb. olarak anlamlandırabiliyorum.

Acıdaş : Bir acı ve sıkıntıyı birlikte yaşayan kişiler, zorluklarda kader birliği yapanlar olarak, biraz zorlayarak da olsa, anlamlandırabiliyorum.

Boğazlak: Pis boğaz, çok yemek yiyen, iştahı açık olarak biraz zorlayarak da olsa anlamlandırabiliyorum.

Çürükçe :Çürüğe çalan, çürümeye yüz tutmuş, sağlam olmayan olarak biraz anlamlandırabiliyorum.

Dalgı : Dalmak, farkında olmadan düşünceye dalmak,  uyanık olunmasına rağmen çevrenin farkında olmamak olarak çokça zorlayarak da olsa anlamlandırabiliyorum.

Durduraç: Fren, durdurma aleti olarak kolayca anlamlandırabiliyorum.

Gözerimi : Gözün görebildiği uzaklık, gözün gördüğü yerler olarak kolayca anlamlandırabiliyorum.

Isın: Isınmaktan emir olarak anlıyorum ancak bu sözcük başka anlamlar yüklenmek amacıyla uydurulmuş gibi duruyor. Yani zihnimde ısınmaktan emir dışında hiçbir anlam imgesi çağrıştırmıyor.

Isıtaç: Isıtma gereci.

Işıtaç: Işıtma, aydınlatma gereci

İnerçıkar: Asansör

İzlek: Film, video vs. gibi görsel nesneler.

Düzçizer: Cetvel

Kalık: Bu kelimeyi uydurukça kabul etmemek gerekir. Evde kalmış kızlara denir. Kartlaşmış, zamanı geçmiş gibi anlamlar çağrıştırmaktadır.

Onulmaz: Bu kelimeyi uydurukça kabul etmemek gerekir. Anlamı çok belirgin ve herkesin anlayabildiği yerleşmiş bir kelimedir. İflah olmaz, tedavisi mümkün olmayan, hiç bir şeyin çare olmayacağı ümitsiz vaka gibi anlamlar çağrıştırmaktadır.

Önel: Öncelikli, önce gelen, önde yer alan olarak çokça zorlayarak da olsa anlamlandırabiliyorum.

Tapıncak: İbadet edilen, tapınılan, dini ritüellerin yapıldığı yer. Atsız Bey’de Uygur Masalında bu kelimeyi, verdiğim anlamlarda, kullanmıştır.

Tutu: İpotek ve güvence amacıyla alıkonan değerli şey karşılığında çok da yerinde ve anlamlı bir sözcük.

Tutumbilim: Ekonomi, tasarruf, iktisat bilimi karşılığında duyar duymaz anlamı zihinde yankı bulan bir sözcük.

Sütsü: Süte benzer, sütü anımsatır, sütü okşar, süt türevi, süt taklidi vs.

Süzek: Halk dilinde yaygın olarak kullanılan süzme işine yarayan alet, kevgir anlamında sözcük.

Yangı: Aşk, gizli gizli çekilen sevda, tutulma, karasevda.


Ne mutlu Türk doğup, Türk gibi yaşayana!
Saygılarımla..
Çağrıbey
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 25 Şubat 2012, 15:06:17
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 25/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
çekberi isim (çe'kberi) Harman yerinde yığınları çekmeye yarayan alet, gelberi.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
vualet Fransızca "Örtmek için kullanılan şey." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca örtü karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, vualet yerine, örtü sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimelere gelen ekler sert ünsüzle başlar: aş-çı, bas-kı, geç-tim, ipek-çi, süt-çü.

Günün atasözü/deyimi :
mezada çıkarmak (koymak)
Bir malı açık artırma yoluyla satışa çıkarmak.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 26 Şubat 2012, 16:14:08
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 26/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
meşguliyet Arapça isim (meşgu:liyet) 1. Meşgul olma, uğraşma durumu: "Çile çeken derviş, dergâhta kendisine gösterilen vazife dışında her istediğini okumakta ve bazı meşguliyetlerde bulunmakta serbestti." -Asaf Hâlet Çelebi. 2. Bir insanın yaptığı iş veya meslek, iş güç, uğraş.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
voltaj Fransızca voltage "fizik Bir iletkenin uçları arasındaki gizil güç farkı, potansiyel farkı." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca gerilim karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, voltaj yerine, gerilim sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Van Gölü..

Günün atasözü/deyimi :
evlenenle ev alana Allah yardım eder
Evlenene ve ev alana herkesin kolaylık göstermesi, onlara Allah'ın yardımının dolaylı olarak ulaşıyor olması demektir.
Atasözü
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 27 Şubat 2012, 21:25:59
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 27/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
iptizal, -li Arapça isim (iptiza:li) eskimiş 1. Bayağılaşma, ayağa düşme. 2. Bir şeyi sürekli olarak kullanma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
grafik Fransızca graphique "Bir olayın çeşitli durumlarını göstermeye veya birkaç şey arasında karşılaştırma yapmaya yarayan çizgilerden oluşmuş biçim." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çizge karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, grafik yerine, çizge sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
"ile" ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir: bulutla veya bulut ile.

Günün atasözü/deyimi :
gölge düşmek
Bir şey üzerine karaltı inmek, üzerine gölge gelmek.
Deyim
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 28 Şubat 2012, 13:37:34
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 28/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
istinat, -dı Arapça isim (istina:dı) eskimiş 1. Dayanma, yaslanma. 2. Güvenme, kuvvet alma. 3. Bir şeyi kanıt sayma.

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
graben Almanca "coğrafya Yer kabuğunun birbirine paralel olarak uzanan kırıkları veya basamaklı kırık dizileri arasındaki çökmüş bölümü." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca çöküntü hendeği karşılığı önerilmiştir.

Bundan sonra demek ki, graben yerine, çöküntü hendeği sözcüğünü kullanacağız.

Bir yazım kuralı :
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar: Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap Şahabettin)

Günün atasözü/deyimi :
çobansız koyunu kurt kapar
Yöneticisi, koruyucusu olmayan kişiyi ve topluluğu düşman ezer.
Atasözü 
 
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Böri - 29 Şubat 2012, 15:51:41
Alıntı
Yukarıdaki sözcükler bende hiçbir anlam çağrıştırmıyor, zihnimde hiçbir nesnenin imgesini canlandırmıyor. Yani ne demeye geldiğini, zorlamama rağmen, anlamıyorum.
Ha Arapça, Farsça, İngilizce vs. ha uydurukça ne fark eder ki? Anlamını bilmedikten ve zihnimde bir imge uyandırmadıktan sonra ha uydurukça olmuş ha başka dillerden sonuçta hepsi Türk Dilini tahrip ediyor.

Lakin aşağıdaki sözcükler zihnimde bir imge canlandırıp, bu imgenin nesnel yansıyışı olarak anlamını(belki bazılarında biraz zorlasa da) bulabiliyorum.

Ası : Afiş, pankarta, tanıtım için yapılmış materyaller olarak anlamlandırabiliyorum.

Bildirmen : Bildirme işiyle görevli olan, tebligatçı vb. olarak anlamlandırabiliyorum.

Acıdaş : Bir acı ve sıkıntıyı birlikte yaşayan kişiler, zorluklarda kader birliği yapanlar olarak, biraz zorlayarak da olsa, anlamlandırabiliyorum.

Boğazlak: Pis boğaz, çok yemek yiyen, iştahı açık olarak biraz zorlayarak da olsa anlamlandırabiliyorum.

Çürükçe :Çürüğe çalan, çürümeye yüz tutmuş, sağlam olmayan olarak biraz anlamlandırabiliyorum.

Dalgı : Dalmak, farkında olmadan düşünceye dalmak,  uyanık olunmasına rağmen çevrenin farkında olmamak olarak çokça zorlayarak da olsa anlamlandırabiliyorum.

Durduraç: Fren, durdurma aleti olarak kolayca anlamlandırabiliyorum.

Gözerimi : Gözün görebildiği uzaklık, gözün gördüğü yerler olarak kolayca anlamlandırabiliyorum.

Isın: Isınmaktan emir olarak anlıyorum ancak bu sözcük başka anlamlar yüklenmek amacıyla uydurulmuş gibi duruyor. Yani zihnimde ısınmaktan emir dışında hiçbir anlam imgesi çağrıştırmıyor.

Isıtaç: Isıtma gereci.

Işıtaç: Işıtma, aydınlatma gereci

İnerçıkar: Asansör

İzlek: Film, video vs. gibi görsel nesneler.

Düzçizer: Cetvel

Kalık: Bu kelimeyi uydurukça kabul etmemek gerekir. Evde kalmış kızlara denir. Kartlaşmış, zamanı geçmiş gibi anlamlar çağrıştırmaktadır.

Onulmaz: Bu kelimeyi uydurukça kabul etmemek gerekir. Anlamı çok belirgin ve herkesin anlayabildiği yerleşmiş bir kelimedir. İflah olmaz, tedavisi mümkün olmayan, hiç bir şeyin çare olmayacağı ümitsiz vaka gibi anlamlar çağrıştırmaktadır.

Önel: Öncelikli, önce gelen, önde yer alan olarak çokça zorlayarak da olsa anlamlandırabiliyorum.

Tapıncak: İbadet edilen, tapınılan, dini ritüellerin yapıldığı yer. Atsız Bey’de Uygur Masalında bu kelimeyi, verdiğim anlamlarda, kullanmıştır.

Tutu: İpotek ve güvence amacıyla alıkonan değerli şey karşılığında çok da yerinde ve anlamlı bir sözcük.

Tutumbilim: Ekonomi, tasarruf, iktisat bilimi karşılığında duyar duymaz anlamı zihinde yankı bulan bir sözcük.

Sütsü: Süte benzer, sütü anımsatır, sütü okşar, süt türevi, süt taklidi vs.

Süzek: Halk dilinde yaygın olarak kullanılan süzme işine yarayan alet, kevgir anlamında sözcük.

Yangı: Aşk, gizli gizli çekilen sevda, tutulma, karasevda.

___________________________________

Ası : Afiş

Bildirmen : Bildirme işiyle görevli olan, muhabir

Acıdaş : Bir acı ve sıkıntıyı birlikte yaşayan kişiler, dertortağı

Boğazlak: guatr*

Çürükçe : kangren*

Dalgı : uyanık olunmasına rağmen çevrenin farkında olmamak, gaflet

Durduraç: Fren, durdurma aleti

Gözerimi : Gözün görebildiği uzaklık, ufuk

Isın: kalori*

Isıtaç: Isıtma gereci, kalorifer

Işıtaç: Işıtma, aydınlatma gereci, lamba

İnerçıkar: Asansör

İzlek: tema*

Düzçizer: Cetvel

Kalık: tapon*

Onulmaz: Bu kelimeyi uydurukça kabul etmemek gerekir. Anlamı çok belirgin ve herkesin anlayabildiği yerleşmiş bir kelimedir. İflah olmaz, tedavisi mümkün olmayan, hiç bir şeyin çare olmayacağı ümitsiz vaka gibi anlamlar çağrıştırmaktadır. / çaresiz

Önel: mühlet*

Tapıncak: İbadet edilen, tapınılan, dini ritüellerin yapıldığı yer. Atsız Bey’de Uygur Masalında bu kelimeyi, verdiğim anlamlarda, kullanmıştır. / fetiş, put, totem

Tutu: İpotek

Tutumbilim: Ekonomi, tasarruf, iktisat bilimi

Sütsü: emülsiyon*

Süzek: Halk dilinde yaygın olarak kullanılan süzme işine yarayan alet, kevgir anlamında sözcük. / filtre

Yangı: iltihap*

Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Şubat 2012, 16:26:37
Boğazlak: guatr*

Çürükçe : kangren*

Isın: kalori*

İzlek: tema*

Kalık: tapon*

Önel: mühlet*

Sütsü: emülsiyon*

Yangı: iltihap*

Zaten bu sözcüklerin zihnimde yeterince nesnel ışıklar oluşturmadığını belirtmiştim.
Ayrıca dil toplumun bütün bireylerinin anlayabildiği ortak iletişin gereci olduğuna göre bir sözcüğü toplumun geneli anlamıyorsa o sözcük o dilin ortak iletişim gereçlerinden birisi sayılamaz. Olsa olsa bir meslek ya da özel bilime ait ve o meslek ve bilimle ilgilenenler dışındakilerin anlamayacağı sınırlı anlamlı söz dizimlerinden öteye değer taşımazlar.
Dilde sadeleştirmeye evet, ancak uydurmacılığa hayır.
Sadece Isın: kalori* noktasında, mesleğime ait bir sözcük olmasına rağmen, yanılmışım.
Evet ısın sözcüğü kalori anlamında kullanıyor lakin dil kuralları açısından yerliyerindeliği tartışılır ki ben de bile, mesleğime ait bir sözcük olmasına rağmen, duyar duymaz bir anlam çağrışımı ve nesnel imge oluşturmadı. Demek ki bu sözcükte bir sıkıntı var.
Ben ısın sözcüğünü duyduğumda sözcüğü söyleyen kişinini bana ısınmamı söylediğini anlarım.

Ne mutlu Türk doğup, Türk gibi yaşayana!
Saygılarımla..
Çağrıbey
Başlık: Ynt: TÜRKÇE SÖZLÜKTEN GÜNÜN SÖZÜ
Gönderen: Çağrıbey - 29 Şubat 2012, 19:25:54
Türk Dil Kurumu
SÖZBUL Sözcük-Bulmaca Bilgilendirme Uygulaması
Tarih: 29/02/2012

Türkçe Sözlük'ten günün sözü :
artık yıl isim Dört yılda bir gelen 366 günlük yıl, seneikebise "1996, 2000, 2004, 2008, 2012 gibi dört ile bölünebilen her yıl, artık yıldır."

Yabancı sözlere TDK'nin önerdiği Türkçe karşılık :
komünikasyon Fransızca communication "teknik Telefon, telgraf, televizyon, radyo vb. araçlardan yararlanarak yürütülen bilgi alışverişi." anlamındaki bu söz için Kurumumuzca iletişim karşılığı önerilmiştir.